Vinç ve Kaldırma Sistemlerinde Dana Gözü Rulmanlar

Vinç ve kaldırma sistemleri; yüksek yük, değişken kuvvetler, titreşim, darbe ve sürekli açı değişimleri altında çalışan ağır hizmet ekipmanlarıdır. Mobil vinçler, teleskopik bomlu vinçler, personel yükseltici platformlar, makaslı platformlar ve hidrolik kaldırma sistemlerinde yükün güvenli biçimde taşınabilmesi için bağlantı noktalarının doğru şekilde yataklanması gerekir.

Dana gözü rulmanlar, diğer adıyla mafsallı rulmanlar veya spherical plain bearing, vinç ve kaldırma ekipmanlarındaki pimli bağlantılarda oluşan açısal hareketleri, küçük eksen kaçıklıklarını ve yüksek yükleri karşılamak için kullanılan önemli makine elemanlarıdır.

Küresel kayma yüzeyine sahip bu rulmanlar; bom kaldırma silindirlerinde, dengeleme mekanizmalarında, platform bağlantılarında ve salınımlı kollarda kullanılabilir. Doğru seçilen bir dana gözü rulman, bağlantı pimlerindeki tek taraflı aşınmayı azaltabilir, hidrolik silindir millerini yan yükten koruyabilir ve kaldırma sisteminin daha dengeli çalışmasına yardımcı olabilir.

Dana Gözü Rulman Nedir?

Dana gözü rulman, küresel dış yüzeye sahip bir iç bilezik ile bu yüzeyi çevreleyen dış bilezikten oluşur. İç ve dış bilezik arasındaki küresel kayma yüzeyi, rulmanın belirli bir açı içinde salınım yapmasına imkân verir.

Bu yapı sayesinde dana gözü rulmanlar;

• düşük hızlı salınım hareketlerini,
• yüksek statik yükleri,
• değişken yük yönlerini,
• küçük montaj ve çalışma hizasızlıklarını

karşılayabilir.

Ürünün temel yapısı ve çalışma prensibi hakkında ayrıntılı bilgi için Dana Gözü Rulman Nedir? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Vinç ve Kaldırma Sistemlerinde Dana Gözü Rulman Neden Kullanılır?

Vinç ve kaldırma sistemlerinde bağlantı noktaları teorik olarak aynı eksende tasarlansa bile yük altında bom esnemesi, şasi deformasyonu, üretim toleransları ve arazi şartları nedeniyle küçük hizasızlıklar oluşabilir.

Düz bir burç veya tam eksen isteyen bağlantı elemanı bu hareketleri karşılayamadığında pim üzerinde kenar yükü oluşabilir. Dana gözü rulman ise küresel hareket kabiliyeti sayesinde bağlantının belirli bir açı içinde hareket etmesine izin verir.

Başlıca avantajları şunlardır:

• Küçük eksen kaçıklıklarını tolere eder.
• Bağlantı noktalarında açısal harekete izin verir.
• Hidrolik silindir milindeki yan yükü azaltabilir.
• Pim üzerindeki tek taraflı yüklenmeyi sınırlar.
• Bağlantı kulağındaki kenar basıncını azaltabilir.
• Değişken ve darbeli yüklerin daha dengeli aktarılmasına yardımcı olur.
• Bağlantının sıkışmadan çalışmasını destekler.

Vinç ve Kaldırma Sistemlerinde Dana Gözü Rulman Nerelerde Kullanılır?

Bom Kaldırma Silindirleri

Mobil ve teleskopik vinçlerde bomun kaldırılması ve indirilmesi yüksek kuvvet üreten hidrolik silindirlerle gerçekleştirilir.

Dana gözü rulmanlar şu noktalarda kullanılabilir:

• Silindir gövde bağlantısında
• Piston kolu uç bağlantısında
• Bom taban mafsalında
• Kaldırma kolu bağlantısında
• Dengeleyici bağlantılarda

Mafsallı rulman, bom hareketi sırasında silindir ile bağlantı kulağı arasında oluşan küçük açı değişimlerini karşılayabilir.

Hidrolik silindir bağlantıları hakkında ayrıntılı bilgi için Hidrolik Silindirlerde Dana Gözü Rulmanlar yazımızı inceleyebilirsiniz.

Teleskopik Bom Mekanizmaları

Teleskopik bom sistemlerinde bom bölümleri açılıp kapanırken bağlantı noktaları sürekli değişken yük altında çalışır. Ana teleskop hareketinde özel kızak ve makaralar kullanılsa da yardımcı silindir, dengeleme kolu ve pimli bağlantılarda mafsallı rulmanlardan yararlanılabilir.

Bu uygulamalarda rulmanın yük kapasitesi kadar salınım açısı, bağlantı boşluğu ve pim yüzey kalitesi de önemlidir.

Makaslı Kaldırma Platformları

Makaslı platformlarda çok sayıda çapraz kol ve pimli bağlantı bulunur. Platform yükselip alçalırken bu bağlantılar düşük hızlı fakat yüksek yüklü salınım hareketleri gerçekleştirir.

Dana gözü rulmanlar uygun tasarıma sahip sistemlerde;

• hidrolik silindir uçlarında,
• ana kaldırma kolu bağlantılarında,
• denge mekanizmalarında,
• yardımcı mafsallı kollarda

kullanılabilir.

Ancak makas kollarının bütün bağlantılarında dana gözü rulman kullanılmaz. Birçok sistem özel pim-burç yapısına göre tasarlanır. Üreticinin bağlantı tasarımı esas alınmalıdır.

Personel Yükseltici Platformlar

Eklemli ve teleskopik personel platformlarında bom kolları, sepet dengeleme sistemleri ve hidrolik silindir bağlantıları sürekli açı değiştirir.

Mafsallı rulmanlar;

• ana ve yardımcı bom bağlantılarında,
• sepet dengeleme silindirlerinde,
• eklem bağlantılarında,
• döner platform yardımcı mekanizmalarında

kullanılabilir.

Vinç Denge Ayakları

Mobil vinçlerde yük kaldırmadan önce makinenin dengelenmesi için hidrolik destek ayakları kullanılır.

Destek ayağı silindirlerinin gövde ve piston kolu bağlantılarında küçük açı değişimleri oluşabilir. Uygun bir dana gözü rulman bu hareketleri karşılayarak silindir milindeki yan yükü azaltabilir.

Kule Vinç ve Sabit Vinç Yardımcı Mekanizmaları

Kule vinçlerin ana döner yataklarında büyük çaplı özel döner tabla rulmanları kullanılır. Dana gözü rulmanlar ise daha çok yardımcı mekanizmalarda değerlendirilebilir.

Örnek kullanım noktaları:

• Hidrolik montaj ve tırmanma silindirleri
• Gergi ve dengeleme kolları
• Yardımcı bağlantı mafsalları
• Bakım ve servis mekanizmaları

Dana gözü rulman, ana vinç döner tabla rulmanının yerine kullanılmaz.

Yükleme Rampaları ve Kaldırma Tablaları

Hidrolik yükleme rampaları ve kaldırma tablalarında platformun yükselmesini sağlayan silindir ve kol bağlantıları açısal hareket altında çalışabilir.

Dana gözü rulmanlar bu bağlantılarda hizasızlığı karşılayarak pim ve silindir üzerindeki düzensiz yükü azaltabilir.

Gemi ve Liman Vinçleri

Liman ve gemi vinçleri; tuzlu su, nem, yüksek yük ve değişken hava şartları altında çalışır. Yardımcı bom, silindir ve mafsallı bağlantılarda kullanılacak rulmanların korozyon dayanımı ve sızdırmazlığı önemlidir.

Bu uygulamalarda uygun yüzey kaplaması, koruyucu conta ve doğru yağlama sistemi gerekebilir.

Hangi Vinç ve Kaldırma Sistemlerinde Dana Gözü Rulman Kullanılır?

• Mobil vinçler
• Paletli vinçler
• Teleskopik bomlu vinçler
• Kamyon üstü vinçler
• Eklemli vinçler
• Kule vinç yardımcı sistemleri
• Liman ve gemi vinçleri
• Personel yükseltici platformlar
• Makaslı platformlar
• Eklemli platformlar
• Hidrolik kaldırma tablaları
• Araç liftleri
• Yükleme rampaları
• Telehandler makineleri
• Endüstriyel kaldırma mekanizmaları

Vinçlerde Hangi Dana Gözü Rulman Serileri Kullanılır?

GE Serisi Dana Gözü Rulmanlar

GE serisi, standart ölçüleri ve geniş çap seçenekleri sayesinde vinç ve kaldırma ekipmanlarındaki mafsallı bağlantılarda yaygın olarak değerlendirilen ürün gruplarından biridir.

GE serisi rulmanlar farklı kayma yüzeyleriyle üretilebilir:

• Çelik-çelik
• Çelik-bronz
• PTFE kaplamalı
• Kompozit kayma yüzeyli

Serinin yapısı ve kullanım özellikleri hakkında daha fazla bilgi için GE Serisi Dana Gözü Rulmanlar yazımızı inceleyebilirsiniz.

GEG Serisi Dana Gözü Rulmanlar

GEG serisi, standart GE serisine göre daha geniş iç bilezik veya farklı dış ölçülere sahip olabilir. Geniş yataklama yüzeyinin gerekli olduğu ağır hizmetli pim bağlantılarında değerlendirilebilir.

Aynı iç çapa sahip GE ve GEG rulmanların dış çap ve genişlikleri farklı olabileceğinden doğrudan birbirlerinin yerine kullanılmamalıdır.

Detaylı bilgi için GEG Serisi Dana Gözü Rulmanlar içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

GEEW Serisi Dana Gözü Rulmanlar

GEEW serisi, iki taraftan uzatılmış iç bilezik yapısına sahip mafsallı rulmanlardan biridir.

Bu yapı;

• pim üzerinde daha geniş yataklama yüzeyi oluşturabilir,
• ara burç ihtiyacını azaltabilir,
• yükün daha geniş bir yüzeye aktarılmasına yardımcı olabilir.

Seri hakkında ayrıntılı bilgi için GEEW Serisi Dana Gözü Rulmanlar yazımızı inceleyebilirsiniz.

GEH Serisi Ağır Hizmet Dana Gözü Rulmanlar

GEH serisi, daha güçlü kesit yapısına sahip ağır hizmet tipi mafsallı rulman seçenekleri arasında yer alır.

Yüksek statik yük, darbe ve ağır bağlantı koşullarının bulunduğu vinç uygulamalarında değerlendirilebilir. Ancak dış çap ve genişlik değerleri standart GE serisinden farklı olabileceği için yuva ölçüleri teknik katalogdan kontrol edilmelidir.

GAC Serisi Açısal Temaslı Mafsallı Rulmanlar

GAC serisi, radyal yükle birlikte belirgin eksenel yükün bulunduğu bağlantılarda kullanılan açısal temaslı mafsallı rulman gruplarından biridir.

Vinç mekanizmasında yük yönü tek taraflı yüksek eksenel bileşen içeriyorsa uygulamaya uygun bir GAC serisi değerlendirilebilir.

Seri hakkında daha fazla bilgi için GAC Serisi Dana Gözü Rulmanlar rehberimizi inceleyebilirsiniz.

GACZ Serisi Mafsallı Rulmanlar

GACZ serisi, üreticiye ve ürün yapısına bağlı olarak özel kayma yüzeyine sahip açısal temaslı mafsallı rulman seçenekleri arasında yer alabilir.

Serinin bakım, yağlama, yük yönü ve sıcaklık özellikleri üretici kataloğundan kontrol edilmelidir. Rulman kodlarındaki son eklerin anlamları markalar arasında değişebilir.

GE…ES ve GE…UK Serileri Vinçlerde Nasıl Seçilir?

GE…ES Çelik-Çelik Dana Gözü Rulmanlar

GE…ES tipi ürünler çoğunlukla çelik-çelik kayma yüzeyine sahip ve düzenli yağlama gerektiren mafsallı rulmanlardır.

Vinç ve kaldırma sistemlerindeki başlıca avantajları şunlardır:

• Yüksek statik yük kapasitesi
• Darbe ve değişken yüklere dayanıklı yapı
• Düzenli yağlamayla uzun servis ömrü
• Ağır hizmet bağlantılarına uygunluk

Mobil vinç bomları, destek ayağı silindirleri ve ağır yük taşıyan hidrolik bağlantılarda yağlanabilir çelik-çelik ürünler avantaj sağlayabilir.

GE…UK Bakım Gerektirmeyen Dana Gözü Rulmanlar

GE…UK tipi rulmanlar çoğunlukla PTFE veya kompozit kayma yüzeyine sahip bakım gerektirmeyen ürünlerdir.

Başlıca avantajları:

• Periyodik gresleme gerektirmez.
• Düşük sürtünmeyle çalışabilir.
• Bakım erişiminin zor olduğu noktalarda kullanılabilir.
• Gres sızıntısının istenmediği sistemlerde avantaj sağlayabilir.

Bununla birlikte yüksek darbe, yoğun kirlenme ve çok ağır yük bulunan vinç uygulamalarında bakım gerektirmeyen ürünlerin katalog sınırları dikkatle değerlendirilmelidir.

İki seri arasındaki farklar için GE…ES ve GE…UK Serileri Arasındaki Farklar yazımızı inceleyebilirsiniz.

Vinç ve Kaldırma Sistemleri İçin Dana Gözü Rulman Nasıl Seçilir?

1. Rulmana Gelen Gerçek Yük Belirlenmelidir

Rulman seçimi yalnızca vincin maksimum kaldırma kapasitesine göre yapılmamalıdır. Yükün bağlantı mekanizmasına nasıl aktarıldığı, bom açısı, hidrolik silindir kuvveti ve kol oranları birlikte değerlendirilmelidir.

Yük hesabında şu faktörler dikkate alınmalıdır:

• Kaldırılan yükün ağırlığı
• Bom uzunluğu ve çalışma açısı
• Hidrolik silindirin maksimum kuvveti
• Mekanizmanın kaldıraç oranı
• Bağlantı noktalarının sayısı
• Yükün bağlantılara dağılımı
• Ani duruş ve hareket yükleri
• Uygun emniyet katsayısı

2. Statik ve Dinamik Yük Kapasiteleri Ayrı Değerlendirilmelidir

Vinç bağlantılarında yük çoğunlukla yüksek, hareket ise düşük hızlıdır. Bu nedenle statik yük kapasitesi kritik bir seçim kriteridir.

Bağlantı yük altında sürekli salınım yapıyorsa;

• dinamik yük kapasitesi,
• salınım açısı,
• hareket sıklığı,
• kayma hızı,
• çalışma sıcaklığı

da değerlendirilmelidir.

3. Darbe ve Değişken Yükler Hesaba Katılmalıdır

Yükün aniden kaldırılması, indirilmesi, sallanması veya durdurulması bağlantılarda nominal değerin üzerinde kuvvetler oluşturabilir.

Ağır kaldırma uygulamalarında darbe yükleri, titreşim, rüzgâr etkisi ve yük salınımı mutlaka hesaba katılmalıdır.

4. Pim ve Rulman İç Çapı Uyumlu Olmalıdır

Rulmanın iç çapı bağlantı pimine uygun seçilmelidir. Fazla boşluk;

• vuruntuya,
• pim yüzeyinde ezilmeye,
• yük dağılımının bozulmasına,
• rulmanın hızlı aşınmasına

neden olabilir.

Pimde şu özellikler kontrol edilmelidir:

• Çap ölçüsü
• Yüzey sertliği
• Yüzey pürüzlülüğü
• Aşınma ve ovalleşme
• Eğilme durumu
• Sabitleme yöntemi

5. Yuva Ölçüsü ve Geçme Toleransı Kontrol Edilmelidir

Rulmanın dış çapı ve genişliği bağlantı yuvasına uygun olmalıdır. Gevşek yuva dış bileziğin dönmesine, aşırı sıkı yuva ise dış bileziğin deformasyonuna neden olabilir.

Yuva ölçüsü ve geçme toleransı, rulman üreticisinin teknik önerilerine göre belirlenmelidir.

6. Salınım Açısı Belirlenmelidir

Bağlantının çalışma sırasında yaptığı maksimum açı, rulmanın izin verilen salınım açısının içinde kalmalıdır.

Yetersiz salınım açısı;

• iç bileziğin dış bileziğe dayanmasına,
• kenar yükü oluşmasına,
• silindir milinde yan yüke,
• pim ve bağlantı kulağında aşınmaya,
• mekanizmanın sıkışmasına

neden olabilir.

7. Çalışma Sıklığı ve Hareket Hızı Kontrol Edilmelidir

Vinçlerde bazı bağlantılar yalnızca kurulum sırasında, bazıları ise her kaldırma çevriminde hareket eder.

Seçim sırasında şu değerler değerlendirilmelidir:

• Günlük kaldırma çevrimi
• Salınım hareketinin sıklığı
• Yük altında hareket süresi
• Hareket açısı
• Çalışma vardiyası

8. Bağlantı Boşluğu Dikkate Alınmalıdır

Rulman, pim veya yuva boşluğu; bom uç noktasında daha büyük bir hareket olarak hissedilebilir.

Fazla boşluk;

• yükün kontrolünü zorlaştırabilir,
• vuruntu oluşturabilir,
• bom ve platform hareketinde kararsızlığa neden olabilir,
• bağlantı parçalarının aşınmasını hızlandırabilir.

9. Yağlama İmkânı Belirlenmelidir

Düzenli bakım yapılabilen ağır hizmetli bağlantılarda çelik-çelik, greslenebilir rulmanlar tercih edilebilir.

Gres kanalları ve yağlama nipelleri kolay erişilebilir olmalıdır. Merkezi yağlama sistemi varsa rulmana yeterli miktarda yağlayıcı ulaştığı kontrol edilmelidir.

10. Çalışma Ortamı Değerlendirilmelidir

Vinçler ve kaldırma ekipmanları çoğunlukla açık havada veya ağır endüstriyel ortamlarda çalışır.

Rulman şu etkilere maruz kalabilir:

• Toz ve kum
• Çamur
• Yağmur ve kar
• Tuzlu su
• Yüksek ve düşük sıcaklık
• Metal parçacıkları
• Kimyasal maddeler

Bu koşullara göre conta, keçe, yüzey kaplaması ve yağlama sistemi seçilmelidir.

Vinçlerde Dana Gözü Rulman mı, Düz Burç mu Kullanılmalıdır?

Özellik	Dana gözü rulman	Düz burç
Açısal hareket	Belirli bir açı içinde karşılayabilir	Sınırlıdır
Eksen kaçıklığı	Küçük kaçıklıkları tolere eder	Kenar yükü oluşabilir
Hizalama kabiliyeti	Yüksektir	Düşüktür
Yapı	Küresel kayma yüzeylidir	Silindirik kayma yüzeylidir
Ağır kirli ortam	Uygun koruma ve yağlama ister	Özel ağır hizmet tasarımlarında avantajlı olabilir
Montaj alanı	Uygun rulman yuvası gerekir	Daha basit bir yuva yeterli olabilir

Üretici tarafından pim-burç sistemi için tasarlanmış bir vinç bağlantısı, teknik hesaplama yapılmadan dana gözü rulmana dönüştürülmemelidir.

Dana Gözü Rulman mı, Rot Başı mı Kullanılmalıdır?

Özellik	Dana gözü rulman	Rot başı
Yapı	Bağımsız halka biçimindedir	Erkek veya dişi dişli gövdeye sahiptir
Montaj	Bağlantı yuvasına takılır	Kola veya silindire vidalanır
Ayar imkânı	Sınırlıdır	Dişli yapı sayesinde ayarlanabilir
Yük kapasitesi	Rulman ve yuva ölçüsüne bağlıdır	Dişli gövde kapasitesi sınırlayıcı olabilir

Ağır yükü doğrudan gövde içerisindeki bir yuvaya aktarmak için dana gözü rulman; ayarlanabilir bir bağlantı kolu veya aktüatör ucu gerektiğinde rot başı tercih edilebilir.

Rot başları hakkında ayrıntılı bilgi için Rot Başı Nedir? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Vinç ve Kaldırma Sistemlerinde Dana Gözü Rulman Montajı

Yanlış montaj, yüksek kaliteli bir rulmanın dahi kısa sürede zarar görmesine neden olabilir.

Montaj sırasında şu kurallara dikkat edilmelidir:

• Rulman ve yuva ölçüleri kontrol edilmelidir.
• Montaj kuvveti dış bilezik üzerinden uygulanmalıdır.
• Rulmana doğrudan çekiçle vurulmamalıdır.
• Rulman yuvaya eğik yerleştirilmemelidir.
• Montaj kuvveti iç bilezik üzerinden dış bileziğe aktarılmamalıdır.
• Yağlama deliği varsa gövdedeki kanal ile hizalanmalıdır.
• Pim temizlenmeli ve aşınma açısından kontrol edilmelidir.
• Montajdan sonra iç bileziğin salınım hareketi kontrol edilmelidir.
• Kaynak ısısı ve çapaklar rulmandan uzak tutulmalıdır.
• Pim sabitleme elemanları uygun şekilde monte edilmelidir.

Ayrıntılı montaj bilgileri için Dana Gözü Rulman Montajı Nasıl Yapılır? rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Vinç ve Kaldırma Sistemlerinde Dana Gözü Rulman Yağlaması

Çelik-çelik kayma yüzeyine sahip mafsallı rulmanlarda düzenli yağlama, yüksek temas basıncı altında sürtünmeyi ve aşınmayı azaltır.

Yağlama aralığı şu faktörlere göre belirlenmelidir:

• Kaldırma çevrim sayısı
• Çalışma yükü
• Darbe ve titreşim miktarı
• Salınım açısı
• Çalışma sıcaklığı
• Toz, çamur ve su miktarı
• Kullanılan gresin özellikleri

Açık havada çalışan vinçlerde gres, kayma yüzeyini yağlamanın yanında nem ve kirin dışarı atılmasına da yardımcı olabilir.

Ancak aşırı gres basıncı conta ve keçelere zarar verebilir. Yağlama işlemi makine ve rulman üreticisinin bakım talimatlarına göre yapılmalıdır.

PTFE veya kompozit kayma yüzeyine sahip bakım gerektirmeyen rulmanlara üretici tarafından açıkça izin verilmedikçe gres uygulanmamalıdır.

Vinç Dana Gözü Rulmanı Neden Boşluk Yapar?

• Rulmanın yük kapasitesinin yetersiz olması
• Aşırı yük kaldırılması
• Tekrarlı darbe ve yük salınımı
• Yetersiz veya yanlış yağlama
• Toz, su ve kir girişi
• Aşınmış veya ovalleşmiş pim
• Yanlış yuva toleransı
• Rulmanın yuva içerisinde dönmesi
• Aşırı salınım açısı
• Hidrolik silindir veya bom hizasızlığı
• Korozyon
• Kayma yüzeyinin servis ömrünü tamamlaması

Bağlantıda boşluk görüldüğünde yalnızca rulman değil; pim, yuva, bağlantı kulağı ve mekanizmanın genel hizası birlikte kontrol edilmelidir.

Arıza ve aşınma nedenleri hakkında ayrıntılı bilgi için Dana Gözü Rulman Arızaları ve Aşınma Belirtileri yazımızı inceleyebilirsiniz.

Dana Gözü Rulmanın Değişmesi Gerektiğini Gösteren Belirtiler

• Bağlantı noktasında tıkırtı veya vuruntu
• Bom hareket yönü değiştiğinde boşluk hissi
• Pim ile rulman arasında belirgin oynama
• Hidrolik silindir hareketinde takılma
• Platform veya bom hareketinde kararsızlık
• İç bileziğin sert hareket etmesi
• Rulmanın yuva içinde dönmesi
• Gres içinde metal parçacıkları görülmesi
• Paslanma ve yüzey bozulması
• PTFE veya kompozit kayma yüzeyinin parçalanması
• Bağlantı kulağında ovalleşme

Aşınmış rulmanın kullanılmaya devam edilmesi; pim, bağlantı kulağı, hidrolik silindir ve bom mekanizmasında daha maliyetli hasarlara yol açabilir.

Vinç ve Kaldırma Sistemlerinde Sık Yapılan Dana Gözü Rulman Hataları

• Vincin toplam kaldırma kapasitesini doğrudan rulman yükü kabul etmek
• Bom açısını ve kaldıraç oranını hesaba katmamak
• Darbe ve yük salınımını değerlendirmemek
• Yalnızca iç çapa göre rulman seçmek
• GE, GEG ve GEH serilerini eşdeğer kabul etmek
• Salınım açısını kontrol etmemek
• Aşınmış pime yeni rulman takmak
• Yanlış yuva toleransı kullanmak
• Yağlama deliğini gövde kanalıyla hizalamamak
• Bakım yapılamayan noktaya greslenebilir ürün takmak
• PTFE kaplamalı rulmanı gereksiz yere yağlamak
• Korozyon ve dış ortam şartlarını dikkate almamak
• Bağlantı boşluğunun bom ucundaki etkisini göz ardı etmek

Vinç ve Kaldırma Sistemi Dana Gözü Rulman Seçim Kontrol Listesi

• Vinç veya kaldırma sisteminin tipi
• Rulmanın kullanılacağı bağlantı noktası
• Kaldırılan maksimum yük
• Bom uzunluğu ve çalışma açısı
• Hidrolik silindir kuvveti
• Mekanizmanın kaldıraç oranı
• Bağlantıya gelen gerçek yük
• Darbe ve titreşim durumu
• Rulman iç çapı
• Rulman dış çapı
• İç ve dış bilezik genişliği
• Pim çapı ve yüzey sertliği
• Yuva ölçüsü ve toleransı
• Maksimum salınım açısı
• Günlük çalışma çevrimi
• İzin verilen bağlantı boşluğu
• Yağlama ve bakım imkânı
• Çalışma sıcaklığı
• Toz, su, tuz ve kimyasal etkiler
• Conta veya dış koruma ihtiyacı
• Üretici seri kodu ve katalog değerleri

Sonuç

Vinç ve kaldırma sistemlerinde dana gözü rulmanlar; bom kaldırma silindirleri, destek ayakları, platform mekanizmaları, dengeleme kolları ve açısal hareket bulunan pimli bağlantılarda önemli görevler üstlenir.

Küresel kayma yüzeyleri sayesinde küçük eksen kaçıklıklarını karşılayan bu rulmanlar, hidrolik silindir millerindeki yan yükü, pimlerdeki tek taraflı aşınmayı ve bağlantı noktalarındaki kenar basıncını azaltabilir.

Doğru rulman seçimi yapılırken yalnızca vincin kaldırma kapasitesi veya rulmanın iç çapı yeterli değildir. Bağlantıya gelen gerçek yük, bom açısı, kaldıraç oranı, darbe yükleri, salınım açısı, yuva toleransı, pim yapısı, çalışma çevrimi ve dış ortam şartları birlikte değerlendirilmelidir.

Ağır, darbeli ve düzenli bakım yapılabilen bağlantılarda çelik-çelik GE…ES tipi rulmanlar avantaj sağlayabilir. Bakım erişiminin zor olduğu ve çalışma şartlarının uygun bulunduğu sistemlerde ise PTFE veya kompozit yüzeyli bakım gerektirmeyen ürünler değerlendirilebilir.

Rulman değişimi sırasında pim, yuva, bağlantı kulağı, hidrolik silindir ve mekanizma hizası mutlaka kontrol edilmelidir. Aşınmış pim veya ovalleşmiş yuva, yeni rulmanın kısa sürede yeniden boşluk yapmasına ve kaldırma sisteminde güvenlik riski oluşmasına neden olabilir.

Sık Sorulan Sorular

Vinçlerde dana gözü rulman ne işe yarar?

Bom, hidrolik silindir ve yardımcı mekanizma bağlantılarındaki açısal hareketleri ve küçük eksen kaçıklıklarını karşılar. Pim ve silindir mili üzerindeki düzensiz yüklerin azalmasına yardımcı olur.

Mobil vinçlerde dana gözü rulman nerelerde kullanılır?

Bom kaldırma silindirlerinde, destek ayağı silindirlerinde, dengeleme kollarında ve uygun tasarıma sahip pimli bağlantılarda kullanılabilir.

Teleskopik bomlarda dana gözü rulman kullanılır mı?

Ana teleskop kızaklarında genellikle özel kızak ve makaralar kullanılır. Dana gözü rulmanlar daha çok yardımcı silindir, dengeleme kolu ve mafsallı bağlantılarda kullanılabilir.

Makaslı platformlarda bütün pimlerde dana gözü rulman kullanılır mı?

Hayır. Birçok makaslı platform özel pim ve burç sistemiyle tasarlanır. Dana gözü rulman yalnızca üretici tasarımının uygun olduğu bağlantılarda kullanılmalıdır.

Vinçlerde GE…ES mi, GE…UK mi tercih edilmelidir?

Ağır, darbeli ve düzenli yağlama yapılabilen bağlantılarda GE…ES tipi çelik-çelik ürünler tercih edilebilir. Bakımın zor olduğu ve yük şartlarının uygun bulunduğu sistemlerde GE…UK tipi bakım gerektirmeyen ürünler değerlendirilebilir.

Dana gözü rulman vincin tonajına göre mi seçilir?

Yalnızca vincin tonajına göre seçim yapılmaz. Bom açısı, kol oranı, silindir kuvveti, yük dağılımı, darbe ve bağlantının mekanizmadaki konumu birlikte hesaplanmalıdır.

Vinç dana gözü rulmanı neden boşluk yapar?

Aşırı yük, darbeli çalışma, yetersiz yağlama, aşınmış pim, yanlış yuva toleransı, kirlenme veya aşırı salınım açısı nedeniyle boşluk oluşabilir.

Vinç rulmanlarında pim neden önemlidir?

Aşınmış, çizilmiş, eğilmiş veya ovalleşmiş pim yükü rulmana düzgün aktaramaz. Bu durum yeni takılan rulmanın kısa sürede zarar görmesine neden olabilir.

Bakım gerektirmeyen dana gözü rulman vinçlerde kullanılabilir mi?

Uygun yük, sıcaklık, hareket ve dış ortam koşullarında kullanılabilir. Ancak yüksek darbe ve ağır kirlenme bulunan uygulamalarda üretici katalog sınırları dikkatle kontrol edilmelidir.