Radyal Mafsallı Rulman ile Açısal Mafsallı Rulman Arasındaki Fark

Mafsallı rulmanlar; ağır yüklerin, düşük hızlı salınım hareketlerinin ve bağlantı noktalarındaki küçük eksen kaçıklıklarının karşılanması amacıyla kullanılan küresel kaymalı yataklama elemanlarıdır. Ancak bütün mafsallı rulmanlar aynı yük yönü için tasarlanmamıştır.

Radyal mafsallı rulmanlar öncelikle mil eksenine dik yönde oluşan radyal yükleri taşımak için kullanılır. Açısal mafsallı rulmanlar ise radyal yükle birlikte belirgin bir eksenel yükün bulunduğu bağlantılarda tercih edilir.

Bu nedenle iki rulman türü arasındaki temel fark yalnızca dış görünüş veya seri kodu değildir. Kayma yüzeyinin geometrisi, yükün rulman içerisinde izlediği yön, eksenel yük kapasitesi, montaj düzeni ve kullanım alanı birbirinden farklıdır.

Doğru ürün seçimi yapılırken rulmanın iç ve dış çapından önce bağlantıya gelen kuvvetin yönü belirlenmelidir. Radyal yük için tasarlanmış bir rulmanın yüksek eksenel yük altında kullanılması veya açısal temaslı bir rulmanın yük yönü dikkate alınmadan monte edilmesi erken aşınmaya, boşluğa ve bağlantı hasarına neden olabilir.

Mafsallı Rulman Nedir?

Mafsallı rulman, küresel dış yüzeye sahip bir iç bilezik ile bu yüzeyi çevreleyen dış bilezikten oluşan kaymalı yataklama elemanıdır. İç ve dış bilezik arasındaki küresel temas yüzeyi, rulmanın belirli bir açı içinde salınım yapmasına ve küçük hizasızlıkları karşılamasına imkân verir.

Mafsallı rulmanlar özellikle şu çalışma koşullarında kullanılır:

• Yüksek statik yükler
• Düşük hızlı salınım hareketleri
• Tekrarlı açısal hareketler
• Pimli bağlantılar
• Hidrolik silindir bağlantıları
• Küçük eksen kaçıklıkları
• Darbeli ve değişken yükler

Ürünün temel yapısı ve çalışma prensibi hakkında ayrıntılı bilgi için Dana Gözü Rulman Nedir? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Radyal Mafsallı Rulman Nedir?

Radyal mafsallı rulman, öncelikli olarak rulman eksenine dik yönde oluşan radyal kuvvetleri taşımak için tasarlanan mafsallı rulman türüdür.

Bu rulmanlarda küresel kayma yüzeyi, yüksek radyal yükleri geniş bir temas alanına dağıtacak biçimde düzenlenir. Rulman aynı zamanda bağlantı noktasındaki belirli açısal hareketleri ve küçük eksen kaçıklıklarını da karşılayabilir.

Radyal mafsallı rulmanların yaygın özellikleri şunlardır:

• Öncelikli yük yönü radyaldir.
• Yüksek statik radyal yükleri taşıyabilir.
• Düşük hızlı salınım hareketlerine uygundur.
• Küçük eksen kaçıklıklarını karşılayabilir.
• Çelik-çelik veya bakım gerektirmeyen kayma yüzeyleriyle üretilebilir.
• Hidrolik silindir, iş makinesi ve ağır bağlantı mafsallarında kullanılabilir.

En yaygın radyal mafsallı rulman grupları arasında GE, GEG, GEEW ve bazı ağır hizmet GEH serileri yer alır. Ancak seri yapısı, ölçüler ve son ekler üreticiye göre değişebilir.

Açısal Mafsallı Rulman Nedir?

Açısal mafsallı rulman veya açısal temaslı mafsallı rulman, kayma yüzeyi rulman eksenine belirli bir açıyla yerleştirilmiş olan ve radyal yükle birlikte eksenel yük taşıyabilen mafsallı rulman türüdür.

Temas yüzeyinin açılı olması nedeniyle rulmana gelen birleşik yük, iç ve dış bilezik arasında belirli bir temas açısı üzerinden aktarılır.

Açısal temaslı mafsallı rulmanların yaygın özellikleri şunlardır:

• Radyal ve eksenel yükleri birlikte taşıyabilir.
• Tek sıralı modeller genellikle yüksek eksenel yükü bir yönde karşılar.
• Karşı yöndeki eksenel yük için ikinci bir rulman gerekebilir.
• O veya X düzeninde çift olarak kullanılabilir.
• Yüksek eksenel kuvvet bulunan mafsallı bağlantılarda tercih edilir.
• Bakım gerektiren veya bakım gerektirmeyen tipleri bulunabilir.

GAC serisi ürünler, açısal temaslı mafsallı rulmanların yaygın örnekleri arasında yer alır. Bazı üreticiler açısal temaslı ürünlerde GE…SX, GE…SW veya farklı seri tanımları kullanabilir. Seri kodları ve son eklerin anlamları üreticiye göre değişebilir.

Radyal ve Açısal Mafsallı Rulman Arasındaki Temel Fark Nedir?

İki rulman arasındaki en önemli fark taşımak üzere tasarlandıkları ana yük yönüdür.

• Radyal mafsallı rulman: Öncelikle rulman eksenine dik radyal yükleri taşır.
• Açısal mafsallı rulman: Radyal yükle birlikte rulman ekseni boyunca oluşan eksenel yükleri taşır.

Radyal mafsallı rulmanlarda temas yüzeyi radyal yük kapasitesini destekleyecek şekilde simetrik bir yapıya sahiptir. Açısal temaslı mafsallı rulmanlarda ise küresel kayma yüzeyi eksene göre açılıdır. Bu açı, rulmanın eksenel kuvvet taşıyabilmesini sağlar.

Radyal ve Açısal Mafsallı Rulman Karşılaştırma Tablosu

Özellik	Radyal mafsallı rulman	Açısal mafsallı rulman
Ana yük yönü	Radyal yük	Radyal ve eksenel birleşik yük
Eksenel yük kapasitesi	Sınırlı ve ürün yapısına bağlıdır	Belirgin eksenel yükler için tasarlanır
Temas yüzeyi	Radyal yüke uygun küresel yüzey	Eksene göre açılı küresel yüzey
Yük yönü	Çoğunlukla eksene dik	Radyal ve eksenel bileşen birlikte
Tek rulmanla eksenel yük	Yüksek eksenel yük için uygun değildir	Genellikle bir yönde taşır
Çift kullanım	Her uygulamada gerekli değildir	İki yönlü eksenel yükte gerekebilir
Yaygın seriler	GE, GEG, GEEW, GEH	GAC, GE…SX, GE…SW ve üreticiye özel seriler
Tipik kullanım	Hidrolik silindir ve pimli bağlantılar	Eksenel kuvvet içeren ağır mafsallar
Montaj yönü	Yük yönüne göre daha simetrik yapı	Eksenel yük yönüne göre monte edilmelidir
Yanlış seçim sonucu	Eksenel yükte kenar aşınması oluşabilir	Yanlış yönde eksenel yük taşıyamayabilir

Radyal Yük Nedir?

Radyal yük, rulmanın veya bağlantı piminin eksenine dik yönde uygulanan kuvvettir.

Örneğin yatay duran bir bağlantı piminin üzerine yukarıdan aşağıya doğru gelen yük, pim ve rulman açısından radyal yük oluşturur.

Radyal yüklerin yaygın görüldüğü uygulamalar şunlardır:

• Hidrolik silindir uç bağlantıları
• İş makinesi bom bağlantıları
• Vinç mafsalları
• Tarım makinesi bağlantı kolları
• Pres yardımcı mekanizmaları
• Salınımlı ağır makine bağlantıları

Yükün büyük bölümü pim eksenine dik olarak oluşuyorsa genellikle radyal mafsallı rulman seçenekleri değerlendirilir.

Eksenel Yük Nedir?

Eksenel yük, rulman veya pim ekseni boyunca itme ya da çekme yönünde oluşan kuvvettir.

Bir bağlantıda yük pimi yan taraftan değil, pim ekseni boyunca itiyorsa rulman eksenel yüke maruz kalır.

Belirgin eksenel yüklerin görülebileceği uygulamalar şunlardır:

• Mafsallı yönlendirme sistemleri
• Demiryolu araçlarının merkez mafsalları
• Yüksek eksenel kuvvet taşıyan bağlantılar
• Özel hidrolik mekanizmalar
• Tek yönlü itme kuvveti bulunan mafsallar
• Kombine radyal-eksenel yük taşıyan ağır makine bağlantıları

Yüksek eksenel kuvvet bulunan bir bağlantıda standart radyal mafsallı rulman yerine açısal temaslı veya eksenel mafsallı rulman gerekebilir.

Birleşik Yük Nedir?

Bir rulmana aynı anda hem radyal hem eksenel kuvvet uygulanıyorsa buna birleşik yük denir.

Birleşik yükün bulunduğu bağlantılarda yalnızca toplam kuvvetin büyüklüğü yeterli değildir. Radyal ve eksenel bileşenlerin ayrı ayrı belirlenmesi gerekir.

Seçim sırasında şu değerler hesaplanmalıdır:

• Radyal yük miktarı
• Eksenel yük miktarı
• Yükün yönü
• Yük yönünün değişip değişmediği
• Yükün statik veya dinamik olması
• Salınım açısı
• Hareket sıklığı

Eksenel yük oranı yükseldikçe açısal temaslı mafsallı rulman ihtiyacı artabilir.

Radyal Mafsallı Rulman Eksenel Yük Taşır mı?

Radyal mafsallı rulmanlar, ürün geometrisine ve üretici sınırlarına bağlı olarak sınırlı miktarda eksenel yük taşıyabilir. Ancak bu durum, radyal rulmanın yüksek eksenel yükler için uygun olduğu anlamına gelmez.

Eksenel yük arttığında;

• kayma yüzeyinde kenar yükü oluşabilir,
• temas basıncı düzensiz dağılabilir,
• rulman boşluğu hızla artabilir,
• iç ve dış bilezikte aşınma oluşabilir,
• rulmanın yuva içerisinde hareket etme riski artabilir.

İzin verilen eksenel yük oranı her ürün serisinde aynı değildir. Kesin değerler için üreticinin teknik kataloğu kontrol edilmelidir.

Açısal Mafsallı Rulman Radyal Yük Taşır mı?

Evet. Açısal mafsallı rulmanlar radyal yükle birlikte eksenel yük taşımak üzere tasarlanır. Ancak yükün rulmana hangi açıyla aktarıldığı, ürünün temas açısı ve montaj yönü önemlidir.

Açısal temaslı bir rulman yalnızca eksenel rulman olarak düşünülmemelidir. Temel görevi çoğunlukla birleşik radyal ve eksenel yükleri karşılamaktır.

Taşınabilecek radyal ve eksenel yük oranı ürün serisine, boyuta, kayma yüzeyine ve üretici tasarımına göre değişir.

GE Serisi ile GAC Serisi Arasındaki Fark Nedir?

GE Serisi Radyal Mafsallı Rulmanlar

GE serisi, en yaygın radyal mafsallı rulman gruplarından biridir. Öncelikle radyal yüklerin, düşük hızlı salınım hareketlerinin ve küçük eksen kaçıklıklarının karşılanması için kullanılır.

GE serisi ürünler;

• hidrolik silindir bağlantılarında,
• iş makinelerinde,
• tarım makinelerinde,
• vinç ve kaldırma sistemlerinde,
• pres ve ağır makine bağlantılarında

yaygın olarak kullanılabilir.

Seri hakkında ayrıntılı bilgi için GE Serisi Dana Gözü Rulmanlar yazımızı inceleyebilirsiniz.

GAC Serisi Açısal Mafsallı Rulmanlar

GAC serisi, radyal ve tek yönlü eksenel yüklerin birlikte bulunduğu uygulamalarda kullanılan açısal temaslı mafsallı rulman gruplarından biridir.

GAC serisinin öne çıkan özellikleri şunlardır:

• Kayma yüzeyi eksene göre açılıdır.
• Birleşik radyal ve eksenel yükleri taşıyabilir.
• Tek rulman genellikle eksenel yükü bir yönde karşılar.
• İki yönlü eksenel yük için çift rulman düzeni gerekebilir.
• Montaj yönü yük yönüne göre belirlenmelidir.

GAC serisi hakkında daha ayrıntılı bilgi için GAC Serisi Dana Gözü Rulmanlar başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Açısal Mafsallı Rulman Neden Tek Yönde Eksenel Yük Taşır?

Tek sıralı açısal mafsallı rulmanın kayma yüzeyi asimetrik ve açılıdır. Bu yapı, yüksek eksenel kuvvetin belirli bir yönde iç bilezikten dış bileziğe aktarılmasını sağlar.

Yük ters yönde uygulandığında rulmanın temas yüzeyi aynı taşıma kapasitesini sağlayamayabilir. Bu nedenle montaj sırasında rulmanın geniş ve dar omuz yönleri ile eksenel kuvvetin yönü birlikte değerlendirilmelidir.

İki yönde yüksek eksenel yük oluşuyorsa karşılıklı yerleştirilmiş iki açısal mafsallı rulman kullanılabilir.

O Düzeni ve X Düzeni Nedir?

Açısal temaslı mafsallı rulmanlar çift olarak kullanıldığında rulmanların temas doğruları farklı biçimlerde düzenlenebilir.

O Düzeni

O düzeninde rulmanların temas doğruları rulman çiftinin dışına doğru açılır.

Bu düzenin genel özellikleri:

• Devrilme momentlerine karşı daha geniş destek mesafesi sağlayabilir.
• Yüksek rijitliğin gerekli olduğu bağlantılarda avantajlı olabilir.
• Her iki yöndeki eksenel yükleri karşılayabilir.

X Düzeni

X düzeninde temas doğruları rulman çiftinin arasında kesişecek biçimde düzenlenir.

Bu düzenin genel özellikleri:

• Daha kompakt bir yataklama düzeni sağlayabilir.
• Montaj hizasızlıklarına karşı O düzeninden farklı davranabilir.
• Her iki yöndeki eksenel yükleri karşılayabilir.

O veya X düzeninin seçimi yalnızca mevcut alana göre yapılmamalıdır. Yük yönü, moment, yataklama mesafesi, gövde rijitliği ve üretici montaj talimatları birlikte değerlendirilmelidir.

Radyal ve Açısal Mafsallı Rulmanların Kullanım Alanları

Uygulama	Genellikle değerlendirilen rulman tipi	Seçim nedeni
Hidrolik silindir uç bağlantısı	Radyal mafsallı rulman	Yük çoğunlukla pim eksenine dik aktarılır
İş makinesi bom bağlantısı	Radyal mafsallı rulman	Yüksek radyal yük ve salınım hareketi bulunur
Tarım makinesi bağlantı kolu	Radyal mafsallı rulman	Açısal hareket ve radyal yük baskındır
Yüksek eksenel kuvvetli merkez mafsalı	Açısal mafsallı rulman	Radyal ve eksenel yük birlikte oluşur
İki yönlü eksenel yük taşıyan mafsal	Çift açısal mafsallı rulman	Karşılıklı eksenel yüklerin taşınması gerekir
Saf veya baskın eksenel yük	Eksenel mafsallı rulman	Yük büyük ölçüde rulman ekseni boyunca oluşur

Tablodaki bilgiler genel seçim yaklaşımını gösterir. Kesin rulman tipi makinenin yük hesabına, bağlantı geometrisine ve üretici teknik verilerine göre belirlenmelidir.

Radyal Mafsallı Rulman Hangi Durumlarda Tercih Edilir?

Aşağıdaki koşullarda radyal mafsallı rulmanlar genellikle daha uygun bir seçenek olabilir:

• Yükün büyük bölümü pim eksenine dik geliyorsa
• Bağlantı düşük hızlı salınım yapıyorsa
• Küçük eksen kaçıklıkları bulunuyorsa
• Yüksek statik radyal yük taşınacaksa
• Hidrolik silindir uç bağlantısı yapılacaksa
• Standart GE tipi yuva ölçüleri kullanılıyorsa
• Belirgin bir eksenel kuvvet bulunmuyorsa

Açısal Mafsallı Rulman Hangi Durumlarda Tercih Edilir?

Aşağıdaki koşullarda açısal mafsallı rulmanlar değerlendirilebilir:

• Radyal ve eksenel yükler aynı anda oluşuyorsa
• Eksenel yük standart radyal mafsallı rulmanın sınırlarını aşıyorsa
• Yüksek tek yönlü itme veya çekme kuvveti varsa
• Bağlantının eksenel olarak konumlandırılması gerekiyorsa
• Karşılıklı iki rulmanla iki yönlü eksenel destek sağlanacaksa
• Yük altında açısal hareket de gerekli ise

Açısal Mafsallı Rulman ile Eksenel Mafsallı Rulman Aynı mıdır?

Hayır. Açısal mafsallı rulman ile eksenel mafsallı rulman aynı ürün değildir.

Özellik	Açısal mafsallı rulman	Eksenel mafsallı rulman
Yük türü	Radyal ve eksenel birleşik yük	Öncelikle eksenel yük
Temas geometrisi	Eğik küresel kayma yüzeyi	Eksenel kuvvete uygun yüzey düzeni
Yaygın kullanım	Birleşik yüklü mafsallar	Baskın eksenel kuvvetli bağlantılar
Radyal yük kapasitesi	Mevcuttur	Sınırlıdır veya ek yataklama gerektirir

Yükün büyük bölümü eksenel ise açısal temaslı rulman yerine özel bir eksenel mafsallı rulman daha uygun olabilir.

Kayma Yüzeyi Seçimi Farklı mıdır?

Hem radyal hem açısal mafsallı rulmanlar farklı kayma yüzeyi seçenekleriyle üretilebilir.

Çelik-Çelik Kayma Yüzeyi

Çelik-çelik mafsallı rulmanlar genellikle yüksek yük, darbe ve değişken yüklerin bulunduğu ağır hizmet uygulamalarında kullanılır.

Başlıca özellikleri:

• Yüksek yük taşıma kapasitesi
• Darbeli çalışmaya uygun yapı
• Düzenli yağlama ihtiyacı
• Kirli ve ağır çalışma koşullarında uygun koruma gereksinimi

PTFE veya Kompozit Kayma Yüzeyi

PTFE veya kompozit yüzeyli mafsallı rulmanlar çoğunlukla bakım gerektirmeyen ürünlerdir.

Başlıca özellikleri:

• Periyodik gresleme gerektirmeyen yapı
• Düşük sürtünme
• Temiz çalışma ortamlarına uygunluk
• Bakım erişiminin zor olduğu noktalarda avantaj

Ancak kayma yüzeyi seçimi yalnızca bakım ihtiyacına göre yapılmamalıdır. Yük yönü, temas basıncı, hareket hızı, sıcaklık ve darbe durumu birlikte değerlendirilmelidir.

Radyal ve Açısal Mafsallı Rulman Nasıl Seçilir?

1. Yük Yönü Belirlenmelidir

İlk olarak bağlantıya gelen kuvvet radyal ve eksenel bileşenlerine ayrılmalıdır.

• Yük çoğunlukla radyal ise radyal mafsallı rulman değerlendirilebilir.
• Belirgin eksenel yük varsa açısal temaslı mafsallı rulman gerekebilir.
• Yük büyük ölçüde eksenel ise eksenel mafsallı rulman değerlendirilebilir.

2. Yükün Tek Yönlü veya Çift Yönlü Olduğu Kontrol Edilmelidir

Açısal temaslı mafsallı rulmanlar çoğunlukla yüksek eksenel yükü bir yönde taşır.

Eksenel kuvvet çalışma sırasında yön değiştiriyorsa;

• karşılıklı iki rulman,
• çift yönlü özel bir tasarım,
• veya farklı bir yataklama çözümü

gerekebilir.

3. Statik ve Dinamik Yük Kapasiteleri Kontrol Edilmelidir

Düşük hızlı ve ağır yüklü bağlantılarda statik yük kapasitesi önemlidir. Sürekli salınım yapan bağlantılarda ise dinamik yük kapasitesi, salınım açısı ve kayma hızı birlikte değerlendirilmelidir.

4. Salınım Açısı Belirlenmelidir

Rulmanın izin verilen salınım açısı, mekanizmanın maksimum çalışma açısından büyük olmalıdır.

Yetersiz salınım kapasitesi;

• bileziklerin birbirine dayanmasına,
• kenar yükü oluşmasına,
• pim ve yuva aşınmasına,
• rulmanın sıkışmasına

neden olabilir.

5. Montaj Yönü Kontrol Edilmelidir

Radyal mafsallı rulmanların çoğu daha simetrik bir yapıya sahipken açısal temaslı mafsallı rulmanlarda montaj yönü kritik olabilir.

Açısal rulman monte edilirken;

• eksenel yükün yönü,
• rulmanın temas açısı,
• geniş ve dar omuz yönleri,
• karşı rulmanın konumu

kontrol edilmelidir.

6. Pim ve Yuva Ölçüleri Kontrol Edilmelidir

Rulmanın iç çapı, dış çapı ve genişliği bağlantı pimi ve gövde yuvasıyla uyumlu olmalıdır.

GE ve GAC gibi farklı rulman grupları aynı iç çapa sahip olsa bile dış çapları ve genişlikleri farklı olabilir. Bu nedenle yalnızca iç çapa göre ürün değişimi yapılmamalıdır.

7. Yağlama ve Bakım İmkânı Değerlendirilmelidir

Düzenli bakım yapılabilen ağır hizmet bağlantılarında çelik-çelik ürünler tercih edilebilir. Bakım erişiminin zor olduğu sistemlerde uygun yük sınırları içinde bakım gerektirmeyen ürünler değerlendirilebilir.

Yanlış Rulman Seçilirse Ne Olur?

Yük yönüne uygun olmayan mafsallı rulman seçimi şu sorunlara neden olabilir:

• Kayma yüzeyinde düzensiz temas
• Kenar yükü
• Hızlı boşluk oluşumu
• İç bilezik veya dış bilezik aşınması
• Pim yüzeyinde ezilme
• Yuvada ovalleşme
• Bağlantıda vuruntu
• Salınım hareketinde sıkışma
• Hidrolik silindir milinde yan yük
• Rulmanın beklenenden kısa sürede arızalanması

Arıza nedenleri hakkında ayrıntılı bilgi için Dana Gözü Rulman Arızaları ve Aşınma Belirtileri yazımızı inceleyebilirsiniz.

Radyal Rulmanın Yerine Açısal Rulman Takılabilir mi?

Radyal ve açısal mafsallı rulmanlar aynı iç çapa sahip olsa bile doğrudan birbirlerinin yerine kullanılamaz.

Değişim öncesinde şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Dış çap
• İç ve dış bilezik genişliği
• Yuva geometrisi
• Temas yüzeyinin yönü
• Eksenel yük yönü
• Montaj alanı
• Rulmanın sabitlenme yöntemi
• Karşı yataklama düzeni

Makine tasarımı radyal rulman için hazırlanmışsa yalnızca eksenel kapasiteyi artırmak amacıyla açısal rulmana geçilmesi yeterli olmayabilir. Gövde ve karşı yataklama düzeninin de yeniden tasarlanması gerekebilir.

Açısal Rulmanın Yerine Radyal Rulman Takılabilir mi?

Belirgin eksenel yük taşımak üzere kullanılan açısal temaslı bir rulmanın yerine standart radyal mafsallı rulman takılması genellikle doğru değildir.

Radyal rulman eksenel yükü gereken doğrultuda ve kapasitede taşıyamayabilir. Bu durum kayma yüzeyinde kenar aşınmasına, bağlantı boşluğuna ve güvenlik riskine yol açabilir.

Seri Kodları Neden Mutlaka Kontrol Edilmelidir?

Mafsallı rulman kodlarında kullanılan harf ve son eklerin anlamları üreticiye göre değişebilir.

Örneğin bir üreticide kullanılan;

• ES,
• UK,
• SX,
• SW,
• DO,
• FO,
• 2RS

gibi ifadeler başka bir üreticide farklı bir yüzey, conta, ölçü veya bakım özelliğini gösterebilir.

Bu nedenle yalnızca seri koduna bakılarak ürün seçilmemelidir. Üreticinin güncel kataloğunda şu bilgiler kontrol edilmelidir:

• Rulman türü
• Yük yönü
• Kayma yüzeyi
• Bakım ihtiyacı
• Statik ve dinamik kapasite
• Salınım açısı
• Çalışma sıcaklığı
• Montaj yönü

Radyal ve Açısal Mafsallı Rulman Seçim Kontrol Listesi

• Bağlantıya gelen radyal yük
• Bağlantıya gelen eksenel yük
• Eksenel yükün yönü
• Yük yönünün değişip değişmediği
• Statik veya dinamik çalışma
• Darbe ve titreşim durumu
• Maksimum salınım açısı
• Hareket hızı ve çevrim sayısı
• Rulman iç çapı
• Rulman dış çapı
• İç ve dış bilezik genişliği
• Pim çapı ve yüzey kalitesi
• Yuva ölçüsü ve geçme toleransı
• Tek veya çift rulman düzeni
• O veya X düzeni ihtiyacı
• Yağlama ve bakım imkânı
• Çalışma sıcaklığı
• Toz, su ve kimyasal etkiler
• Üretici seri kodu
• Üretici katalog değerleri

Sonuç

Radyal mafsallı rulman ile açısal mafsallı rulman arasındaki temel fark, rulmanın taşımak üzere tasarlandığı yük yönüdür.

Radyal mafsallı rulmanlar öncelikle pim eksenine dik yönde oluşan yüksek radyal yükleri taşır. GE, GEG ve GEEW gibi seriler bu grubun yaygın örnekleridir.

Açısal temaslı mafsallı rulmanlar ise radyal yükle birlikte belirgin eksenel kuvvetlerin bulunduğu bağlantılarda kullanılır. GAC ve üreticiye bağlı olarak GE…SX veya GE…SW gibi seriler bu grupta değerlendirilebilir.

Tek sıralı açısal mafsallı rulman genellikle yüksek eksenel yükü bir yönde taşır. Eksenel yük iki yönde oluşuyorsa rulmanların O veya X düzeninde çift olarak kullanılması gerekebilir.

Doğru seçim için yalnızca rulman ölçüsü veya seri kodu yeterli değildir. Radyal ve eksenel yüklerin büyüklüğü, yük yönü, salınım açısı, montaj düzeni, pim ve yuva toleransları, bakım ihtiyacı ve üretici katalog değerleri birlikte değerlendirilmelidir.

Seri kodlarındaki harflerin ve son eklerin anlamı üreticiye göre değişebileceğinden ürün seçimi mutlaka ilgili markanın güncel teknik kataloğu üzerinden doğrulanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Radyal mafsallı rulman ile açısal mafsallı rulman arasındaki temel fark nedir?

Radyal mafsallı rulman öncelikle radyal yükleri taşır. Açısal mafsallı rulman ise radyal yükle birlikte belirgin eksenel yükleri taşıyacak biçimde tasarlanır.

GE serisi radyal mi, açısal mı?

Standart GE serisi genel olarak radyal mafsallı rulman grubundadır. Ancak seri son ekleri, özel tasarımlar ve ürün özellikleri üreticiye göre değişebilir.

GAC serisi radyal mi, açısal mı?

GAC serisi genel olarak açısal temaslı mafsallı rulman grubundadır ve radyal yükle birlikte tek yönlü eksenel yükleri taşıyabilir.

Radyal mafsallı rulman eksenel yük taşır mı?

Ürün yapısına bağlı olarak sınırlı eksenel yük taşıyabilir. Ancak yüksek veya sürekli eksenel yükler için açısal ya da eksenel mafsallı rulman tercih edilmelidir.

Açısal mafsallı rulman radyal yük taşır mı?

Evet. Açısal mafsallı rulmanlar radyal ve eksenel yükleri birlikte taşımak üzere tasarlanır.

Açısal mafsallı rulman iki yönde eksenel yük taşır mı?

Tek sıralı bir açısal mafsallı rulman genellikle yüksek eksenel yükü bir yönde taşır. İki yönlü eksenel yük için karşılıklı iki rulman veya uygun özel yataklama düzeni gerekebilir.

O ve X düzeni ne zaman kullanılır?

İki yönden eksenel yük taşınması veya bağlantının momentlere karşı desteklenmesi gerektiğinde açısal temaslı rulmanlar O ya da X düzeninde çift olarak kullanılabilir.

Radyal rulmanın yerine GAC rulman takılabilir mi?

Doğrudan takılması doğru değildir. Dış ölçüler, yuva yapısı, yük yönü, montaj alanı ve karşı yataklama düzeni kontrol edilmelidir.

Hidrolik silindirlerde radyal mi, açısal mı kullanılır?

Yükün çoğunlukla pim eksenine dik aktarıldığı standart silindir uçlarında radyal mafsallı rulmanlar yaygındır. Belirgin eksenel kuvvet varsa bağlantı özel olarak değerlendirilmelidir.

Mafsallı rulman seçerken ilk olarak neye bakılmalıdır?

İlk olarak yükün yönü belirlenmelidir. Radyal ve eksenel yükler ayrı hesaplandıktan sonra uygun rulman türü, boyutu ve kayma yüzeyi seçilmelidir.