Rot Başı Arızaları ve Aşınma Belirtileri Nelerdir?

Rot başları; hidrolik silindirler, pnömatik sistemler, otomasyon makineleri, tarım ekipmanları ve hareketli bağlantı mekanizmalarında yük aktarımı sağlayan mafsallı bağlantı elemanlarıdır. Küresel iç bilezik yapıları sayesinde belirli bir açı içerisinde hareket edebilir ve sınırlı hizalama farklılıklarını karşılayabilirler.

Rot başları doğru seçildiğinde, uygun şekilde monte edildiğinde ve düzenli olarak kontrol edildiğinde uzun süre kullanılabilir. Ancak aşırı yük, yetersiz yağlama, kirlenme, yanlış hizalama ve hatalı montaj gibi nedenler rot başında erken aşınmaya ve bağlantı arızalarına yol açabilir.

Rot başlarının yapısı, çeşitleri ve çalışma prensibi hakkında temel bilgi almak için Rot Başı (Rod End) Nedir? rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Rot Başı Arızası Nedir?

Rot başı arızası; küresel iç bilezik, kayma yüzeyi, gövde, bağlantı dişi veya sızdırmazlık elemanlarından birinin görevini gerektiği şekilde yerine getirememesidir.

Arızalı bir rot başı hareket sırasında aşırı boşluk oluşturabilir, ses yapabilir, sıkışabilir veya bağlantıya aktarılan hareketin düzensizleşmesine neden olabilir. Arızanın ilerlemesi durumunda rot başı gövdesinde çatlak, dişli bağlantıda sıyrılma veya bağlantının tamamen kopması gibi daha ciddi sorunlar meydana gelebilir.

Rot başı arızaları her zaman ani olarak ortaya çıkmaz. Çoğu arıza başlangıçta hafif boşluk, yüzey sesi, conta hasarı veya yağlayıcı kaybı gibi küçük belirtilerle kendini gösterir.

Rot Başı Arızası Nasıl Anlaşılır?

Rot başındaki arızayı anlamak için makinenin çalışma sesi, bağlantı boşluğu, hareket düzgünlüğü ve rot başının fiziksel durumu birlikte değerlendirilmelidir.

Yaygın rot başı arıza belirtileri şunlardır:

• Rot başında elle hissedilen boşluk
• Hareket sırasında tıkırtı veya vuruntu sesi
• Gıcırtı ve metal sürtünme sesi
• Küresel iç bileziğin zor hareket etmesi
• Hareketin kesik, takılarak veya sıçrayarak gerçekleşmesi
• Rot başı gövdesinde çatlak veya deformasyon
• Erkek dişli sapta eğilme
• Dişi vida yuvasında veya erkek sapta diş hasarı
• Conta ve keçelerde yırtılma
• Pas ve korozyon oluşması
• Gres sızıntısı veya yağlayıcının tamamen kaybolması
• Bağlantının sürekli gevşemesi
• Pim veya cıvata deliğinde aşınma
• Rot başının çalışma sırasında aşırı ısınması

Rot Başında Boşluk Oluşması

Rot başı arızalarının en sık görülen belirtilerinden biri mafsal içerisinde oluşan boşluktur. Küresel iç bilezik ile dış kayma yüzeyi arasındaki aşınma arttıkça bağlantıda radyal veya eksenel hareket hissedilebilir.

Rot başındaki küçük üretim boşluğu ile kullanım sonucunda oluşan aşırı boşluk birbirinden ayrılmalıdır. Teknik sınırları aşan boşluk, bağlantı noktasında vuruntuya ve düzensiz harekete neden olur.

Rot Başı Neden Boşluk Yapar?

• Rot başının yük kapasitesinin aşılması
• Sürekli darbeli yük altında çalışması
• Yetersiz veya düzensiz yağlama
• Yanlış tip gres kullanılması
• Toz, kum veya metal parçacıklarının mafsala girmesi
• Küresel iç bileziğin korozyona uğraması
• Yanlış hizalama nedeniyle kenar yükü oluşması
• İzin verilen salınım açısının aşılması
• Rot başının eksenel yönde aşırı yüklenmesi
• Uygun olmayan pim veya cıvata kullanılması
• Bağlantı elemanlarının gevşek kalması
• Rot başının uygulama için küçük seçilmesi

Rot Başı Boşluğu Nasıl Kontrol Edilir?

Makine durdurulmalı, enerji kaynakları güvenli şekilde kapatılmalı ve bağlantı üzerindeki yük kaldırılmalıdır. Rot başı gövdesi sabit tutulurken bağlantı kolu veya pim farklı yönlere hareket ettirilerek boşluk kontrol edilebilir.

Elle yapılan kontrol yalnızca belirgin boşlukları ortaya çıkarır. Hassas uygulamalarda boşluk komparatör yardımıyla ölçülmeli ve üreticinin izin verdiği değerlerle karşılaştırılmalıdır.

Boşluğun yalnızca rot başından kaynaklandığı varsayılmamalıdır. Aşağıdaki parçalar da kontrol edilmelidir:

• Bağlantı pimi
• Cıvata
• Burç
• Bağlantı kulağı
• Dişli sap
• Kontra somun
• Silindir bağlantı aparatı

Rot Başının Ses Yapması

Rot başından gelen ses, arızanın türü hakkında önemli ipuçları verebilir. Ancak sesin kaynağını belirlemek için bağlantıdaki bütün parçalar birlikte kontrol edilmelidir.

Tıkırtı ve Vuruntu Sesi

Tıkırtı veya vuruntu sesi çoğunlukla mafsal içerisindeki aşırı boşluktan, gevşek bağlantıdan ya da aşınmış pimden kaynaklanır. Yük yönü değiştiğinde boşluk aniden kapanır ve metal parçalar birbirine çarpar.

Gıcırtı Sesi

Gıcırtı genellikle yetersiz yağlama, kirlenme veya paslanmış kayma yüzeyleriyle ilişkilidir. Çelik-çelik temaslı rot başlarında gres tabakasının kaybolması metal yüzeylerin doğrudan temas etmesine neden olabilir.

Sürtünme ve Kazıma Sesi

Metal sürtünme veya kazıma sesi, küresel iç bilezik yüzeyinde ciddi hasar, yabancı madde girişi veya iç bileziğin gövde kenarına temas etmesi sonucunda oluşabilir.

Rot Başı Ses Yapıyorsa Ne Yapılmalıdır?

• Bağlantıdaki boşluk kontrol edilmelidir.
• Kontra somun ve bağlantı cıvatası incelenmelidir.
• Pim ile iç bilezik deliği arasındaki uyum kontrol edilmelidir.
• Yağlanabilir ürünlerde gres durumu değerlendirilmelidir.
• Conta ve keçeler incelenmelidir.
• Rot başının çalışma açısının uygunluğu kontrol edilmelidir.
• Korozyon ve yüzey hasarı araştırılmalıdır.

Rot Başının Sıkışması veya Zor Hareket Etmesi

Sağlıklı bir rot başının küresel iç bileziği, ürünün yapısına ve ön yük durumuna bağlı olarak düzgün ve kesintisiz hareket etmelidir. İç bileziğin takılması, çok zor dönmesi veya bazı açılarda kilitlenmesi arıza belirtisi olabilir.

Rot Başı Neden Sıkışır?

• Küresel yüzeylerde pas oluşması
• Mafsal içerisine toz veya metal parçacığı girmesi
• Yanlış ya da sertleşmiş gres kullanılması
• Rot başının aşırı sıkılması
• İç bileziğin yanlardan sıkıştırılması
• Bağlantı cıvatasının hatalı monte edilmesi
• İzin verilen hareket açısının aşılması
• Gövdenin darbe nedeniyle şekil değiştirmesi
• PTFE kayma yüzeyinin hasar görmesi
• Aşırı sıcaklık nedeniyle yağlayıcının özelliğini kaybetmesi

Sıkışan rot başına çekiçle vurmak veya zorlayarak hareket ettirmek doğru değildir. Bu işlem küresel iç bileziğe, gövdeye ve kayma yüzeyine daha fazla zarar verebilir.

Rot Başında Aşınma Belirtileri

Aşınma, rot başının kullanım süresi boyunca temas yüzeylerinde meydana gelen malzeme kaybıdır. Normal aşınma yavaş ilerlerken yanlış çalışma koşullarında kısa sürede ciddi hasar oluşabilir.

Rot başındaki başlıca aşınma belirtileri şunlardır:

• Küresel iç bilezikte çizikler
• Parlak ve düzensiz sürtünme izleri
• Kayma yüzeyinde çukurlaşma
• Mafsal içerisinde artan boşluk
• İç bileziğin merkezden kaçması
• Hareket sırasında takılma
• Gres içerisinde metal parçacıkları
• PTFE astarda soyulma veya parçalanma
• Pim deliğinde ovalleşme
• Gövde kenarlarında temas izleri

Yetersiz Yağlamanın Rot Başına Etkileri

Bakım gerektiren çelik-çelik temaslı rot başlarında gres, yüzeyler arasındaki sürtünmeyi ve doğrudan metal temasını azaltır. Yetersiz yağlama rot başının kısa sürede aşınmasına neden olabilir.

Yağlama yetersizliğinin sonuçları şunlardır:

• Sürtünmenin artması
• Çalışma sıcaklığının yükselmesi
• Gıcırtı ve sürtünme sesi
• Küresel yüzeylerde çizilme
• Mafsal boşluğunun hızla artması
• Korozyon riskinin yükselmesi
• Rot başının sıkışması
• Bağlantının kullanım ömrünün kısalması

Bakım gerektirmeyen PTFE astarlı rot başları kontrolsüz biçimde greslenmemelidir. Yağ veya gres, bazı kayma yüzeylerinde toz ve kirin tutunmasını artırabilir. Ürünün bakım yöntemi üretici bilgilerine göre belirlenmelidir.

Yanlış Gres Kullanılması

Her gres çeşidi bütün rot başlarında kullanıma uygun değildir. Yanlış gres seçimi yağlama performansını azaltabilir, contalara zarar verebilir veya çalışma sıcaklığında özelliğini kaybedebilir.

Yanlış gres kullanımında aşağıdaki sorunlar görülebilir:

• Gresin sertleşmesi
• Yağlayıcının mafsaldan akması
• Farklı greslerin birbiriyle uyumsuz olması
• Conta ve keçelerin şişmesi
• Hareket direncinin artması
• Yetersiz yağ filmi oluşması
• Yüksek sıcaklıkta gresin yapısının bozulması

Yeni gres uygulanmadan önce mevcut yağlayıcının türü bilinmelidir. Birbiriyle uyumluluğu doğrulanmamış gresler karıştırılmamalıdır.

Rot Başında Kirlenme ve Yabancı Madde Hasarı

Toz, kum, talaş ve metal parçacıkları rot başının kayma yüzeyine girdiğinde aşındırıcı etki oluşturur. Bu parçacıklar küresel iç bilezik ile yatak yüzeyi arasında hareket ederek çizilme ve yüzey kaybına neden olabilir.

Kirlenme belirtileri şunlardır:

• Gresin koyu ve kirli görünmesi
• Mafsal hareketinde pürüzlülük
• Kazıma veya sürtünme sesi
• Conta kenarlarında biriken toz
• İç bilezikte çevresel çizikler
• Kısa sürede oluşan boşluk

Tozlu ve kirli çalışma ortamlarında açık tip rot başları yerine uygun sızdırmazlık elemanlarına sahip modeller değerlendirilmelidir.

Rot Başında Conta ve Keçe Hasarı

Rot başının iki yanında bulunan conta veya keçeler, dışarıdan gelen kir ve nemin mafsal içerisine ulaşmasını azaltmaya yardımcı olur. Keçenin yırtılması veya yerinden çıkması rot başını dış etkilere açık hale getirir.

Conta hasarının başlıca nedenleri şunlardır:

• Yanlış montaj
• Keskin aletle temas
• Aşırı basınçla gres basılması
• İç bileziğin çalışma açısının aşılması
• Yüksek sıcaklık
• Kimyasal maddeler
• Yaşlanma ve sertleşme
• Metal talaşı ve yabancı cisimler

Hasarlı conta tek başına değiştirilemeyen rot başlarında ürünün tamamının yenilenmesi gerekebilir.

Rot Başında Paslanma ve Korozyon

Nem, su, kimyasal buhar ve uzun süreli bekleme rot başı yüzeylerinde korozyona neden olabilir. Küresel iç bilezikte oluşan pas, hareketin düzgünlüğünü bozar ve kayma yüzeyini hızla aşındırır.

Korozyon belirtileri şunlardır:

• Kahverengi veya kırmızı pas izleri
• Küresel iç bilezikte matlaşma
• Hareket sırasında takılma
• Gres içerisinde pas parçacıkları
• Dişli bağlantının zor sökülmesi
• Gövde kaplamasının kalkması

Nemli ve korozif ortamlarda uygun yüzey kaplamasına sahip veya uygulamaya uygun korozyon dayanımlı rot başları tercih edilmelidir.

Rot Başı Gövdesinde Çatlak ve Deformasyon

Rot başı gövdesindeki çatlak, eğilme veya şekil değişikliği ciddi bir arızadır. Bu durum ürünün yük taşıma kapasitesini önemli ölçüde azaltabilir.

Rot Başı Gövdesi Neden Çatlar?

• Statik yük kapasitesinin aşılması
• Ani darbe yükleri
• Yan yük ve eğilme momenti
• Yetersiz diş kavrama uzunluğu
• Dişli sapın fazla dışarıda bırakılması
• Yanlış hizalama
• Rot başına çekiçle vurulması
• Montaj sırasında gövdenin sıkıştırılması
• Malzeme yorulması
• Korozyon nedeniyle kesitin zayıflaması

Gövdesinde çatlak, eğilme veya belirgin deformasyon bulunan rot başı onarılmaya çalışılmamalı ve yenisiyle değiştirilmelidir.

Rot Başı Dişlerinde Hasar

Erkek veya dişi rot başının bağlantı dişleri, yükün makine gövdesine aktarılmasını sağlar. Dişlerde sıyrılma, ezilme veya gevşeme oluşması bağlantının güvenliğini tehlikeye atabilir.

Rot Başı Dişleri Neden Sıyrılır?

• Vida çapının yanlış seçilmesi
• Vida adımının uyumsuz olması
• Rot başının zorlanarak vidalanması
• Yetersiz diş kavrama uzunluğu
• Aşırı sıkma torku
• Kontra somunun kullanılmaması
• Yumuşak bağlantı malzemesi
• Aşırı çekme veya basma yükü
• Dişli sap üzerinde eğilme yükü oluşması
• Dişlerin kirli veya hasarlı olması

Erkek ve dişi bağlantı yapılarının farklarını incelemek için Erkek Dişli ve Dişi Dişli Rot Başları Arasındaki Fark yazımızdan yararlanabilirsiniz.

Yanlış Hizalamanın Rot Başına Etkisi

Rot başları sınırlı eksen kaçıklıklarını karşılayabilir. Ancak bu özellik, ürünün her açıda ve sürekli yanlış hizalanmış şekilde çalışabileceği anlamına gelmez.

İzin verilen salınım açısı aşıldığında küresel iç bilezik gövdenin kenarına temas edebilir. Bu durumda yük, yüzeyin tamamına dağılmak yerine küçük bir bölgede yoğunlaşır.

Yanlış hizalamanın sonuçları şunlardır:

• Kenar yükü oluşması
• İç bilezikte düzensiz aşınma
• Gövde kenarında temas izi
• Conta hasarı
• Sıkışma ve düzensiz hareket
• Bağlantı sapında eğilme
• Rot başı ömrünün kısalması

Aşırı Yük ve Darbeli Çalışma

Rot başının taşıyabileceği yük, ürün ölçüsüne, gövde yapısına ve kayma yüzeyi malzemesine göre değişir. Teknik kapasitenin üzerindeki yükler gövde, iç bilezik ve bağlantı dişlerinde kalıcı hasara neden olabilir.

Darbeli yükler, aynı büyüklükteki sabit yüke göre rot başı üzerinde daha yüksek gerilim oluşturabilir. Yükün ani olarak yön değiştirdiği uygulamalarda bağlantıdaki boşluk da darbe etkisini artırır.

Aşırı yük belirtileri şunlardır:

• Dişli sapta eğilme
• Gövde boynunda çatlak
• İç bilezikte kalıcı iz
• Kısa sürede artan boşluk
• Bağlantı piminin eğilmesi
• Dişlerin sıyrılması
• Rot başının bağlantıdan kopması

Rot Başının Aşırı Isınması

Rot başları yüksek devirli rulmanlar gibi sürekli dönmek üzere tasarlanmamıştır. Yüksek hareket hızı, yetersiz yağlama veya fazla sürtünme rot başının sıcaklığını artırabilir.

Aşırı ısınmanın yaygın nedenleri şunlardır:

• Yetersiz yağlama
• Yanlış veya sertleşmiş gres
• Aşırı ön yük
• İç bileziğin yanlardan sıkıştırılması
• Yüksek hareket frekansı
• Rot başının yanlış hizalanması
• Kirlenmiş kayma yüzeyi
• Uygulama için yanlış rot başı seçimi

Rot başının çalışma sıcaklığı hızla yükseliyorsa sistem durdurulmalı ve arızanın nedeni belirlenmeden çalışmaya devam edilmemelidir.

Bakım Gerektiren ve Bakım Gerektirmeyen Rot Başlarında Arıza Farkları

Arıza veya belirti	Bakım Gerektiren Rot Başı	Bakım Gerektirmeyen Rot Başı
Yağlama eksikliği	Hızlı aşınmaya neden olabilir	Normalde yeniden yağlama yapılmaz
Yaygın kayma yüzeyi	Çelik-çelik	Çelik-PTFE veya benzeri astar
Başlıca risk	Gres kaybı ve metal teması	PTFE astarın aşınması veya soyulması
Kirlenme etkisi	Gres içerisinde aşındırıcı parçacık oluşturabilir	Kuru kayma yüzeyini çizebilir
Bakım işlemi	Uygun aralıklarla gresleme	Temizlik ve boşluk kontrolü
Arıza sonrası	Erken aşamada yağlama fayda sağlayabilir	Hasarlı astar genellikle onarılamaz

Rot Başı Arızası Nasıl Kontrol Edilir?

Rot başı kontrolünden önce makine güvenli şekilde durdurulmalı, enerji kaynakları kesilmeli ve bağlantı üzerindeki yük kaldırılmalıdır.

Kontrol sırasında aşağıdaki adımlar uygulanabilir:

1. Rot başı ve çevresi temizlenir.
2. Gövde üzerinde çatlak ve deformasyon aranır.
3. Conta ve keçeler kontrol edilir.
4. Rot başı elle farklı yönlere hareket ettirilir.
5. Radyal ve eksenel boşluk kontrol edilir.
6. Küresel iç bileziğin düzgün hareket edip etmediği incelenir.
7. Bağlantı pimi ve cıvata kontrol edilir.
8. Erkek veya dişi bağlantı dişleri incelenir.
9. Kontra somun gevşeklik açısından kontrol edilir.
10. Yağlayıcının rengi ve durumu değerlendirilir.
11. Çalışma açısının ürün sınırlarına uygunluğu kontrol edilir.

Rot Başı Arızası Nasıl Giderilir?

Uygulanacak çözüm, arızanın türüne ve hasarın seviyesine göre değişir.

Belirti	Olası neden	Önerilen işlem
Hafif gıcırtı	Yağlama yetersizliği	Ürün tipine uygunsa doğru gresle yağlama yapılır
Tıkırtı ve vuruntu	Mafsal veya pim boşluğu	Boşluğun kaynağı belirlenir, aşınmış parça değiştirilir
Zor hareket	Kirlenme, pas veya sıkışma	Rot başı sökülerek kontrol edilir; hasarlıysa değiştirilir
Conta yırtılması	Yaşlanma veya açı aşımı	Conta değiştirilemiyorsa rot başı yenilenir
Diş gevşemesi	Kontra somun eksikliği	Dişler kontrol edilir ve uygun şekilde sabitlenir
Diş sıyrılması	Yanlış ölçü veya yetersiz kavrama	Rot başı ve bağlantı parçası değiştirilir
Gövde çatlağı	Aşırı yük veya darbe	Rot başı hemen değiştirilir
Belirgin mafsal boşluğu	Kayma yüzeyi aşınması	Rot başı yenisiyle değiştirilir

Aşınmış bir rot başının mafsal yüzeyini sıkıştırarak boşluğu azaltmaya çalışmak güvenilir bir onarım yöntemi değildir. Gövdeye pres, kaynak veya darbe uygulanması ürünün yapısını zayıflatabilir.

Rot Başı Ne Zaman Değiştirilmelidir?

Aşağıdaki durumlarda rot başının değiştirilmesi değerlendirilmelidir:

• Elle hissedilen belirgin mafsal boşluğu varsa
• Gövde veya sap üzerinde çatlak bulunuyorsa
• Dişli sap eğilmişse
• Bağlantı dişleri sıyrılmışsa
• Küresel iç bilezik sıkışıyorsa
• PTFE astar parçalanmışsa
• İç bilezikte derin çizikler veya çukurlar varsa
• Conta hasarı nedeniyle mafsal yoğun biçimde kirlenmişse
• Bağlantı sürekli gevşiyorsa
• Yağlamaya rağmen ses ve ısınma devam ediyorsa
• Rot başı güvenlik açısından kritik bir sistemde hasar görmüşse

Rot başının değiştirilmesi sırasında yalnızca eski ürünün koduna bakılmamalıdır. Ölçüler, yük değerleri, bağlantı tipi ve çalışma ortamı yeniden değerlendirilmelidir.

Rot Başı Arızalarını Önlemek İçin Ne Yapılmalıdır?

• Uygulamanın yüküne uygun rot başı seçilmelidir.
• Statik ve dinamik yük değerleri kontrol edilmelidir.
• Doğru erkek veya dişi bağlantı tipi kullanılmalıdır.
• Vida çapı ve vida adımı tam olarak eşleşmelidir.
• Yeterli diş kavrama uzunluğu sağlanmalıdır.
• Kontra somunla bağlantı sabitlenmelidir.
• Rot başı doğru eksende çalıştırılmalıdır.
• İzin verilen salınım açısı aşılmamalıdır.
• Yağlanabilir modeller uygun gresle yağlanmalıdır.
• Tozlu ortamlarda keçeli modeller tercih edilmelidir.
• Conta ve keçeler düzenli kontrol edilmelidir.
• Pim ve cıvatalar rot başı deliğine uygun seçilmelidir.
• Rot başı gövdesine çekiçle vurulmamalıdır.
• Periyodik boşluk ve ses kontrolü yapılmalıdır.

Montaj hatalarından kaynaklanan arızaları azaltmak için Rot Başı Montajı Nasıl Yapılır? rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Hidrolik Silindir Rot Başı Neden Boşluk Yapar?

Hidrolik silindirlerde rot başları sürekli itme ve çekme kuvvetlerine maruz kalabilir. Yük yönünün sık değişmesi, bağlantıdaki küçük boşlukların zamanla büyümesine neden olabilir.

Hidrolik silindir rot başlarında erken boşluğun yaygın nedenleri şunlardır:

• Silindirin rot başına göre büyük kuvvet üretmesi
• Silindir ile mekanizma arasında hizalama hatası
• Darbeli strok sonları
• Yetersiz pim çapı
• Rot başının kuru çalışması
• Bağlantı kulağının aşınması
• Dişli bağlantının gevşek olması
• Rot başının çalışma açısının aşılması

Silindir üzerindeki arızanın yalnızca rot başından kaynaklandığı düşünülmemelidir. Silindir mili, bağlantı kulağı, pim ve burçlar da birlikte kontrol edilmelidir.

SA, SI, PHS ve POS Serilerinde Arıza Kontrolü

Erkek ve dişi dişli rot başlarında mafsal arızaları benzer belirtiler gösterir. Bununla birlikte bağlantı dişlerinin kontrolü ürün tipine göre farklılık gösterir.

• SA Serisi Rot Başları: Erkek dişli sapta eğilme, diş sıyrılması ve kontra somun gevşemesi kontrol edilmelidir.
• SI Serisi Rot Başları: Dişi vida yuvasında aşınma ve bağlantı milinin kavrama uzunluğu incelenmelidir.
• PHS Serisi Rot Başı Mafsallar: Erkek dişli bağlantı, gres durumu ve mafsal boşluğu kontrol edilmelidir.
• POS Serisi Rot Başı Mafsallar: Dişi bağlantı yuvası, bağlantı mili ve küresel iç bilezik incelenmelidir.

Sonuç

Rot başı arızaları çoğunlukla boşluk, ses, sıkışma, düzensiz hareket, korozyon ve bağlantı gevşemesi gibi belirtilerle ortaya çıkar. Bu belirtilerin erken fark edilmesi yalnızca rot başının değil, bağlantılı olduğu pim, silindir ve makine parçalarının da zarar görmesini önleyebilir.

Rot başında oluşan her ses doğrudan ürünün değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmez. Öncelikle bağlantı cıvatası, pim, kontra somun, yağlama durumu ve çalışma açısı kontrol edilmelidir. Ancak gövde çatlağı, diş sıyrılması, belirgin mafsal boşluğu veya küresel yüzey hasarı bulunan rot başları kullanılmaya devam edilmemelidir.

Doğru ürün seçimi, uygun montaj, düzenli yağlama ve periyodik kontrol rot başlarının kullanım ömrünü önemli ölçüde uzatır. Rot başı seçimine başlamadan önce Rot Başı (Rod End) Nedir? rehberimizi, bağlantı tipini belirlemek için ise Erkek Dişli ve Dişi Dişli Rot Başları Arasındaki Fark yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Rot başı arızası nasıl anlaşılır?

Rot başında boşluk, tıkırtı, gıcırtı, zor hareket, aşırı ısınma, paslanma veya gövde çatlağı görülmesi arıza belirtisi olabilir.

Rot başı neden boşluk yapar?

Aşırı yük, yetersiz yağlama, kirlenme, darbeli çalışma, yanlış hizalama ve kayma yüzeylerinin aşınması rot başında boşluk oluşmasına neden olabilir.

Rot başı neden ses yapar?

Mafsal boşluğu, yetersiz gres, paslanma, aşınmış pim, gevşek bağlantı veya küresel yüzey hasarı rot başının ses yapmasına yol açabilir.

Rot başı gıcırtısı nasıl giderilir?

Ürün yağlanabilir tipteyse uygun gres uygulanabilir. Ancak gıcırtının nedeni korozyon, yüzey hasarı veya aşırı boşluksa rot başının değiştirilmesi gerekebilir.

Rot başı boşluğu tamir edilir mi?

Kayma yüzeyindeki aşınma nedeniyle oluşan belirgin boşluk güvenilir şekilde tamir edilemez. Rot başının sıkıştırılması veya gövdeye darbe uygulanması önerilmez.

Rot başı ne zaman değiştirilmelidir?

Belirgin boşluk, gövde çatlağı, diş hasarı, iç bilezik sıkışması veya ciddi yüzey aşınması varsa rot başı değiştirilmelidir.

Rot başı greslenmezse ne olur?

Bakım gerektiren çelik-çelik rot başları greslenmezse sürtünme, sıcaklık, ses ve yüzey aşınması artar. Sonuç olarak rot başının kullanım ömrü kısalır.

Bakım gerektirmeyen rot başı yağlanır mı?

PTFE veya benzeri kuru kayma yüzeyine sahip bakım gerektirmeyen rot başları normal şartlarda yeniden yağlanmaz. Üreticinin bakım talimatları esas alınmalıdır.

Rot başındaki boşluk yalnızca mafsaldan mı kaynaklanır?

Hayır. Boşluk bağlantı piminden, cıvatadan, burçtan, bağlantı kulağından veya gevşek kontra somundan da kaynaklanabilir.

Rot başı neden kırılır?

Aşırı yük, darbe, yanlış hizalama, yetersiz diş kavraması, sap üzerinde eğilme momenti ve gövde korozyonu rot başının kırılmasına neden olabilir.

Hidrolik silindir rot başı neden boşluk yapar?

Silindirin ürettiği kuvvetin fazla olması, strok sonlarında darbe, yanlış hizalama, yetersiz yağlama ve aşınmış pimler boşluk oluşmasına yol açabilir.

Rot başı kontrolü ne sıklıkla yapılmalıdır?

Kontrol sıklığı çalışma yüküne, hareket sayısına ve ortam koşullarına göre belirlenmelidir. Ağır yük, yüksek hareket sıklığı veya kirli ortam bulunan sistemler daha sık kontrol edilmelidir.