Kafes rulmanlar; iç ve dış bilezik kullanılmadan,
iğne makaralar ile bu makaraları düzenli aralıklarla tutan kafesten
oluşan kompakt rulman gruplarıdır. Teknik olarak kafesli iğne makara
grubu veya iğne makara-kafes takımı olarak da adlandırılabilirler.
Makaraların doğrudan sertleştirilmiş mil ve yatak yuvası yüzeyleri
üzerinde çalışması sayesinde mümkün olan en düşük radyal kesit
yüksekliği elde edilebilir. Bu yapı, dar montaj alanlarında yüksek
radyal yük kapasitesi gereken sistemlerde önemli avantaj sağlar.
Otomotiv şanzımanları, redüktörler, dişli kutuları, biyel mekanizmaları,
motosiklet motorları, kompresörler ve farklı endüstriyel transmisyonlarda
kullanılan kafes rulmanlar; K, KZK, KBK ve üreticiye özel farklı
seri kodlarıyla sunulabilir.
Kafes Rulman Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
- Mil çapı ve yatak yuvasının iç çapı
- Kafes rulmanın toplam genişliği
- İğne makaraların çapı ve uzunluğu
- K, KZK, KBK veya üreticiye özel seri kodu
- Taşınacak radyal yük miktarı
- Normal ve maksimum çalışma devri
- Dönme veya salınım hareketi
- Mil yüzeyinin sertliği ve yüzey kalitesi
- Yatak yuvasının sertliği ve ölçü toleransı
- Çalışma boşluğu ve makara sınıfı
- Yağlama yöntemi ve çalışma sıcaklığı
Kafes rulmanlarda mil ve yatak yuvası doğrudan yuvarlanma yolu olarak
çalışır. Bu nedenle yalnızca kafes grubunun ölçülerinin doğru olması
yeterli değildir; mil ve yuva yüzeylerinin de rulman yolu kalitesinde
hazırlanması gerekir.
Aradığınız kafes rulmanın tam kodunu, mil çapını, yatak yuvası
ölçüsünü veya kullanılacağı makinenin bilgilerini bize ileterek
uygun ürün seçenekleri hakkında teknik destek alabilirsiniz.
Kafes rulmanlar, iğne makaralar ile bu makaraları belirli aralıklarla
tutan ve yönlendiren kafesten oluşan bileziksiz rulman gruplarıdır.
İç ve dış bilezikleri bulunmadığı için oldukça kompakt bir radyal
kesite sahiptirler.
İç bilezik yerine mil yüzeyi, dış bilezik yerine ise yatak yuvası
doğrudan yuvarlanma yolu olarak kullanılır. Böylece standart iğneli
rulmanlara göre daha küçük dış ölçülerle yüksek radyal yük kapasitesi
elde edilebilir.
Kafes rulmanların güvenilir biçimde çalışabilmesi için mil ve yatak
yuvasının yeterli sertliğe, yüzey kalitesine ve geometrik hassasiyete
sahip olması gerekir.
İğneli rulmanların genel yapısı ve çeşitleri hakkında ayrıntılı bilgi için
İğneli Rulmanlar Nedir?
başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Farklı iğneli rulman tiplerini karşılaştırmak için
İğneli Rulman Çeşitleri Nelerdir?
yazımızdan yararlanabilirsiniz.
Kafes Rulman Nasıl Çalışır?
Mil döndüğünde veya yatak yuvasına göre salınım hareketi yaptığında,
kafes içerisindeki iğne makaralar mil ve yuva yüzeyleri arasında
yuvarlanır.
İğne makaraların uzun ve ince yapısı, yükün geniş bir çizgisel temas
boyunca aktarılmasına yardımcı olur. Çok sayıda makaranın aynı anda
çalışması küçük bir montaj kesiti içerisinde yüksek radyal yük
kapasitesi sağlar.
Kafes, makaraların birbirlerine sürtünmesini azaltır ve düzgün aralıklarla
hareket etmelerine yardımcı olur. Böylece tam dolulu makara gruplarına
göre daha düşük sürtünme ve daha yüksek devir kabiliyeti elde edilebilir.
Kafes Rulmanların Avantajları
- Çok düşük radyal kesit yüksekliği sağlar.
- Dar montaj alanlarında kullanılabilir.
- Kesit ölçüsüne göre yüksek radyal yük taşıyabilir.
- Kompakt ve hafif mekanizma tasarımına yardımcı olur.
- Kafes sayesinde makaralar düzenli biçimde yönlendirilir.
- Tam dolulu modellere göre daha yüksek devirlere uygun olabilir.
- Düşük sürtünmeyle çalışabilir.
- Dönme ve salınım hareketlerinde kullanılabilir.
- Farklı makara çapı ve genişliklerinde üretilebilir.
- Mil ve yuva ölçüleriyle çalışma boşluğu ayarlanabilir.
Kafes Rulmanlar Nerelerde Kullanılır?
- Otomotiv şanzımanları
- Manuel ve otomatik vites sistemleri
- Diferansiyel ve aktarma mekanizmaları
- Planet dişli sistemleri
- Redüktörler
- Kardan mafsalları
- Biyel kolu ve krank mekanizmaları
- Motosiklet ve küçük motorlar
- Kompresörler
- Elektrikli el aletleri
- Tarım makineleri
- Tekstil makineleri
- Robotik ve otomasyon sistemleri
- Hidrolik ve pnömatik ekipmanlar
- Özel transmisyon ve dişli kutuları
Redüktör uygulamalarında kullanılan rulmanlar hakkında bilgi için
Redüktör Rulmanları
başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.
Kompresörlerdeki rulman seçimi hakkında bilgi almak için
Kompresör Rulmanları
yazımızdan yararlanabilirsiniz.
Kafes Rulman Çeşitleri
Kafesli iğne makara grupları kullanım alanına, makara düzenine ve
çalışma hareketine göre farklı seri ve tasarımlarda üretilebilir.
Kafes rulman tipi
Genel yapı
Öne çıkan özellik
Genel kullanım
K serisi
Standart radyal iğne makara-kafes grubu
Dar kesitte yüksek radyal yük
Şanzıman ve redüktörler
KZK serisi
Krank pimi uygulamalarına uygun kafes grubu
Salınım ve darbeli yüklere uygun yapı
Biyel kolu büyük uç yataklaması
KBK serisi
Piston pimi uygulamalarına uygun kafes grubu
Küçük çap ve salınım hareketi
Biyel kolu küçük uç yataklaması
Çift sıralı kafes grubu
İki sıra iğne makara
Daha yüksek yük kapasitesi
Geniş yataklama yüzeyleri
Üreticiye özel kafes grubu
Özel makara ve kafes geometrisi
Makineye özel ölçü ve çalışma şartı
Otomotiv ve endüstriyel transmisyonlar
K Serisi Kafes Rulmanlar
K serisi, standart radyal kafesli iğne makara gruplarının yaygın
tanımlarından biridir. İç ve dış bilezik kullanılmadan doğrudan mil
ile yatak yuvası arasında çalışır.
Kodda yer alan sayılar genellikle uygun mil çapı, yatak yuvası çapı
ve kafes grubunun genişliğiyle ilişkilidir. Kesin ölçüler üretici
kataloğundan kontrol edilmelidir.
K serisi kafes rulmanlar dişli kutuları, şanzımanlar, planet dişliler
ve kompakt transmisyon mekanizmalarında kullanılabilir.
KZK Serisi Kafes Rulmanlar
KZK serisi kafesli iğne makara grupları, özellikle iki zamanlı veya
küçük motorların biyel kolu büyük uç yataklamalarında kullanılabilir.
Bu bölgede rulman krank pimi üzerinde çalışır ve yüksek devir,
değişken yönlü yük, titreşim ve darbe şartlarına maruz kalabilir.
KZK serisi seçiminde krank pimi çapı, biyel kolu yuvası, kafes
genişliği, makara sınıfı ve yağlama şartları birlikte değerlendirilmelidir.
KBK Serisi Kafes Rulmanlar
KBK serisi kafesli iğne makara grupları, biyel kolunun piston pimi
tarafındaki küçük uç yataklamalarında kullanılabilir.
Piston pimi ile biyel kolu arasında çoğunlukla tam dönüş yerine
salınım hareketi oluşur. Bu nedenle yağlama filminin yenilenmesi ve
yüzey sertliği özellikle önemlidir.
KBK serisi seçiminde piston pimi çapı, biyel yuvası, çalışma genişliği
ve motor üreticisinin önerdiği makara sınıfı kontrol edilmelidir.
Tek Sıralı ve Çift Sıralı Kafes Rulmanlar
Özellik
Tek sıralı kafes rulman
Çift sıralı kafes rulman
Makara sırası
Bir sıra
İki sıra
Yataklama genişliği
Daha dar
Daha geniş
Radyal yük kapasitesi
Yüksek
Daha yüksek olabilir
Moment yüküne dayanım
Daha sınırlı
Daha yüksek olabilir
Montaj alanı
Daha az
Daha fazla
Genel kullanım
Kompakt şanzıman ve dişli sistemleri
Geniş dişli ve ağır transmisyonlar
Kafes Rulman ile İç Bileziksiz İğneli Rulman Arasındaki Fark
Özellik
Kafes rulman
İç bileziksiz iğneli rulman
İç bilezik
Bulunmaz
Bulunmaz
Dış bilezik
Bulunmaz
Bulunur
İç çalışma yüzeyi
Doğrudan mil
Doğrudan mil
Dış çalışma yüzeyi
Doğrudan yatak yuvası
Rulmanın dış bileziği
Radyal kesit
En düşük
Daha yüksek
Yuva yüzeyi ihtiyacı
Rulman yolu kalitesinde olmalıdır
Standart rulman yuvası yeterli olabilir
İç bileziksiz modellerin yapısı ve mil gereksinimleri hakkında
ayrıntılı bilgi için
İç Bileziksiz İğneli Rulmanlar Nedir?
başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Kafes Rulman ile Çekme Kaplı İğneli Rulman Arasındaki Fark
Özellik
Kafes rulman
Çekme kaplı iğneli rulman
Dış bilezik
Bulunmaz
İnce sac dış bilezik bulunur
Yuva işleme ihtiyacı
Çok hassas ve sert yüzey gerekir
Daha standart bir yuva kullanılabilir
Radyal kesit
Daha düşük
Bir miktar daha yüksek
Montaj
Kafes doğrudan çalışma alanına yerleştirilir
Dış bilezik yuvaya preslenir
Genel kullanım
Hassas transmisyon ve dişli mekanizmaları
Otomotiv ve seri üretim mekanizmaları
Kafesli ve Tam Dolulu İğne Makara Grubu Arasındaki Fark
Özellik
Kafesli makara grubu
Tam dolulu makara grubu
Kafes
Bulunur
Bulunmaz veya sınırlıdır
Makara sayısı
Daha az
Daha fazla
Yük kapasitesi
Yüksek
Daha yüksek olabilir
Devir kapasitesi
Daha yüksek
Daha düşük olabilir
Makaralar arası sürtünme
Daha düşük
Daha yüksek olabilir
Genel tercih nedeni
Yüksek devir ve düşük sürtünme
Ağır yük ve düşük-orta devir
Kafes Rulmanlar Hangi Yükleri Taşır?
Standart kafesli iğne makara gruplarının temel görevi mile dik yönde
oluşan radyal yükleri taşımaktır.
Uzun ve ince makaralar, yükün geniş bir temas hattı üzerinden mil
ve yatak yuvasına aktarılmasını sağlar. Bu yapı küçük bir radyal
kesitte yüksek yük kapasitesi sunabilir.
Kafes rulmanlar eksenel yük taşımak amacıyla tasarlanmamıştır.
Uygulamada eksenel kuvvet bulunuyorsa ayrı bir eksenel rulman veya
uygun bir kombine yataklama sistemi kullanılmalıdır.
Radyal kuvvetlerin özellikleri hakkında bilgi için
Radyal Yük Nedir?
başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Mil doğrultusunda oluşan kuvvetler için
Eksenel Aksiyel Yük Nedir?
yazımızdan yararlanabilirsiniz.
Mil Yüzeyi Nasıl Olmalıdır?
Kafes rulmanlarda mil yüzeyi doğrudan iç yuvarlanma yolu olarak
çalışır. Bu nedenle mil, rulmanın çalışan temel parçalarından biridir.
- Yüzey yeterli sertliğe sahip olmalıdır.
- Hassas biçimde taşlanmış olmalıdır.
- Çap toleransı rulman üreticisinin değerlerine uygun olmalıdır.
- Yuvarlaklık ve silindiriklik değerleri kontrol edilmelidir.
- Yüzeyde çizik, pas, çukur veya darbe izi bulunmamalıdır.
- Mil omuzları ve geçiş radyüsleri kafes grubuyla uyumlu olmalıdır.
- Yağlama delikleri keskin kenar bırakmayacak şekilde hazırlanmalıdır.
Mil yüzeyi uygun biçimde hazırlanamazsa ayrı bir iç bilezik ve dış
bileziğe sahip standart iğneli rulman tercih edilebilir.
Yatak Yuvası Nasıl Olmalıdır?
Kafes rulmanlarda yatak yuvası doğrudan dış yuvarlanma yolu olarak
kullanılır. Bu nedenle yuva yüzeyinin de rulman yolu kalitesinde
hazırlanması gerekir.
- Yatak yuvası yeterli sertlikte olmalıdır.
- İç yüzey hassas taşlanmalıdır.
- Çap toleransı çalışma boşluğuna uygun olmalıdır.
- Yuva yuvarlak ve silindirik olmalıdır.
- Yüzeyde işleme izi, çapak veya korozyon bulunmamalıdır.
- Gövde yük altında şekil değiştirmeyecek kadar rijit olmalıdır.
- Yağlama kanalları makaraların çalışmasını bozmayacak biçimde olmalıdır.
Çalışma Boşluğu Nasıl Belirlenir?
Kafes rulmanlarda radyal çalışma boşluğu; mil çapı, yatak yuvası
çapı ve iğne makaraların çap sınıfıyla belirlenir.
Mil çapının gereğinden büyük veya yatak yuvasının küçük olması
çalışma boşluğunu azaltır. Bu durum sürtünme, sıkışma ve sıcaklık
artışına neden olabilir.
Milin küçük veya yatak yuvasının büyük olması ise fazla boşluk,
ses, titreşim ve düzensiz yük dağılımı oluşturabilir.
Hassas uygulamalarda üretici tarafından farklı çap sınıflarında
iğne makaralar sunulabilir. Makara sınıfı değiştirilerek çalışma
boşluğu belirli sınırlar içinde ayarlanabilir.
Makara Çap Sınıfı Nedir?
İğne makaralar nominal ölçünün çevresinde çok küçük çap farklarına
göre sınıflandırılabilir. Bu sınıflar üreticiye göre harf, renk veya
sayısal işaretlerle belirtilebilir.
Daha büyük çap sınıfındaki makaralar çalışma boşluğunu azaltırken,
daha küçük çap sınıfındaki makaralar boşluğu artırabilir.
Farklı çap sınıflarındaki makaralar aynı kafes grubu içerisinde
karıştırılmamalıdır. Makara değişimi yapılacaksa bütün makara seti
aynı sınıftan seçilmelidir.
Kafes Malzemesi Neden Önemlidir?
Kafes, iğne makaraların aralıklarını ve çalışma sırasında yönlerini
korur. Kafes malzemesi rulmanın devir, sıcaklık ve kimyasal dayanım
özelliklerini etkileyebilir.
Çelik kafesler yüksek mekanik dayanım sağlayabilir. Poliamid kafesler
düşük ağırlık, düşük sürtünme ve sessiz çalışma avantajı sunabilir.
Yüksek sıcaklık, özel yağlayıcı veya kimyasal etki bulunan ortamlarda
kafes malzemesinin uygunluğu üretici kataloğundan kontrol edilmelidir.
Kafes Rulman Kodları Nasıl Okunur?
Kafes rulmanların kod başındaki K, KZK veya KBK gibi harfler
rulmanın temel kullanım ve iç tasarım grubunu ifade edebilir.
Kodda bulunan sayılar genellikle mil çapı, yatak yuvası çapı ve
kafes genişliğiyle ilişkilidir. Ancak kodlama biçimi üreticiye göre
değişebilir.
Kod sonundaki TN, ZW veya üreticiye özel ekler kafes malzemesi,
çift sıralı yapı veya özel iç tasarım hakkında bilgi verebilir.
Genel rulman kodlama sistemi hakkında bilgi için
Rulman Kodları Nasıl Okunur?
başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Kafes Rulman Ölçüsü Nasıl Belirlenir?
- Milin çalışma çapını ölçün.
- Yatak yuvasının iç çapını belirleyin.
- Kafes grubunun toplam genişliğini ölçün.
- İğne makaraların çapını kontrol edin.
- İğne makaraların uzunluğunu ölçün.
- Tek veya çift sıralı yapıyı belirleyin.
- Kafes malzemesi ve makara sınıfını kontrol edin.
- Kafes üzerindeki bütün kodları kaydedin.
İğneli rulman ölçülerinin doğru belirlenmesi hakkında bilgi için
İğneli Rulman Ölçüleri Nasıl Okunur?
başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Önemli: Yalnızca mil çapı ve kafes genişliğinin
aynı olması iki kafes rulmanın eşdeğer olduğu anlamına gelmez.
Yuva çapı, makara çapı, kafes yapısı ve çalışma boşluğu da kontrol
edilmelidir.
Kafes Rulman Nasıl Seçilir?
- Maksimum ve sürekli radyal yükleri belirleyin.
- Normal ve maksimum çalışma devrini hesaplayın.
- Dönme veya salınım hareketini değerlendirin.
- Mil ve yatak yuvası çaplarını ölçün.
- Uygun K, KZK, KBK veya özel seriyi seçin.
- Mil ve yuva yüzeylerinin sertliğini kontrol edin.
- Gerekli çalışma boşluğunu belirleyin.
- Makara çap sınıfını ve kafes malzemesini değerlendirin.
- Yağlama ve sızdırmazlık yöntemini seçin.
- Üretici kataloglarındaki yük ve devir değerlerini karşılaştırın.
Genel rulman seçim kriterleri hakkında bilgi için
Rulman Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.
Kafes Rulmanların Montajı
Kafes rulmanların bileziksiz ve açık yapısı nedeniyle montaj
sırasında makaraların, kafesin ve çalışma yüzeylerinin korunması gerekir.
- Mil, yatak yuvası ve kafes grubu temizlenmelidir.
- Mil ve yuva yüzeylerinde çapak bulunmamalıdır.
- Keskin giriş kenarları uygun biçimde pahlanmalıdır.
- Kafes grubuna doğrudan darbe uygulanmamalıdır.
- İğne makaraların kafesten çıkmamasına dikkat edilmelidir.
- Montaj sırasında kafes eğilmemeli veya ezilmemelidir.
- Makara grubu montajdan önce uygun biçimde yağlanmalıdır.
- Mil kafes içerisinden zorlanmadan geçirilmelidir.
- Montaj sonrasında serbest hareket kontrol edilmelidir.
- İlk çalıştırmada ses, sıcaklık ve titreşim takip edilmelidir.
Genel rulman montaj yöntemleri hakkında bilgi için
Rulman Montajı Nasıl Yapılır?
başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Kafes Rulmanlarda Yağlama
Kafesli iğne makara grupları uygulamaya göre gres veya yağ ile
yağlanabilir. Yağlayıcı seçimi yapılırken yük, devir, hareket türü
ve çalışma sıcaklığı dikkate alınmalıdır.
Şanzıman ve redüktörlerde kafes grubu çoğunlukla sistem yağıyla
yağlanır. Motor biyel yataklamalarında yağ-yakıt karışımı veya basınçlı
motor yağı kullanılabilir.
Düşük ve orta devirli kapalı sistemlerde uygun kıvamda rulman gresi
kullanılabilir. Ancak fazla gres kafes ve makaraların hareketini
zorlaştırabilir.
Salınım hareketinde yağlayıcı filmin sürekli yenilenmesi zor olabilir.
Bu nedenle yağlayıcının çalışma bölgesine düzenli ulaşması sağlanmalıdır.
Uygun yağlayıcı seçimi hakkında bilgi için
Rulman Gresi Nasıl Seçilir?
başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Kafes Rulman Neden Isınır?
- Mil çapının gereğinden büyük olması
- Yatak yuvasının gereğinden küçük olması
- Çalışma boşluğunun yetersiz olması
- Farklı makara çap sınıflarının karıştırılması
- Mil veya yuva yüzeyinin yuvarlak olmaması
- Kafesin montaj sırasında eğilmesi
- Rulmanın kapasitesinin üzerinde yüklenmesi
- Çalışma devrinin sınır değerini aşması
- Fazla veya yetersiz yağlama
- Makara veya çalışma yüzeylerinde hasar bulunması
Rulman sıcaklık artışının diğer nedenleri için
Rulman Neden Isınır?
başlıklı içeriğimizi inceleyebilirsiniz.
Kafes Rulman Neden Ses Yapar?
- Mil veya yatak yuvasında yüzey hasarı
- Fazla çalışma boşluğu
- Yetersiz çalışma boşluğu
- İğne makaraların aşınması
- Kafesin çatlaması veya şekil değiştirmesi
- Kirlenmiş veya özelliğini kaybetmiş yağlayıcı
- Mil ve yatak yuvasının hizasız olması
- Darbe ve titreşimli çalışma
- Makara çap sınıflarının karıştırılması
- Rulmanın kullanım ömrünü tamamlaması
Rulmanlardaki ses ve titreşim nedenleri hakkında bilgi için
Rulman Neden Ses Yapar?
başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Kafes Rulman Seçiminde Sık Yapılan Hatalar
- Yalnızca mil çapına göre ürün seçilmesi
- Yatak yuvası çapının dikkate alınmaması
- Mil ve yuvanın standart yüzey olarak bırakılması
- K, KZK ve KBK serilerinin aynı kabul edilmesi
- Makara çap sınıfının kontrol edilmemesi
- Kafes rulmanın eksenel yük taşıyacağının düşünülmesi
- Çalışma boşluğunun ölçülmemesi
- Farklı setlere ait makaraların karıştırılması
- Kafes grubunun yağlanmadan monte edilmesi
- İlk çalıştırmada sıcaklık ve ses kontrolü yapılmaması
Makparsan Kafes Rulman Çözümleri
Makparsan olarak otomotiv şanzımanları, redüktörler, dişli kutuları,
biyel mekanizmaları, kompresörler ve farklı endüstriyel transmisyonlar
için kafesli iğne makara grubu çözümleri sunuyoruz.
Elinizdeki kafes rulmanın tam kodunu, mil çapını, yatak yuvası
ölçüsünü ve kafes genişliğini paylaşarak ihtiyacınıza uygun ürün
seçenekleri hakkında teknik destek alabilirsiniz.
Doğru Kafes Rulmanı Birlikte Belirleyelim
Kafes kodunu veya ölçülerini bize gönderin; K, KZK, KBK, tek sıralı,
çift sıralı ve üreticiye özel kafesli iğne makara gruplarını
uygulamanızın yük, devir, mil-yuva yüzeyi ve çalışma boşluğuna göre
birlikte değerlendirelim.