İki Parçalı Rulman Yatakları

    İki parçalı rulman yatakları, rulmanın ve milin kolay biçimde monte edilmesini sağlayan, alt ve üst gövde olmak üzere iki ayrı parçadan oluşan endüstriyel yataklama elemanlarıdır. Bölünebilir gövde yapısı sayesinde özellikle uzun, ağır veya sökülmesi zor millerde bakım ve rulman değişimi kolaylaşır.
 

    Genellikle oynak makaralı rulmanlar ve oynak bilyalı rulmanlarla birlikte kullanılan bu yataklar; konveyörler, fanlar, değirmenler, kırıcılar, tarım makineleri ve ağır sanayi ekipmanlarında güvenilir yataklama sağlar.
 

    Makparsan iki parçalı rulman yatakları kategorisinde farklı mil çaplarına ve gövde ölçülerine uygun SN, SNT ve FSNT serisi rulman yataklarını inceleyebilir, uygulamanız için uygun modeli seçebilirsiniz.
 

    Diğer gövde seçeneklerini karşılaştırmak için
    yataklı rulmanlar,
    ayaklı yataklı rulmanlar,
    flanşlı yataklı rulmanlar
    ve
    kızaklı yataklı rulmanlar
    kategorilerimizi inceleyebilirsiniz.
 

İki Parçalı Rulman Yatağı Nedir?

    İki parçalı rulman yatağı; bir rulmanın mil üzerinde güvenli biçimde desteklenmesini sağlayan, birbirinden ayrılabilen alt ve üst gövdeden oluşan yataklama elemanıdır. İngilizcede split plummer block housing veya split pillow block housing olarak adlandırılan bu gövdeler, rulmana üst kapak sökülerek erişilebilmesini sağlar.
 

    Standart tek parça yatak gövdelerinde rulmanın değiştirilmesi için milin veya çevresindeki makine parçalarının sökülmesi gerekebilir. İki parçalı rulman yataklarında ise üst gövde kapağı açılarak rulmana ulaşılabilir. Bu yapı özellikle uzun millerde, büyük makinelerde ve bakım alanının sınırlı olduğu uygulamalarda önemli kolaylık sağlar.
 

    İki parçalı yataklar tek başına bir rulman değildir. Eksiksiz bir yataklama sistemi oluşturmak için gövdeyle birlikte uygun rulman, sıkma manşonu, tespit somunu, pul, keçe ve gerektiğinde kapak kullanılmalıdır.
 

İki Parçalı Rulman Yatağının Parçaları

    İki parçalı bir rulman yatağı sistemi, uygulamanın özelliklerine göre farklı bileşenlerden meydana gelebilir.
 

   
• Alt rulman yatağı gövdesi

   
• Sökülebilir üst gövde kapağı

   
• Oynak makaralı veya oynak bilyalı rulman

   
• Sıkma manşonu veya çekme manşonu

   
• Tespit somunu ve emniyet pulu

   
• Labirent, keçe veya V-ring sızdırmazlık elemanları

   
• Mil ucu kullanılmayan tarafta yatak kapağı

   
• Gresörlük ve yağlama kanalları

   
• Gövde bağlantı cıvataları

 

    Kullanılacak parçaların tamamı yatak serisiyle, rulman ölçüsüyle ve mil çapıyla uyumlu olmalıdır. Yalnızca gövde koduna bakılarak rulman veya manşon seçilmesi doğru sonuç vermeyebilir.
 

SN, SNL, SNT ve FSNT Rulman Yatakları

    İki parçalı rulman yataklarında üreticiye ve tasarım özelliklerine bağlı olarak SN, SNL, SNT, FSNT ve benzeri seri kodları kullanılabilir. Bu kodlar yatak gövdesinin ölçü serisini, bağlantı yapısını ve kullanılabileceği rulman grubunu belirtir.
 

SN ve SNT serisi rulman yatakları

    SN ve SNT serileri, endüstride yaygın kullanılan iki parçalı yatak gövdeleridir. Genellikle sıkma manşonlu oynak bilyalı veya oynak makaralı rulmanlarla birlikte kullanılır. Yatak ve rulman eşleşmesi yapılırken üretici ölçü tabloları kontrol edilmelidir.
 

FSNT dört delikli rulman yatakları

    FSNT serisi yataklarda gövdenin makine şasesine daha fazla bağlantı noktası üzerinden sabitlenebilmesini sağlayan dört delikli taban yapısı bulunabilir. Bu tasarım, gövdenin tabana daha dengeli biçimde bağlanması gereken uygulamalarda tercih edilebilir.
 

    Bir seri kodunda yer alan rakamlar doğrudan mil çapını göstermeyebilir. Yatak kodu; kullanılacak rulman, sıkma manşonu ve mil ölçüsüyle birlikte değerlendirilmelidir. Rulman kodlarının yapısı hakkında daha fazla bilgi için
    rulman seri numaraları rehberimizi
    inceleyebilirsiniz.
 

İki Parçalı Rulman Yataklarında Hangi Rulmanlar Kullanılır?

    İki parçalı yatak gövdelerinde çoğunlukla küçük hizalama hatalarını karşılayabilen rulman türleri kullanılır. Bunların başında oynak makaralı rulmanlar ve oynak bilyalı rulmanlar gelir.
 

Oynak makaralı rulmanlar

    Oynak makaralı rulmanlar; yüksek radyal yüklerin, darbeli çalışmaların ve belirli seviyedeki eksenel yüklerin bulunduğu ağır sanayi uygulamalarında tercih edilir. Küresel dış bilezik yuvarlanma yolu sayesinde mil ile yatak arasındaki küçük açısal kaçıklıkları tolere edebilir.
 

    Ağır yük taşıyan konveyörler, kırıcılar, değirmenler, büyük fanlar ve maden makinelerinde iki parçalı yataklarla birlikte sıklıkla oynak makaralı rulmanlar kullanılır.
 

Oynak bilyalı rulmanlar

    Oynak bilyalı rulmanlar, oynak makaralı rulmanlara göre daha düşük yüklerde ve daha yüksek çalışma hızlarında tercih edilebilir. Mil eğilmesi veya küçük montaj kaçıklıklarının bulunduğu uygulamalarda kendinden hizalama özelliği avantaj sağlar.
 

    Kullanılacak rulman belirlenirken yalnızca yatak gövdesinin ölçüsü değil; radyal yük, eksenel yük, devir, sıcaklık ve çalışma ortamı da dikkate alınmalıdır. Genel seçim kriterleri için
    hangi rulmanı seçmeliyim?
    rehberimizi inceleyebilirsiniz.
 

İki Parçalı Rulman Yatakları Nerelerde Kullanılır?

    İki parçalı rulman yatakları, ağır millerin desteklendiği ve rulmana bakım sırasında kolay ulaşılması gereken endüstriyel makinelerde yaygın olarak kullanılır.
 

   
• Konveyör ve bantlı taşıma sistemleri

   
• Kırıcılar ve taş eleme makineleri

   
• Çimento ve maden makineleri

   
• Değirmenler ve öğütme sistemleri

   
• Endüstriyel fanlar ve aspiratörler

   
• Kağıt ve selüloz makineleri

   
• Demir-çelik üretim hatları

   
• Tarım ve hasat makineleri

   
• Tekstil makineleri

   
• Havalandırma sistemleri

   
• Su ve atık su tesisleri

   
• Genel ağır sanayi makineleri

 

    Konveyör uygulamalarında kullanılacak rulman ve yatakların; bant yükü, mil çapı, çalışma süresi ve ortam kirliliğine uygun olması gerekir. Bu konuda daha fazla bilgi için
    konveyör rulmanları
    rehberimizi inceleyebilirsiniz.
 

İki Parçalı Rulman Yataklarının Avantajları

   
• Üst kapak sökülerek rulmana kolayca ulaşılabilir.

   
• Uzun veya ağır millerin tamamen sökülmesine gerek kalmadan bakım yapılabilir.

   
• Rulman değişim süresini ve makinenin duruş süresini azaltabilir.

   
• Farklı keçe ve sızdırmazlık seçenekleriyle kullanılabilir.

   
• Gresli veya uygun tasarımlarda yağlı çalışmaya uyarlanabilir.

   
• Oynak rulmanlarla birlikte kullanıldığında küçük hizalama hatalarını tolere edebilir.

   
• Ağır yük ve zorlu çalışma koşullarına uygun gövde seçenekleri bulunur.

   
• Sabit ve serbest yataklama düzenlerinin oluşturulmasına imkân sağlar.

   
• Rulman, manşon ve keçelerin ayrı ayrı değiştirilebilmesini sağlar.

 

Sabit ve Serbest Yataklama Düzeni

    Uzun millerde sıcaklık değişimleri nedeniyle eksenel yönde uzama ve kısalma meydana gelebilir. Bu nedenle iki yataklı sistemlerde yataklardan biri genellikle sabit, diğeri ise serbest yatak olarak düzenlenir.
 

    Sabit yatak, mili eksenel yönde konumlandırır ve radyal yükle birlikte uygun seviyedeki eksenel yükleri karşılar. Serbest yatak ise milin sıcaklık nedeniyle oluşan eksenel hareketine izin vererek rulman üzerinde istenmeyen ön yük meydana gelmesini önler.
 

    Sabit ve serbest yatak düzeni, yatak içerisindeki tespit halkaları veya uygun rulman yerleşimiyle oluşturulabilir. Uygulama şekli seçilirken üretici montaj talimatları dikkate alınmalıdır.
 

İki Parçalı Rulman Yatağı Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Mil çapı

    Mil çapı; kullanılacak rulmanı, manşonu, keçeyi ve yatak gövdesini doğrudan etkiler. Tüm bileşenlerin aynı mil ölçüsü ve yatak serisi için uyumlu olduğundan emin olunmalıdır.
 

Rulman tipi ve ölçüsü

    Yatak gövdesinin içine yerleştirilecek rulmanın dış çapı ve genişliği gövdeyle uyumlu olmalıdır. Aynı yatak serisinde farklı rulman veya manşon kombinasyonları bulunabileceği için üretici tabloları kontrol edilmelidir.
 

Taşınacak yük

    Yükün büyüklüğü, yönü ve darbeli olup olmaması rulman seçimini etkiler. Ağır radyal yüklerde oynak makaralı rulmanlar, daha hafif yük ve yüksek devir koşullarında ise oynak bilyalı rulmanlar değerlendirilebilir.
 

Çalışma devri

    Rulmanın ve keçenin izin verilen devir sınırları, makinenin çalışma devrine uygun olmalıdır. Yüksek devirlerde sürtünme, yağlama ve sıcaklık kontrolü daha önemli hale gelir.
 

Keçe ve sızdırmazlık tipi

    Tozlu, nemli veya kirli ortamlarda rulmana yabancı madde girişini engelleyecek uygun sızdırmazlık sistemi seçilmelidir. Labirent keçeler, keçe halkaları, V-ring sistemleri ve özel ağır hizmet keçeleri farklı çalışma koşullarına yönelik çözümler sunar.
 

Gövde malzemesi

    İki parçalı rulman yatakları çoğunlukla dökme demirden üretilir. Darbeli ve çok ağır yüklerin bulunduğu uygulamalarda daha yüksek dayanım sunan sfero döküm veya çelik döküm yataklar tercih edilebilir.
 

Montaj alanı

    Yatağın taban ölçüleri, bağlantı delikleri, merkez yüksekliği ve çevresindeki bakım alanı makine tasarımıyla uyumlu olmalıdır. Üst kapağın bakım sırasında rahatça açılabilmesi için yeterli boşluk bırakılmalıdır.
 

İki Parçalı Rulman Yatağı Montajı Nasıl Yapılır?

    İki parçalı rulman yatağının doğru montajı; rulman ömrü, çalışma sıcaklığı ve titreşim seviyesi üzerinde doğrudan etkilidir. Montajdan önce mil, yatak gövdesi, rulman ve diğer parçalar temizlenmeli ve hasar açısından kontrol edilmelidir.
 

   
1. Mil çapını, yatak kodunu, rulmanı ve manşonu kontrol edin.

   
2. Yatak tabanının düz, temiz ve çapaksız olduğundan emin olun.

   
3. Alt yatak gövdesini makine şasesine yerleştirin.

   
4. Keçe ve sızdırmazlık elemanlarını doğru sırayla mile geçirin.

   
5. Rulmanı doğrudan mile veya sıkma manşonu üzerine yerleştirin.

   
6. Rulman iç boşluğunu üretici değerlerine göre ayarlayın.

   
7. Rulman ve mil grubunu alt yatak gövdesine yerleştirin.

   
8. Sabit yatak kullanılacaksa tespit halkalarını doğru konuma takın.

   
9. Keçeleri gövde kanallarına düzgün biçimde oturtun.

   
10. Üst kapağı gövde üzerindeki eş işaretlerine göre yerleştirin.

   
11. Kapak cıvatalarını çapraz ve dengeli biçimde sıkın.

   
12. Yatak taban bağlantılarını hizalama sonrasında sabitleyin.

   
13. Uygun miktarda gres veya yağ ekleyin.

   
14. İlk çalıştırmada ses, titreşim ve sıcaklık kontrolü yapın.

 

    Yatak gövdesinin alt ve üst parçaları üretim sırasında birlikte işlendiği için farklı yatakların kapakları birbiriyle değiştirilmemelidir. Kapak ve alt gövde üzerindeki eşleştirme işaretleri montaj sırasında aynı tarafta bulunmalıdır.
 

    Rulman montajında yanlış kuvvet uygulanması yuvarlanma yollarına zarar verebilir. Ayrıntılı bilgi için
    rulman montajı nasıl yapılır?
    rehberimizi inceleyebilirsiniz.
 

Sıkma Manşonlu Rulman Montajı

    Konik delikli oynak makaralı ve oynak bilyalı rulmanlar, iki parçalı yatak gövdelerinde çoğunlukla sıkma manşonu kullanılarak düz millere monte edilir. Manşon sıkıldıkça rulmanın konik iç bileziği genişler ve rulman iç boşluğu azalır.
 

    Manşonun gereğinden az sıkılması rulmanın mil üzerinde hareket etmesine, gereğinden fazla sıkılması ise rulman iç boşluğunun aşırı azalmasına neden olabilir. Bu durum sıcaklık artışı, gürültü ve erken rulman hasarı oluşturabilir.
 

    Montaj sırasında üreticinin önerdiği somun sıkma açısı, eksenel ilerleme veya radyal iç boşluk azalması yöntemi kullanılmalıdır. Özellikle büyük oynak makaralı rulmanlarda sentil veya uygun ölçüm ekipmanı ile boşluk kontrolü yapılmalıdır.
 

İki Parçalı Rulman Yataklarında Yağlama

    Yatak gövdesinde kullanılacak yağlama yöntemi; rulman tipi, çalışma devri, sıcaklık, yük ve ortam koşullarına göre belirlenir. Birçok standart uygulamada gresli yağlama yeterlidir. Yüksek sıcaklık, yüksek devir veya sürekli çalışma bulunan sistemlerde yağlı yağlama değerlendirilebilir.
 

    Yatak gövdesinin tamamen gresle doldurulması doğru değildir. Fazla gres, rulman içerisindeki sürtünmeyi ve çalışma sıcaklığını artırabilir. Rulman ve gövde içerisindeki doluluk oranı üreticinin tavsiyelerine göre ayarlanmalıdır.
 

   
• Doğru viskoziteye ve sıcaklık dayanımına sahip yağlayıcı kullanın.

   
• Farklı yapıda ve uyumsuz gresleri karıştırmayın.

   
• Gresörlük ve yağlama kanallarını temiz tutun.

   
• Yağlama periyodunu çalışma şartlarına göre belirleyin.

   
• Eski veya kirlenmiş gresin tahliye edilmesini sağlayın.

 

İki Parçalı Rulman Yatağı Bakımı

    Düzenli bakım, rulmanın ve yatak gövdesinin kullanım ömrünü uzatır. Bakım aralıkları makinenin çalışma süresine, yüküne ve ortam şartlarına göre belirlenmelidir.
 

   
• Rulman sıcaklığını düzenli olarak kontrol edin.

   
• Olağan dışı ses ve titreşimleri takip edin.

   
• Yatak taban ve kapak cıvatalarını kontrol edin.

   
• Keçelerde aşınma, sertleşme veya yağ kaçağı olup olmadığını inceleyin.

   
• Rulmanın iç boşluğunu ve mil üzerindeki sabitliğini kontrol edin.

   
• Gresin kirlenme ve bozulma durumunu takip edin.

   
• Gövde üzerinde çatlak veya darbe izi olup olmadığını inceleyin.

   
• Mil ve yatak hizalamasını periyodik olarak kontrol edin.

 

    Yatakta aşırı ısınma görülmesi; fazla gres, yetersiz rulman boşluğu, yanlış hizalama, hatalı keçe montajı veya aşırı yükten kaynaklanabilir. Sorunun yalnızca yağlama yapılarak giderilmeye çalışılması daha büyük arızalara yol açabilir.
 

İki Parçalı ve Tek Parçalı Rulman Yatakları Arasındaki Farklar

    İki parçalı yatakların en önemli farkı, üst kapağın çıkarılabilmesi ve rulmana mil tamamen sökülmeden erişilebilmesidir. Tek parça yataklı rulman ünitelerinde ise rulman ve gövde daha kompakt bir yapı oluşturur.
 

   
• 
        İki parçalı rulman yatakları:
        Ağır sanayi, büyük miller, yüksek yükler ve bakım kolaylığı gereken uygulamalar için uygundur.
     

   
• 
        Ayaklı yataklı bilyalı rulmanlar:
        Daha kompakt, hazır ve kolay monte edilen genel amaçlı yataklama üniteleridir.
     

   
• 
        Flanşlı yataklı rulmanlar:
        Makine gövdelerine ve dik yüzeylere montaj için kullanılır.
     

   
• 
        Kızaklı yataklı rulmanlar:
        Kayış, zincir ve konveyör gerginliğinin ayarlanmasını sağlayan hareketli gövdelere sahiptir.
     

 

    Kompakt ve hazır bir yataklama ünitesi gereken uygulamalarda
    ayaklı yataklı rulmanlar,
    dikey bağlantılarda
    flanşlı yataklı rulmanlar,
    gerginlik ayarı gereken sistemlerde ise
    kızaklı yataklı rulmanlar
    tercih edilebilir.
 

İki Parçalı Rulman Yatağı Fiyatları

    İki parçalı rulman yatağı fiyatları; gövde serisine, yatak ölçüsüne, bağlantı deliği sayısına, gövde malzemesine, markaya ve üretim özelliklerine göre değişebilir. Rulman, manşon, keçe ve kapak gibi tamamlayıcı parçaların gövde fiyatına dahil olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
 

    Ürün seçiminde yalnızca yatak fiyatına göre karar verilmemeli; kullanılacak rulman, mil çapı, yük kapasitesi, keçe tipi ve bakım şartları birlikte değerlendirilmelidir.
 

    Makparsan’da farklı ölçülerdeki SN, SNT ve FSNT serisi iki parçalı rulman yataklarını inceleyebilir; stok, ölçü ve teknik uygunluk konusunda destek alabilirsiniz.
 

Sık Sorulan Sorular

İki parçalı rulman yatağı ne işe yarar?

    Rulmanı ve mili destekleyerek döner sistemin güvenli çalışmasını sağlar. Sökülebilir üst kapağı sayesinde rulmana kolay ulaşılmasına ve bakım işlemlerinin daha hızlı yapılmasına imkân verir.
 

İki parçalı rulman yatağının içinde rulman bulunur mu?

    Birçok ürün yalnızca döküm yatak gövdesi olarak satılır. Rulman, sıkma manşonu, somun, pul, keçe ve kapak gibi parçaların ayrıca seçilmesi gerekebilir. Ürün içeriği sipariş öncesinde kontrol edilmelidir.
 

İki parçalı yataklarda hangi rulman kullanılır?

    Çoğunlukla oynak makaralı veya oynak bilyalı rulmanlar kullanılır. Kesin rulman tipi, yatak gövdesinin serisine ve uygulamanın çalışma koşullarına göre belirlenir.
 

SNT rulman yatağı nedir?

    SNT, endüstride kullanılan iki parçalı rulman yatağı serilerinden biridir. Farklı ölçülerdeki rulman, manşon ve mil kombinasyonları için çeşitli gövde seçenekleri bulunur.
 

Rulman yatağı kapağı başka bir gövdede kullanılabilir mi?

    Alt gövde ve üst kapak birlikte işlendiği için farklı yataklara ait kapakların değiştirilmesi önerilmez. Montaj sırasında gövde üzerindeki eşleştirme işaretleri kontrol edilmelidir.
 

İki parçalı rulman yatağı nasıl yağlanır?

    Çalışma koşullarına göre gres veya yağ kullanılabilir. Yağlayıcı türü, miktarı ve yenileme periyodu rulman devrine, yüke, sıcaklığa ve üretici tavsiyelerine göre belirlenmelidir.
 

İki parçalı rulman yatağı seçimi nasıl yapılır?

    Mil çapı, kullanılacak rulman, manşon ölçüsü, yatak serisi, yük, devir, keçe tipi, gövde malzemesi ve bağlantı ölçüleri birlikte değerlendirilmelidir.
 

    Uygulamanız için doğru yatak, rulman, manşon ve keçe kombinasyonunu belirlemek üzere Makparsan ürün seçeneklerini inceleyebilir ve teknik destek ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.