Dana Gözü Rulman mı Burç mu?

Pimli ve salınımlı bağlantılarda en sık kullanılan yataklama çözümleri arasında dana gözü rulmanlar ve burçlar yer alır. Her iki ürün de yüksek yükleri kaymalı temas üzerinden taşıyabilir. Ancak yapıları, hareket kabiliyetleri, hizasızlığa karşı davranışları, montaj ihtiyaçları ve kullanım alanları birbirinden farklıdır.

Dana gözü rulman ile burç arasında seçim yapılırken yalnızca ürün fiyatına veya bağlantı piminin çapına bakılması yeterli değildir. Bağlantıda açısal hareket bulunup bulunmadığı, pim ile yuva eksenlerinin ne kadar doğru hizalandığı, yükün yönü, çalışma ortamı, bakım imkânı ve izin verilen boşluk birlikte değerlendirilmelidir.

Genel olarak;

• Bağlantıda eksen kaçıklığı veya açısal hareket varsa dana gözü rulman,
• pim ve yuva eksenleri sabitse ve bağlantı yalnızca tek eksende hareket ediyorsa burç

daha uygun bir seçenek olabilir.

Ancak bu yaklaşım genel bir ön seçim kuralıdır. Kesin karar, makinenin yük hesabına ve bağlantı geometrisine göre verilmelidir.

Dana Gözü Rulman Nedir?

Dana gözü rulman, küresel dış yüzeye sahip bir iç bilezik ile bu yüzeyi çevreleyen dış bilezikten oluşan kaymalı yataklama elemanıdır.

İç ve dış bilezik arasındaki küresel yüzey sayesinde rulman;

• belirli bir açı içinde salınım yapabilir,
• pim ile yuva arasındaki küçük eksen kaçıklıklarını karşılayabilir,
• yükün temas yüzeyine daha dengeli dağılmasına yardımcı olabilir,
• bağlantı parçalarında oluşabilecek kenar yüklerini azaltabilir.

Dana gözü rulmanlar özellikle hidrolik silindir uçlarında, iş makinesi bomlarında, vinçlerde, preslerde, tarım makinelerinde ve ağır hizmetli mafsal bağlantılarında kullanılır.

Ürünün yapısı hakkında ayrıntılı bilgi için Dana Gözü Rulman Nedir? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Burç Nedir?

Burç, bir pim veya mil ile gövde arasına yerleştirilen silindirik kaymalı yatak elemanıdır. Burç içerisinde bilya veya makara bulunmaz. Pim, burcun iç yüzeyinde dönerek veya salınım yaparak çalışır.

Burçların temel görevleri şunlardır:

• Pim ile gövde arasında değiştirilebilir bir aşınma yüzeyi oluşturmak
• Yükü daha geniş bir gövde yüzeyine dağıtmak
• Gövde deliğinin doğrudan aşınmasını önlemek
• Sürtünmeyi ve bakım maliyetini azaltmak
• Aşınma durumunda gövde yerine yalnızca burcun değiştirilmesini sağlamak

Burçlar metalik veya kompozit malzemelerden üretilebilir.

Yaygın burç türleri şunlardır:

• Bronz burçlar
• Çelik burçlar
• Sinter bronz burçlar
• Bimetal burçlar
• PTFE kaplamalı burçlar
• Polimer burçlar
• Fiber takviyeli kompozit burçlar

Dana Gözü Rulman ile Burç Arasındaki Temel Fark Nedir?

İki ürün arasındaki temel fark, bağlantıdaki açısal harekete ve eksen kaçıklığına karşı gösterdikleri davranıştır.

Dana gözü rulmanda iç ve dış bilezik arasındaki yüzey küreseldir. Bu nedenle iç bilezik yalnızca dönmez; aynı zamanda dış bileziğe göre belirli bir açı içinde eğilebilir.

Burçta ise iç yüzey çoğunlukla silindiriktir. Pim burç içerisinde dönebilir veya salınım yapabilir ancak pim ekseninin burç eksenine göre belirgin biçimde eğilmesi beklenmez.

Bu nedenle burç kullanılan bağlantılarda pim, burç ve bağlantı kulaklarının daha doğru hizalanması gerekir.

Dana Gözü Rulman ve Burç Karşılaştırma Tablosu

Özellik	Dana gözü rulman	Burç
Kayma yüzeyi	Küresel	Silindirik
Açısal hareket	Belirli bir açı içinde karşılayabilir	Çok sınırlıdır
Eksen kaçıklığı	Küçük kaçıklıkları tolere edebilir	Doğru hizalama gerektirir
Ana kullanım	Mafsallı ve hizasız bağlantılar	Tek eksenli pim bağlantıları
Kenar yükü riski	Doğru seçimde daha düşüktür	Hizasızlıkta artabilir
Yapı	İç ve dış bilezikten oluşur	Genellikle tek parçalıdır
Montaj alanı	Daha büyük dış çap gerekebilir	Daha kompakt olabilir
Maliyet	Genellikle daha yüksektir	Genellikle daha ekonomiktir
Yuva yapısı	Rulmanın dış bileziğine uygun yuva gerekir	Daha basit silindirik yuva kullanılabilir
Bakım	Kayma yüzeyine göre değişir	Malzemeye göre değişir
Değişim	Standart seri ürünle değiştirilebilir	Standart veya özel ölçü üretilebilir
Kirli ortam	Uygun conta ve yağlama gerekebilir	Özel ağır hizmet burçları avantajlı olabilir
Darbeli yük	Uygun çelik-çelik tipler kullanılabilir	Kalın cidarlı burçlar kullanılabilir

Dana Gözü Rulman Ne Zaman Tercih Edilmelidir?

Aşağıdaki çalışma koşullarında dana gözü rulman daha uygun olabilir:

• Pim ve yuva eksenleri arasında küçük hizasızlık varsa
• Bağlantı çalışma sırasında açı değiştiriyorsa
• Hidrolik silindir ile bağlantı kulağı tam aynı eksende kalmıyorsa
• Bom, kol veya şasi yük altında esniyorsa
• Pimde kenar yükü oluşması istenmiyorsa
• Düşük hızlı salınım hareketi bulunuyorsa
• Yüksek statik veya darbeli yük taşınıyorsa
• Standart ölçülü, değiştirilebilir bir mafsal çözümü gerekiyorsa

Dana gözü rulmanın en önemli avantajlarından biri, bağlantıdaki küçük eksen kaçıklıklarını kayma yüzeyinde karşılayabilmesidir. Bu özellik, özellikle uzun hidrolik silindirlerde ve esneyen makine kollarında önemlidir.

Burç Ne Zaman Tercih Edilmelidir?

Aşağıdaki çalışma koşullarında burç daha uygun ve ekonomik bir çözüm olabilir:

• Pim ve yuva eksenleri doğru hizalanabiliyorsa
• Bağlantı yalnızca tek eksen etrafında dönüyor veya salınıyorsa
• Açısal hareket gerekmiyorsa
• Kompakt bir yataklama isteniyorsa
• Dış çap için sınırlı alan varsa
• Ürün maliyetinin düşük olması önemliyse
• Çok kirli ve darbeli bir ortamda basit bir yapı tercih ediliyorsa
• Özel ölçüde yataklama gerekiyorsa
• Aşınan parçanın kolayca değiştirilmesi isteniyorsa

Burçlar iş makinelerinin kepçe, kova, bom ve şasi bağlantılarında yaygın olarak kullanılabilir. Bu uygulamalarda pim ve bağlantı kulakları yeterli rijitlikteyse burç ekonomik ve dayanıklı bir çözüm sağlayabilir.

Eksen Kaçıklığı Nedir?

Eksen kaçıklığı, pim ekseni ile rulman veya burç yuvasının ekseninin tam olarak aynı doğrultuda olmamasıdır.

Eksen kaçıklığı şu nedenlerle oluşabilir:

• İmalat toleransları
• Kaynak sonrası gövde deformasyonu
• Bağlantı kulaklarının aynı eksende işlenmemesi
• Pimin yük altında eğilmesi
• Bom veya şasinin esnemesi
• Hidrolik silindirin yanlış konumlandırılması
• Montaj hataları
• Yuva veya pim aşınması

Dana gözü rulmanlar belirli bir salınım açısı içerisinde bu kaçıklığı karşılayabilir. Burçta ise pim ekseni burç ekseninden saptığında yük burcun bütün genişliğine eşit dağılmayabilir.

Burçta Kenar Yükü Neden Oluşur?

Burç ve pim aynı eksende değilse temas, burcun bütün iç yüzeyine yayılmak yerine kenar bölgelerde yoğunlaşabilir.

Bu duruma kenar yükü adı verilir.

Kenar yükü sonucunda;

• burcun bir tarafı hızlı aşınabilir,
• pim üzerinde çizgi şeklinde aşınma oluşabilir,
• yağlama filmi bozulabilir,
• bağlantı sıkışabilir,
• burç çatlayabilir veya sıvanabilir,
• gövde deliği ovalleşebilir.

Dana gözü rulmanın küresel yüzeyi, izin verilen açı sınırları içerisinde iç bileziğin pime göre hizalanmasını sağlayarak kenar yükünü azaltabilir.

Dana Gözü Rulman Her Türlü Hizasızlığı Karşılar mı?

Hayır. Dana gözü rulmanın hizalama özelliği sınırsız değildir.

Her ürünün katalogda belirtilen bir maksimum salınım veya eğiklik açısı bulunur. Bu açı;

• rulmanın genişliğine,
• iç ve dış bilezik geometrisine,
• conta yapısına,
• çevredeki bağlantı parçalarına

göre değişebilir.

İzin verilen açı aşılırsa iç bilezik dış bileziğin kenarına veya bağlantı kulağına dayanabilir. Bu durumda dana gözü rulmanda da kenar yükü, sıkışma ve hızlı aşınma oluşabilir.

Yük Kapasitesi Açısından Hangisi Daha Güçlüdür?

Dana gözü rulman ile burcun yük kapasitesi yalnızca ürün türüne bakılarak karşılaştırılamaz.

Taşınabilecek yük;

• pim çapına,
• kayma yüzeyinin genişliğine,
• malzemeye,
• yüzey sertliğine,
• yağlama durumuna,
• hareket hızına,
• darbe miktarına,
• çalışma sıcaklığına

bağlıdır.

Kalın cidarlı, geniş ve sertleştirilmiş bir çelik burç çok yüksek yükleri taşıyabilir. Benzer şekilde ağır hizmet tipi çelik-çelik dana gözü rulmanlar da yüksek statik ve darbeli yüklerde kullanılabilir.

Temel fark çoğu zaman yalnızca yük miktarı değil, yükün yüzeye nasıl dağıldığıdır. Hizasız bir bağlantıda katalog kapasitesi yüksek olan bir burç, kenar yükü nedeniyle erken aşınabilir.

Yük hesabı hakkında ayrıntılı bilgi için Dana Gözü Rulmanlarda Yük Kapasitesi Nasıl Hesaplanır? içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Darbe Yüklerinde Dana Gözü Rulman mı Burç mu?

Darbe yüklerinde her iki ürün de uygun tasarım ve malzemeyle kullanılabilir.

Çelik-çelik dana gözü rulmanlar;

• yüksek statik yük,
• değişken yük,
• salınımlı hareket,
• küçük eksen kaçıklığı

bulunan ağır hizmet uygulamalarında avantaj sağlayabilir.

Kalın cidarlı çelik veya bronz burçlar ise;

• basit ve sağlam yapıları,
• geniş yataklama alanları,
• kirli ortam şartlarına uygunlukları,
• kolay yenilenebilir olmaları

nedeniyle darbeli pim bağlantılarında kullanılabilir.

Bağlantıda darbe ile birlikte hizasızlık da bulunuyorsa dana gözü rulman daha uygun olabilir. Bağlantı eksenleri rijit ve doğru hizalanmışsa ağır hizmet burcu yeterli olabilir.

Hidrolik Silindirlerde Dana Gözü Rulman mı Burç mu?

Hidrolik silindir bağlantılarında tercih, silindir ile makine gövdesi arasındaki hareket geometrisine göre yapılmalıdır.

Dana Gözü Rulman Tercih Edilebilecek Durumlar

• Silindir çalışma sırasında küçük açı değişiklikleri yapıyorsa
• Silindir mili yan yükten korunmak isteniyorsa
• Bom veya şasi yük altında esniyorsa
• Bağlantı kulaklarının ekseninde küçük farklılıklar bulunabiliyorsa
• Silindir uzun ve hizasızlığa karşı hassassa

Burç Tercih Edilebilecek Durumlar

• Silindir bağlantısı yalnızca tek eksende hareket ediyorsa
• Bağlantı kulakları hassas biçimde hizalanmışsa
• Silindir uç yapısı burç için tasarlanmışsa
• Bağlantı alanı sınırlıysa
• Basit ve ekonomik bir yataklama isteniyorsa

Silindir bağlantısında aşırı hizasızlık varsa burç yüzeyinde tek taraflı aşınma ve silindir milinde yan yük oluşabilir.

Bu uygulamalar için Hidrolik Silindirlerde Dana Gözü Rulmanlar yazımızı inceleyebilirsiniz.

İş Makinelerinde Dana Gözü Rulman mı Burç mu?

İş makinelerinde iki ürün de farklı bağlantı noktalarında kullanılabilir.

Burcun Yaygın Kullanıldığı Noktalar

• Kepçe pimleri
• Kova bağlantıları
• Bom ve arm pimleri
• Şasi bağlantıları
• Yükleyici kol mafsalları
• Palet ve yürüyüş sistemi yardımcı bağlantıları

Bu noktalarda bağlantılar çoğunlukla büyük çaplı pimlere, kalın bağlantı kulaklarına ve değiştirilebilir ağır hizmet burçlarına göre tasarlanır.

Dana Gözü Rulmanın Kullanılabileceği Noktalar

• Hidrolik silindir uçları
• Dengeleme kolları
• Yardımcı mafsal bağlantıları
• Küçük eksen kaçıklığı bulunan bağlantılar
• Standart mafsallı rulman yuvası bulunan mekanizmalar

Bir iş makinesinde bütün burçların dana gözü rulmana veya bütün dana gözü rulmanların burca dönüştürülmesi doğru değildir. Her bağlantı noktası kendi geometrisine göre değerlendirilmelidir.

Vinç ve Kaldırma Sistemlerinde Hangisi Kullanılır?

Vinç ve kaldırma sistemlerinde bom pimleri, destek ayakları, hidrolik silindirler ve yardımcı bağlantılar farklı hareket şartlarına sahiptir.

Dana gözü rulman;

• bom kaldırma silindiri uçlarında,
• destek ayağı silindirlerinde,
• dengeleyici bağlantılarda,
• açı değişimi bulunan mafsallarda

kullanılabilir.

Burç ise;

• ana bom pimlerinde,
• makaslı platform kollarında,
• rijit ve tek eksenli bağlantılarda,
• geniş yüzeyli ağır pim yataklarında

tercih edilebilir.

Detaylı bilgi için Vinç ve Kaldırma Sistemlerinde Dana Gözü Rulmanlar yazımızı inceleyebilirsiniz.

Tarım Makinelerinde Dana Gözü Rulman mı Burç mu?

Tarım makinelerinde toz, çamur, darbe ve düzensiz zemin şartları önemli seçim kriterleridir.

Basit pim bağlantılarında çelik veya polimer burçlar ekonomik ve kolay değiştirilebilir bir çözüm sunabilir.

Aşağıdaki noktalarda ise dana gözü rulman değerlendirilebilir:

• Ayarlanabilir bağlantı kolları
• Hidrolik silindir uçları
• Açı değişimi bulunan askı sistemleri
• Hizasızlığa açık yardımcı mekanizmalar

Yoğun çamur ve toz bulunan sistemlerde dana gözü rulmanın conta ve yağlama yapısı çalışma ortamına uygun olmalıdır.

Preslerde Dana Gözü Rulman mı Burç mu?

Preslerde yük çok yüksek olabilir ve bağlantıların rijitliği önemlidir.

Pim ve bağlantı kolları aynı eksende çalışıyor, hareket tek düzlemde gerçekleşiyor ve geniş yataklama yüzeyi isteniyorsa burç kullanılabilir.

Silindir veya bağlantı kolunda açı değişimi ve küçük hizasızlık bulunuyorsa dana gözü rulman daha uygun olabilir.

Pres uygulamalarında yük yalnızca nominal pres tonajına göre değerlendirilmemelidir. Bağlantı geometrisi ve kol oranları hesaba katılmalıdır.

Dana Gözü Rulman mı Bronz Burç mu?

Bronz burçlar yüksek yüzey basınçları, düşük hızlı hareketler ve yağlamalı bağlantılar için yaygın çözümlerden biridir.

Özellik	Dana gözü rulman	Bronz burç
Eksen kaçıklığı	Belirli açı içinde karşılayabilir	Sınırlıdır
Hareket	Salınım ve açısal hareket	Tek eksenli dönme veya salınım
Yağlama	Ürün tipine göre değişir	Çoğunlukla yağlama gerekir
Özel ölçü	Standart seriler yaygındır	Kolayca özel ölçü üretilebilir
Montaj alanı	Daha büyük dış çap gerekebilir	Daha kompakt olabilir
Kenar yükü	Hizasızlıkta daha avantajlıdır	Hizasızlıkta tek taraflı aşınabilir
Maliyet	Genellikle daha yüksektir	Ölçüye göre ekonomik olabilir

Dana Gözü Rulman mı Kompozit Burç mu?

PTFE veya polimer esaslı kompozit burçlar bakım gerektirmeyen, korozyona dayanıklı ve düşük sürtünmeli bağlantılarda kullanılabilir.

Kompozit burçların avantajları şunlardır:

• Gres gerektirmeyen çalışma
• Korozyon dayanımı
• Düşük ağırlık
• Düşük ses
• Tozlu ortamlarda bazı malzemeler için uygunluk
• Basit montaj

Bununla birlikte kompozit burçlar da doğru hizalanmış pim ve yuva ister. Ayrıca yük, sıcaklık, kayma hızı ve yüzey basıncı sınırları malzemeye göre değişebilir.

PTFE veya kompozit kayma yüzeyli dana gözü rulman ise bakım gerektirmeyen çalışma özelliğini açısal hareket kabiliyetiyle birleştirebilir.

Bakım Açısından Hangisi Daha Avantajlıdır?

Bakım ihtiyacı ürünün yalnızca dana gözü rulman veya burç olmasına değil, kayma yüzeyi malzemesine bağlıdır.

Yağlama Gerektirebilen Ürünler

• Çelik-çelik dana gözü rulmanlar
• Bronz burçlar
• Çelik burçlar
• Bimetal burçların bazı türleri

Bakım Gerektirmeyen Ürünler

• PTFE kaplamalı dana gözü rulmanlar
• Kompozit kayma yüzeyli dana gözü rulmanlar
• Polimer burçlar
• PTFE kaplamalı metal burçlar
• Fiber takviyeli bazı burçlar

Bakım gerektirmeyen ifadesi, ürünün kontrol edilmesine gerek olmadığı anlamına gelmez. Boşluk, aşınma, sıcaklık, pim yüzeyi ve bağlantı güvenliği periyodik olarak kontrol edilmelidir.

Kirli Ortamda Dana Gözü Rulman mı Burç mu?

Çamur, kum ve metal parçacıkları kayma yüzeylerinde aşındırıcı etki oluşturabilir.

Basit ve açık ağır hizmet burçları, kirli iş makinesi bağlantılarında sık yağlama ile avantaj sağlayabilir. Yeni gres, eski gresle birlikte kirin dışarı atılmasına yardımcı olabilir.

Dana gözü rulman kullanılacaksa;

• uygun contalı seri,
• koruyucu kapak,
• doğru yağlama kanalı,
• çalışma ortamına uygun gres

seçilmelidir.

Bakım gerektirmeyen ürünler kirli ortamda kullanılırken parçacıkların kayma tabakasına girmesini önleyen koruma sistemi değerlendirilmelidir.

Korozyonlu Ortamda Hangisi Kullanılmalıdır?

Su, nem, tuz ve kimyasal maddelerin bulunduğu ortamlarda malzeme seçimi kritik öneme sahiptir.

Uygulamaya göre;

• paslanmaz çelik dana gözü rulman,
• özel kaplamalı mafsallı rulman,
• bronz burç,
• polimer burç,
• kompozit burç

değerlendirilebilir.

Ürünün yalnızca ana malzemesi değil; pim, yuva, sabitleme elemanları ve yağlayıcının korozyon dayanımı da kontrol edilmelidir.

Boşluk Açısından Hangisi Daha Avantajlıdır?

Her iki yataklama türünde de belirli bir çalışma boşluğu bulunabilir.

Dana gözü rulmanda boşluk;

• iç ve dış bilezik arasındaki kayma yüzeyinde,
• iç bilezik ile pim arasında,
• dış bilezik ile yuva arasında

oluşabilir.

Burçlu bağlantıda boşluk;

• pim ile burç arasında,
• burç ile gövde arasında,
• pim ile bağlantı kulağı arasında

oluşabilir.

Burçta hizasızlık varsa boşluk tek taraflı aşınma nedeniyle hızlı artabilir. Dana gözü rulmanda ise yanlış yük, yetersiz yağlama veya izin verilen salınım açısının aşılması kayma yüzeyini aşındırabilir.

Detaylı bilgi için Dana Gözü Rulmanlarda Boşluk Neden Oluşur? yazımızı inceleyebilirsiniz.

Montaj Açısından Hangisi Daha Kolaydır?

Burçlar genellikle silindirik bir yuvaya preslenerek monte edilir. Ancak presleme sonrasında burcun iç çapı küçülebilir. Bu nedenle yuva toleransı, burç malzemesi ve pim boşluğu birlikte değerlendirilmelidir.

Dana gözü rulman da dış bileziği üzerinden uygun aparatlar kullanılarak yuvaya monte edilir. Montaj kuvvetinin iç bilezik üzerinden aktarılması kayma yüzeyine zarar verebilir.

Her iki üründe de;

• yuva çapı,
• pim çapı,
• geçme toleransı,
• yüzey pürüzlülüğü,
• eksen hizası

önemlidir.

Dana gözü rulman montajı için Dana Gözü Rulman Montajı Nasıl Yapılır? rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Maliyet Açısından Hangisi Daha Uygundur?

Standart bir burç, benzer iç çaptaki dana gözü rulmana göre genellikle daha düşük ürün maliyetine sahip olabilir.

Ancak toplam maliyet hesabında yalnızca satın alma fiyatı dikkate alınmamalıdır.

Şu maliyetler birlikte değerlendirilmelidir:

• Yuva işleme maliyeti
• Pim sertleştirme maliyeti
• Yağlama sistemi
• Montaj süresi
• Bakım sıklığı
• Arıza halinde gövde hasarı
• Makine duruş süresi
• Değişim kolaylığı

Hizasız bir bağlantıda ucuz bir burcun sık sık değiştirilmesi, başlangıçta daha pahalı olan dana gözü rulmandan daha yüksek toplam maliyet oluşturabilir.

Burç Yerine Dana Gözü Rulman Takılır mı?

Burç için tasarlanmış bir bağlantıya doğrudan dana gözü rulman takılması çoğunlukla mümkün değildir.

Çünkü dana gözü rulmanın;

• dış çapı daha büyük olabilir,
• dış bilezik için farklı yuva toleransı gerekebilir,
• genişliği farklı olabilir,
• eksenel sabitleme ihtiyacı bulunabilir,
• salınım hareketi için çevresel boşluk gerekebilir.

Dönüşüm yapılacaksa bağlantı kulağının et kalınlığı, yuva dayanımı, pim ölçüsü ve yük dağılımı yeniden hesaplanmalıdır.

Dana Gözü Rulman Yerine Burç Takılır mı?

Dana gözü rulman için tasarlanmış bir bağlantıda burç kullanılması, bağlantının açısal hareket kabiliyetini ortadan kaldırabilir.

Bu değişiklik sonucunda;

• hidrolik silindir milinde yan yük oluşabilir,
• pim eğilebilir,
• burçta kenar aşınması meydana gelebilir,
• bağlantı kulakları zorlanabilir,
• mekanizma sıkışabilir.

Bağlantının açısal hareket yapmadığı mühendislik hesabıyla doğrulanmadan böyle bir dönüşüm yapılmamalıdır.

Dana Gözü Rulman mı Rot Başı mı Burç mu?

Ürün	Temel yapı	Uygun kullanım
Dana gözü rulman	Yuvaya takılan küresel iç ve dış bilezik	Açısal hareketli ağır mafsallar
Rot başı	Dişli gövde içinde mafsallı rulman	Ayarlanabilir bağlantı kolları ve aktüatör uçları
Burç	Silindirik kaymalı yatak	Tek eksenli pim ve mil bağlantıları

Ayarlanabilir bir bağlantı kolu gerekiyorsa Rot Başı Nedir? başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Dana Gözü Rulman mı Burç mu Seçim Kontrol Listesi

• Bağlantı yalnızca tek eksende mi hareket ediyor?
• Çalışma sırasında açısal hareket oluşuyor mu?
• Pim ve yuva eksenleri tam hizalanabiliyor mu?
• Gövde veya bom yük altında esniyor mu?
• Radyal ve eksenel yük miktarı nedir?
• Darbe ve titreşim bulunuyor mu?
• İzin verilen bağlantı boşluğu ne kadardır?
• Pim çapı ve yüzey sertliği uygun mudur?
• Yuva için yeterli dış çap alanı var mıdır?
• Yağlama yapılabilir mi?
• Çalışma ortamı tozlu veya ıslak mıdır?
• Korozyon riski bulunuyor mu?
• Bakım gerektirmeyen ürün gerekli midir?
• Standart veya özel ölçü mü kullanılacaktır?
• Ürün değişim maliyeti ne kadardır?
• Makine duruş maliyeti ne kadardır?

Hızlı Seçim Tablosu

Çalışma koşulu	Öncelikli seçenek
Küçük eksen kaçıklığı var	Dana gözü rulman
Bağlantı çalışma sırasında açı değiştiriyor	Dana gözü rulman
Hareket yalnızca tek eksende	Burç
Çok kompakt dış ölçü gerekiyor	Burç
Basit ve düşük maliyetli bağlantı gerekiyor	Burç
Hidrolik silindir yan yükten korunacak	Dana gözü rulman
Çok kirli ağır hizmet pim bağlantısı	Uygun ağır hizmet burcu veya korumalı dana gözü rulman
Ayarlanabilir dişli bağlantı gerekiyor	Rot başı
Bakım erişimi yok	Uygun bakım gerektirmeyen dana gözü rulman veya kompozit burç
Bağlantıda yüksek hizalama hassasiyeti sağlanamıyor	Dana gözü rulman

Dana Gözü Rulman ve Burç Seçiminde Sık Yapılan Hatalar

• Yalnızca pim çapına göre ürün seçmek
• Bağlantıdaki açısal hareketi dikkate almamak
• Burcun eksen kaçıklığını karşılayacağını düşünmek
• Dana gözü rulmanın sınırsız hizasızlık karşılayacağını varsaymak
• Yalnızca ürün fiyatını karşılaştırmak
• Pim yüzey sertliğini kontrol etmemek
• Yuva toleransını dikkate almamak
• Kirli ortamda sızdırmazlık önlemi almamak
• Bakım gerektirmeyen ürünü sınırsız ömürlü kabul etmek
• Aşınmış pime yeni burç veya rulman takmak
• Burç yuvasını ölçmeden yeni burç preslemek
• Dana gözü rulman yerine burcu hesapsız kullanmak
• Burç yerine rulman takarken gövde dayanımını kontrol etmemek

Sonuç

Dana gözü rulman ile burç arasında seçim yapılırken temel olarak bağlantının hareket geometrisi değerlendirilmelidir.

Bağlantı yalnızca tek eksen etrafında dönüyor veya salınıyor, pim ve yuva eksenleri doğru biçimde hizalanabiliyor ve kompakt bir yapı isteniyorsa burç ekonomik ve dayanıklı bir çözüm olabilir.

Bağlantıda açı değişimi, küçük eksen kaçıklığı, gövde esnemesi veya hidrolik silindirde yan yük riski varsa dana gözü rulman daha uygun olabilir. Küresel kayma yüzeyi, iç bileziğin bağlantı pimine göre hizalanmasını sağlayarak kenar yüklerini azaltabilir.

Her iki ürün de yüksek yükler için üretilebilir. Bu nedenle doğru seçim yalnızca katalog yük kapasitesine göre yapılmamalıdır. Yük yönü, hareket açısı, pim çapı, yataklama genişliği, yüzey basıncı, yağlama, sıcaklık, kirlenme ve bakım imkânı birlikte değerlendirilmelidir.

Burç için tasarlanmış bir bağlantıya doğrudan dana gözü rulman veya dana gözü rulman için tasarlanmış bir bağlantıya doğrudan burç takılması doğru değildir. Böyle bir değişiklik yapılacaksa yuva geometrisi, bağlantı kulağı dayanımı, pim yapısı ve hareket açısı yeniden hesaplanmalıdır.

Doğru ürün seçimi; pim, yuva ve bağlantı parçalarının ömrünü uzatabilir, boşluk oluşumunu azaltabilir ve makinenin daha dengeli çalışmasına yardımcı olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Dana gözü rulman ile burç arasındaki temel fark nedir?

Dana gözü rulman küresel kayma yüzeyine sahip olduğu için belirli açısal hareketleri ve küçük eksen kaçıklıklarını karşılayabilir. Burç silindirik yapıdadır ve daha doğru eksen hizası gerektirir.

Dana gözü rulman mı daha fazla yük taşır, burç mu?

Yük kapasitesi ürünün ölçüsüne, malzemesine, kayma yüzeyine, genişliğine ve çalışma şartlarına bağlıdır. Her iki ürün de yüksek yükler için üretilebilir.

Burç yerine dana gözü rulman takılır mı?

Doğrudan takılması genellikle mümkün değildir. Yuva çapı, et kalınlığı, rulman genişliği, pim yapısı ve salınım alanı yeniden tasarlanmalıdır.

Dana gözü rulman yerine burç takılır mı?

Bağlantı açısal hareket yapıyorsa önerilmez. Burç, açısal hareketi karşılayamayarak kenar aşınmasına ve pim üzerinde ek yüke neden olabilir.

Hidrolik silindirde dana gözü rulman mı burç mu kullanılmalıdır?

Silindir bağlantısı çalışma sırasında açı değiştiriyor veya hizasızlık oluşuyorsa dana gözü rulman tercih edilebilir. Hareket tamamen tek eksenli ve bağlantı doğru hizalanmışsa burç kullanılabilir.

İş makinelerinde neden çoğunlukla burç kullanılır?

Burçlar basit, sağlam, kompakt ve kolay değiştirilebilir yapıdadır. Büyük çaplı pim bağlantılarında geniş yataklama yüzeyi sağlayabilir.

Dana gözü rulmanın burca göre en önemli avantajı nedir?

En önemli avantajı, belirli açı sınırları içinde eksen kaçıklığını ve açısal hareketi karşılayabilmesidir.

Burcun dana gözü rulmana göre avantajı nedir?

Burç daha basit, kompakt ve ekonomik olabilir. Ayrıca özel ölçülerde üretilmesi ve aşınma durumunda değiştirilmesi kolaydır.

Bakım gerektirmeyen burç var mıdır?

Evet. PTFE kaplamalı, polimer ve kompozit burçların birçok türü ilave gres kullanılmadan çalışabilir. Yük ve sıcaklık sınırları üretici kataloğundan kontrol edilmelidir.

Dana gözü rulman bakım gerektirir mi?

Çelik-çelik ürünler genellikle düzenli yağlama gerektirir. PTFE veya kompozit kayma yüzeyli ürünlerin bazıları bakım gerektirmeden çalışabilir.

Burç neden tek taraflı aşınır?

Pim ve burç eksenlerinin hizasız olması, pimin eğilmesi veya yükün merkezden kaçık uygulanması temasın burcun bir kenarında yoğunlaşmasına neden olabilir.

Kirli ortamda burç mu dana gözü rulman mı daha uygundur?

Çalışma şartına bağlıdır. Basit ağır hizmet burçları sık yağlama yapılan kirli ortamlarda avantajlı olabilir. Dana gözü rulman kullanılacaksa uygun conta ve koruma sistemi seçilmelidir.