Dana Gözü Rulmanlarda PTFE Astar Ne İşe Yarar?

Dana gözü rulmanlar; ağır yükleri, düşük hızlı salınım hareketlerini ve bağlantı noktalarındaki küçük eksen kaçıklıklarını karşılamak için kullanılan küresel kaymalı rulmanlardır. Bu rulmanların çalışma özelliklerini belirleyen en önemli unsurlardan biri, iç ve dış bilezik arasında kullanılan kayma yüzeyidir.

Bazı dana gözü rulmanlarda iç ve dış bilezik doğrudan çelik yüzeyler üzerinden çalışırken bazı modellerde dış bileziğin iç yüzeyine PTFE astar uygulanır. PTFE astarın temel görevi, iki bilezik arasında düşük sürtünmeli, kendinden yağlayıcı ve bakım ihtiyacı azaltılmış bir kayma yüzeyi oluşturmaktır.

PTFE astarlı dana gözü rulmanlar çoğunlukla bakım gerektirmeyen mafsallı rulmanlar olarak tanımlanır. Bu ürünler, çalışma süresince düzenli gresleme yapılamayan veya yağlayıcı kullanılmasının istenmediği bağlantılarda önemli avantajlar sağlayabilir.

Ancak PTFE astarlı rulmanların gres gerektirmemesi, her yük, hız ve sıcaklık koşulunda sınırsız süre çalışabilecekleri anlamına gelmez. Rulmanın yük kapasitesi, salınım açısı, kayma hızı, sıcaklık sınırı ve çevresel koşulları mutlaka kontrol edilmelidir.

Dana gözü rulmanların genel yapısı hakkında ayrıntılı bilgi için Dana Gözü Rulman Nedir? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

PTFE Nedir?

PTFE, politetrafloroetilen adı verilen düşük sürtünmeli bir floropolimer malzemedir. Endüstriyel uygulamalarda kayganlık, kimyasal dayanım ve düşük yüzey tutunması gibi özellikleri nedeniyle kullanılır.

PTFE’nin mafsallı rulmanlarda tercih edilmesini sağlayan temel özellikleri şunlardır:

• Düşük sürtünme özelliği
• Kuru çalışma kabiliyeti
• Kendinden yağlayıcı davranış
• Birçok kimyasala karşı dayanım
• Düşük yapışma eğilimi
• Düşük hızlı salınım hareketlerine uygunluk
• Gres kullanılmadan çalışabilme

Saf PTFE mekanik olarak yumuşak bir malzemedir. Bu nedenle rulmanlarda çoğunlukla tek başına kalın bir plastik tabaka biçiminde değil; kumaş, fiber, reçine, bronz veya farklı kompozit taşıyıcılarla güçlendirilmiş bir kayma astarı olarak kullanılır.

PTFE Astar Nedir?

PTFE astar, dana gözü rulmanın dış bileziğinin iç yüzeyine sabitlenen düşük sürtünmeli kayma tabakasıdır.

Rulmanın sertleştirilmiş ve hassas işlenmiş küresel iç bileziği, çalışma sırasında bu astarın üzerinde kayar. Böylece çelik yüzeylerin doğrudan birbirine temas etmesi önlenir.

PTFE astar farklı yapılarda üretilebilir:

• PTFE esaslı dokuma kumaş astar
• PTFE ve cam elyaf içeren kompozit astar
• PTFE ve polimer reçine karışımı
• PTFE kaplı sinter bronz ara tabaka
• Üreticiye özel fiber takviyeli kayma tabakası

Astarın malzemesi, kalınlığı, taşıyıcı yapısı ve dış bileziğe bağlanma yöntemi üreticiye göre değişebilir.

PTFE Astarın Temel Görevi Nedir?

PTFE astarın temel görevi, iç ve dış bilezik arasında kontrollü bir kayma yüzeyi oluşturmaktır.

Bu yüzey sayesinde:

• Sürtünme azaltılabilir.
• Çelik yüzeylerin doğrudan teması önlenebilir.
• Gres kullanılmadan çalışma sağlanabilir.
• Düşük hızlı salınımlarda daha düzgün hareket elde edilebilir.
• Korozyon kaynaklı yüzey yapışması azaltılabilir.
• Bakım ve yeniden yağlama ihtiyacı ortadan kaldırılabilir.
• Bağlantı noktasındaki ilk hareket kuvveti azaltılabilir.

PTFE Astarlı Dana Gözü Rulman Nasıl Çalışır?

PTFE astarlı rulmanda hareket, sertleştirilmiş çelik iç bileziğin PTFE esaslı kayma tabakası üzerinde hareket etmesiyle gerçekleşir.

Rulmanın ilk çalışma döneminde astarın çok küçük bir bölümü iç bileziğin yüzeyine aktarılabilir. Bu olaya genellikle transfer filmi oluşumu veya alışma süreci adı verilir.

İnce PTFE transfer filmi, iç bilezik yüzeyinde düşük sürtünmeli bir tabaka oluşturabilir. Böylece kayma hareketi yalnızca çelik ile astar arasında değil, PTFE içeren iki uyumlu yüzey arasında gerçekleşmeye başlar.

İlk çalışma döneminde çok küçük bir alışma aşınması ve boşluk artışı meydana gelebilir. Bu durum üretici tarafından öngörülen sınırlar içindeyse normal kabul edilebilir.

PTFE Astar Rulmanı Nasıl Kendinden Yağlamalı Hale Getirir?

PTFE düşük yüzey enerjisine ve düşük sürtünme davranışına sahip olduğu için iki kayma yüzeyi arasında harici bir gres filmi bulunmadan çalışabilir.

Çelik-çelik mafsallı rulmanlarda sürtünmeyi ve aşınmayı azaltmak için çoğunlukla gres gerekir. PTFE astarlı rulmanlarda ise kayma tabakasının kendisi yağlayıcı işlevi görür.

Bu nedenle PTFE astarlı rulmanlar:

• gresörlük bulunmayan bağlantılarda,
• merkezi yağlama sistemine bağlanamayan noktalarda,
• bakım erişimi zor olan makinelerde,
• yağ sızıntısının istenmediği temiz sistemlerde

tercih edilebilir.

PTFE Astarlı Dana Gözü Rulman Yağlanır mı?

PTFE astarlı bakım gerektirmeyen dana gözü rulmanlar genel olarak çalışma sırasında yeniden yağlanmak üzere tasarlanmaz.

Üretici açıkça izin vermiyorsa rulmana gres uygulanmamalıdır. Kontrolsüz yağlama şu sorunlara neden olabilir:

• PTFE transfer filminin oluşumunu bozabilir.
• Gres içerisinde toz ve parçacık birikmesine neden olabilir.
• Kayma yüzeyinde aşındırıcı bir karışım oluşturabilir.
• Sürtünme davranışını değiştirebilir.
• Rulmanın beklenen ömür hesabını geçersiz hale getirebilir.

Bazı üreticiler montaj sırasında yuva veya dış yüzey için farklı uygulamalar önerebilir. Bu işlem, rulmanın kayma yüzeyinin greslenmesiyle karıştırılmamalıdır.

Yağlama talimatları seri ve üreticiye göre değişebilir. Ürün kataloğu kontrol edilmeden PTFE astarlı bir rulmana gres uygulanmamalıdır.

PTFE Astarın Avantajları Nelerdir?

1. Düzenli Gresleme Gerektirmez

PTFE astarın en önemli avantajlarından biri, rulmanın gres kullanılmadan çalışabilmesini sağlamasıdır.

Bu özellik özellikle:

• ulaşılması zor bağlantılarda,
• uzun bakım aralıklarında,
• otomatik yağlama sistemi bulunmayan makinelerde,
• bakım maliyetinin azaltılmak istendiği tesislerde

avantaj sağlayabilir.

2. Düşük Sürtünme Sağlar

PTFE yüzey, çelik-çelik kayma temasına göre daha düşük sürtünme sağlayabilir. Bu sayede bağlantının ilk hareketi için gereken kuvvet azalabilir.

Düşük sürtünme;

• aktüatör yükünün azalmasına,
• daha düzgün hareket elde edilmesine,
• enerji kayıplarının azaltılmasına,
• hassas konumlama performansının iyileştirilmesine

yardımcı olabilir.

3. Yapışma-Kayma Hareketini Azaltabilir

Yüksek başlangıç sürtünmesi bulunan kaymalı yüzeylerde hareket başlamadan önce yüzeyler birbirine yapışabilir. Kuvvet arttığında bağlantı bir anda hareket eder ve tekrar durur. Bu durum stick-slip veya yapışma-kayma hareketi olarak adlandırılır.

PTFE astar, uygun çalışma koşullarında hareketin daha düzgün başlamasına yardımcı olabilir. Bu özellik hassas konumlama yapan mekanizmalarda önemlidir.

4. Yağlayıcı Sızıntısını Önler

PTFE astarlı rulmanlarda düzenli gres kullanılmadığı için bağlantı çevresine yağlayıcı yayılması azaltılabilir.

Bu avantaj;

• gıda ve ambalaj makinelerinin uygun bölgelerinde,
• boya ve kaplama hatlarında,
• temiz üretim sistemlerinde,
• elektronik üretim ekipmanlarında,
• tekstil makinelerinde

önemli olabilir.

Ancak gıda veya hijyen gerektiren uygulamalarda rulmanın bütün malzemeleri ve ilgili uygunluk belgeleri ayrıca kontrol edilmelidir.

5. Korozyon Sonrası Yapışma Riskini Azaltabilir

Çelik-çelik yüzeylerde su veya nem nedeniyle korozyon oluştuğunda yüzeyler birbirine yapışabilir veya hareket sırasında çizilebilir.

PTFE astar iki çelik yüzeyin doğrudan temasını engeller. Ancak iç bilezik, dış bilezik ve bağlantı elemanları yine korozyona karşı uygun malzeme veya kaplamaya sahip olmalıdır.

6. Bakım Maliyetini Azaltabilir

Gresleme işleminin ortadan kalkması;

• bakım işçiliğini,
• gres tüketimini,
• yağlama ekipmanı ihtiyacını,
• bakım için makine duruşlarını

azaltabilir.

Ancak bakım gerektirmeyen rulmanlar yine de periyodik olarak boşluk, hasar, korozyon ve bağlantı güvenliği açısından kontrol edilmelidir.

PTFE Astarlı ve Çelik-Çelik Dana Gözü Rulman Arasındaki Fark

Özellik	PTFE astarlı dana gözü rulman	Çelik-çelik dana gözü rulman
Kayma yüzeyi	Çelik-PTFE veya çelik-kompozit	Çelik-çelik
Yağlama	Genellikle yeniden yağlama yapılmaz	Genellikle düzenli gresleme gerekir
Sürtünme	Genellikle daha düşüktür	Yağlama koşullarına bağlıdır
Bakım ihtiyacı	Daha düşüktür	Daha yüksektir
Darbeli yük	Ürün sınırları dikkatle kontrol edilmelidir	Ağır darbeli yüklerde avantajlı olabilir
Alternatif yük	Astar yapısına göre sınırlandırılabilir	Uygun yağlama ile ağır hizmette kullanılabilir
Kirli ortam	Astarın korunması gerekir	Yeni gresle kir dışarı atılabilir
İlk hareket	Daha düşük sürtünme sağlayabilir	Gres ve yüzey durumuna bağlıdır
Yağ sızıntısı	Gres kullanılmadığı için düşüktür	Fazla gres dışarı çıkabilir
Aşınma yüzeyi	PTFE veya kompozit astar	Metal kayma yüzeyleri

PTFE Astarlı Rulman Hangi Durumlarda Tercih Edilir?

Aşağıdaki çalışma koşullarında PTFE astarlı dana gözü rulmanlar değerlendirilebilir:

• Periyodik yağlama yapılamıyorsa
• Bakım erişimi zor ise
• Düşük sürtünme gerekiyorsa
• Hareketin düzgün başlaması isteniyorsa
• Gres sızıntısı istenmiyorsa
• Düşük hızlı salınım hareketi varsa
• Çalışma ortamı nispeten temizse
• Uzun bakım aralıkları hedefleniyorsa
• Hassas konumlama gerekiyorsa
• Merkezi yağlama sistemi bulunmuyorsa

PTFE Astarlı Rulman Hangi Durumlarda Uygun Olmayabilir?

Aşağıdaki koşullarda PTFE astarlı ürünün uygunluğu daha dikkatli değerlendirilmelidir:

• Çok yüksek darbeli yükler
• Yoğun titreşim ve ters yönlü yükler
• Yüksek kayma hızı
• Yüksek çalışma sıcaklığı
• Keskin metal parçacıklarının bulunduğu ortamlar
• Çamur ve kum girişinin önlenemediği bağlantılar
• İzin verilen yüzey basıncının aşıldığı uygulamalar
• Rulmanın sürekli yüksek hızda döndüğü sistemler
• Montaj sırasında astarın zarar görme riski bulunan yapılar

Bu durumlarda çelik-çelik, çelik-bronz veya farklı bir kayma yüzeyi daha uygun olabilir.

PTFE Astar Neden Aşınır?

PTFE astar düşük sürtünmeli olsa da aşınmaz bir malzeme değildir. Çalışma sırasında belirli miktarda aşınma meydana gelir.

Aşınmayı hızlandıran başlıca nedenler şunlardır:

• Rulmanın kapasitesini aşan yük
• Yüksek kayma hızı
• Aşırı salınım frekansı
• Yüksek çalışma sıcaklığı
• Darbeli ve titreşimli çalışma
• Rulman hizasızlığının izin verilen açıyı aşması
• Kenar yükü
• Kir, kum veya metal parçacığı girişi
• Hasarlı veya pürüzlü iç bilezik yüzeyi
• Yanlış montaj
• Üretici onayı olmadan gres uygulanması
• Rulmanın servis ömrünü tamamlaması

PTFE Astarda Alışma Aşınması Normal midir?

Yeni PTFE astarlı mafsallı rulmanlarda ilk çalışma döneminde sınırlı miktarda alışma aşınması oluşabilir.

İç bilezik ile astar yüzeyi birbirine uyum sağlarken:

• çok küçük yüzey çıkıntıları düzleşebilir,
• ince bir transfer filmi oluşabilir,
• rulman boşluğunda küçük bir artış görülebilir,
• sürtünme daha kararlı bir seviyeye gelebilir.

Bu durum, rulmanın hızlı biçimde boşluk yapmasıyla karıştırılmamalıdır. Boşluğun kısa sürede sürekli artması aşırı yük, kirlenme, sıcaklık veya hizasızlık sorunu gösterebilir.

PTFE Astarlı Rulman Neden Boşluk Yapar?

PTFE astarlı rulmanda boşluk artışı genellikle kayma astarının aşınması sonucu oluşur.

Boşluğun başlıca nedenleri şunlardır:

• Normal servis aşınması
• Aşırı yüzey basıncı
• Darbeli çalışma
• Yüksek hareket sıklığı
• PTFE tabakanın parçalanması
• İç bilezik yüzeyinin paslanması veya çizilmesi
• Rulmanın yuva içinde hareket etmesi
• Pim ile iç bilezik arasında boşluk bulunması
• Kenar yükü ve hizasızlık

Bağlantıda hissedilen boşluk yalnızca PTFE astardan kaynaklanmayabilir. Pim, iç bilezik, dış bilezik ve yuva ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Ayrıntılı bilgi için Dana Gözü Rulmanlarda Boşluk Neden Oluşur? yazımızı inceleyebilirsiniz.

PTFE Astar Hasarı Nasıl Anlaşılır?

Aşağıdaki belirtiler PTFE astarın aşındığını veya zarar gördüğünü gösterebilir:

• Rulman boşluğunun belirgin biçimde artması
• Yük yönü değiştiğinde vuruntu oluşması
• Hareketin takılarak gerçekleşmesi
• Rulman sıcaklığının yükselmesi
• Astar parçalarının rulman çevresinde görülmesi
• İç bilezik üzerinde düzensiz sürtünme izleri
• Kayma yüzeyinde tek taraflı aşınma
• Rulmanın sıkışması
• Konumlama hassasiyetinin azalması

Rulman söküldüğünde astarın bazı bölgelerinde tamamen kaybolduğu veya taşıyıcı tabakanın ortaya çıktığı görülüyorsa ürün değiştirilmelidir.

PTFE Astar Tamir Edilir mi?

Standart seri dana gözü rulmanlarda aşınmış PTFE astarın saha şartlarında yenilenmesi genellikle uygulanmaz.

Astarın yapıştırılması, elle kaplanması veya boşluğun farklı malzemelerle doldurulması güvenilir bir onarım yöntemi değildir. Kayma yüzeyinin kalınlığı, düzgünlüğü ve dış bileziğe bağlantısı rulmanın performansı açısından kritiktir.

Standart ürünlerde çoğunlukla rulmanın tamamen değiştirilmesi gerekir. Çok büyük ve özel mafsallı rulmanlarda üretici veya uzman bir yenileme firması tarafından teknik inceleme yapılabilir.

PTFE Astarlı Rulmanlarda Yük Kapasitesi Nasıl Değerlendirilir?

PTFE astarlı bir rulmanın uygunluğu yalnızca katalogdaki dinamik veya statik yük kapasitesine bakılarak belirlenmemelidir.

Aşağıdaki değerler birlikte kontrol edilmelidir:

• Temel dinamik yük kapasitesi C
• Temel statik yük kapasitesi C₀
• Eşdeğer çalışma yükü P
• Spesifik yüzey basıncı p
• Kayma hızı v
• p-v çalışma sınırı
• Salınım açısı
• Dakikadaki hareket sayısı
• Çalışma sıcaklığı
• Yük yönü ve darbe miktarı

PTFE astar yüksek statik yük taşıyabilse bile yük ile kayma hızı birlikte yükseldiğinde sürtünme sıcaklığı ve aşınma artabilir.

Yük hesabı hakkında ayrıntılı bilgi için Dana Gözü Rulmanlarda Yük Kapasitesi Nasıl Hesaplanır? içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

PTFE Astarlı Rulmanlarda Sıcaklık Neden Önemlidir?

Çalışma sıcaklığı PTFE astarın mekanik özelliklerini, sürtünme davranışını ve aşınma hızını etkileyebilir.

Aşırı sıcaklık;

• astarın yumuşamasına,
• taşıyıcı reçinenin zayıflamasına,
• astar ile dış bilezik arasındaki bağın zarar görmesine,
• rulman boşluğunun hızla artmasına

neden olabilir.

İzin verilen sıcaklık aralığı PTFE astarın yapısına ve üretici tasarımına göre değişir. Yalnızca PTFE malzemesinin teorik sıcaklık dayanımına bakılarak rulman için çalışma sıcaklığı belirlenmemelidir.

PTFE Astarlı Rulmanlarda Kirlenme Neden Tehlikelidir?

PTFE astar nispeten yumuşak bir kayma yüzeyidir. Kum, metal talaşı veya sert toz parçacıkları astar ile iç bilezik arasına girdiğinde yüzeyi çizebilir.

Kirlenme sonucunda:

• astar yüzeyinde kanallar oluşabilir,
• iç bilezik çizilebilir,
• boşluk hızla artabilir,
• sürtünme yükselerek rulman ısınabilir,
• astar tabakası yerinden ayrılabilir.

Kirli çalışma ortamlarında uygun contalı ürün, koruyucu kapak veya körük kullanılması gerekebilir.

PTFE Astarlı Rulmanlarda İç Bilezik Yüzeyi Neden Önemlidir?

PTFE astar doğrudan iç bileziğin küresel dış yüzeyi üzerinde çalışır. Bu yüzeyin sert, düzgün ve korozyonsuz olması gerekir.

İç bilezik yüzeyinde bulunan;

• çizikler,
• pas çukurları,
• metal çapakları,
• kaplama hasarı,
• montaj darbeleri

PTFE astarı zımpara gibi aşındırabilir.

Bu nedenle rulman montaj sırasında darbelerden, kaynak sıçramalarından ve kirli yüzeylerden korunmalıdır.

PTFE Astarlı Dana Gözü Rulman Nasıl Monte Edilir?

PTFE astarlı rulmanlar uygun pres aparatı kullanılarak dış bilezik üzerinden yuvaya bastırılmalıdır.

Montaj sırasında şu kurallara dikkat edilmelidir:

• Rulmana doğrudan çekiçle vurulmamalıdır.
• Montaj kuvveti iç bilezik üzerinden aktarılmamalıdır.
• Yuva girişine uygun pah açılmalıdır.
• Yuva yüzeyi çapaklardan temizlenmelidir.
• Rulman yuvaya eğik bastırılmamalıdır.
• İç bilezik yüzeyi çizilmemelidir.
• Rulman kaynak sıcaklığına maruz bırakılmamalıdır.
• Montaj sonrasında hareket ve boşluk kontrol edilmelidir.

Rulmanın dış bileziğinin montaj sırasında aşırı sıkıştırılması iç boşluğu azaltarak hareketin ağırlaşmasına ve PTFE astarın kenarlardan aşınmasına neden olabilir.

Montaj hakkında daha ayrıntılı bilgi için Dana Gözü Rulman Montajı Nasıl Yapılır? rehberimizi inceleyebilirsiniz.

PTFE Astarlı Rulmanlarda Bakım Nasıl Yapılır?

Bakım gerektirmeyen ifadesi, rulmanın kontrol edilmemesi gerektiği anlamına gelmez.

Periyodik kontrollerde şu noktalar incelenmelidir:

• Bağlantı boşluğu artmış mı?
• Rulman hareketi düzgün mü?
• Vuruntu veya tıkırtı var mı?
• İç bilezikte korozyon bulunuyor mu?
• Conta veya koruyucu eleman hasarlı mı?
• Rulman yuva içerisinde hareket ediyor mu?
• Pim ve sabitleme elemanları sağlam mı?
• Çalışma sıcaklığı artmış mı?
• Bağlantıda izin verilenden fazla hizasızlık var mı?

PTFE astarlı rulmanlara bakım amacıyla rastgele gres basılmamalıdır.

PTFE Astarlı Rulmanların Kullanım Alanları

PTFE astarlı dana gözü rulmanlar aşağıdaki sistemlerde kullanılabilir:

• Endüstriyel otomasyon sistemleri
• Robot ve manipülatör bağlantıları
• Hidrolik ve pnömatik silindir uçları
• Paketleme makineleri
• Tekstil makineleri
• Gıda makinelerinin uygun bağlantı noktaları
• Demiryolu bağlantı sistemleri
• Malzeme taşıma sistemleri
• Medikal ve laboratuvar ekipmanları
• Bakım erişimi zor olan makine bağlantıları
• Düşük hızlı hassas salınım mekanizmaları

Hidrolik silindir uygulamaları için Hidrolik Silindirlerde Dana Gözü Rulmanlar yazımızı inceleyebilirsiniz.

GE…ES ve GE…UK Serilerinde PTFE Astar Farkı

Mafsallı rulman kodlarında kullanılan son ekler rulmanın kayma yüzeyi, conta yapısı veya bakım özelliği hakkında bilgi verebilir.

Genel olarak bazı üreticilerde:

• GE…ES gibi kodlar bakım gerektiren çelik-çelik yüzeyleri,
• GE…UK veya benzeri kodlar bakım gerektirmeyen PTFE esaslı yüzeyleri

ifade edebilir.

Ancak bu kodlar bütün markalarda aynı anlama gelmez. Üreticiye göre değişebilir. Ürünün gerçek kayma yüzeyi ilgili markanın güncel kataloğundan doğrulanmalıdır.

Seriler arasındaki ayrıntılı karşılaştırma için GE…ES ve GE…UK Serileri Arasındaki Farklar yazımızı inceleyebilirsiniz.

PTFE Astarlı Rulman Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

• Radyal ve eksenel yük miktarı belirlenmelidir.
• Yükün sabit, değişken veya darbeli olduğu kontrol edilmelidir.
• Salınım açısı ve hareket sıklığı hesaplanmalıdır.
• Kayma hızı üretici sınırlarıyla karşılaştırılmalıdır.
• Çalışma sıcaklığı belirlenmelidir.
• Toz, su ve kimyasal etkiler değerlendirilmelidir.
• Rulmanın izin verilen eğiklik açısı kontrol edilmelidir.
• Pim ve yuva toleransları doğru seçilmelidir.
• Bakım gerektirmeyen kayma yüzeyi katalogdan doğrulanmalıdır.
• Ürünün greslenip greslenemeyeceği kontrol edilmelidir.
• İstenen çalışma ömrü hesaplanmalıdır.

Genel seçim adımları için Dana Gözü Rulman Nasıl Seçilir? başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

PTFE Astarlı Rulman Seçiminde Sık Yapılan Hatalar

• PTFE astarlı rulmanı sınırsız ömürlü kabul etmek
• Üretici talimatını kontrol etmeden gres uygulamak
• Yalnızca statik yük kapasitesine bakmak
• Kayma hızını ve salınım sıklığını hesaba katmamak
• Darbeli yükleri değerlendirmemek
• Kirli ortamda astarı korumasız bırakmak
• Yüksek sıcaklık sınırını kontrol etmemek
• Çizilmiş pim veya iç bilezik yüzeyi kullanmak
• Montaj sırasında iç bilezikten kuvvet uygulamak
• GE…ES ve GE…UK kodlarını bütün markalarda aynı kabul etmek
• Bağlantı boşluğunun kaynağını ölçmeden rulmanı değiştirmek
• Rulmanın izin verilen salınım açısını aşmak

PTFE Astarlı Rulman Kontrol Listesi

• Ürün gerçekten PTFE astarlı mı?
• Yeniden yağlama yapılmaması gerekiyor mu?
• Kayma yüzeyi üretici kataloğunda nasıl tanımlanmış?
• Çalışma yükü kapasite sınırları içinde mi?
• Darbe veya ters yönlü yük var mı?
• Kayma hızı uygun mu?
• Salınım açısı yeterli mi?
• Çalışma sıcaklığı uygun mu?
• Rulman kir ve sudan korunuyor mu?
• İç bilezik yüzeyi düzgün ve korozyonsuz mu?
• Pim ve yuva toleransları uygun mu?
• Rulman boşluğu periyodik olarak kontrol ediliyor mu?

Sonuç

Dana gözü rulmanlarda PTFE astar, iç ve dış bilezik arasında düşük sürtünmeli ve kendinden yağlayıcı bir kayma yüzeyi oluşturur. Bu sayede rulman çoğunlukla düzenli gresleme yapılmadan çalışabilir.

PTFE astarın başlıca avantajları; düşük sürtünme, bakım ihtiyacının azalması, düzgün ilk hareket, yağlayıcı sızıntısının önlenmesi ve bakım erişimi zor bağlantılarda kullanılabilmesidir.

Ancak PTFE astar aşınmaz veya sınırsız dayanıklı bir malzeme değildir. Aşırı yük, yüksek kayma hızı, darbe, yüksek sıcaklık, kirlenme, kenar yükü ve yanlış montaj astarın hızlı biçimde zarar görmesine neden olabilir.

PTFE astarlı rulmanlar genel olarak yeniden yağlanmamalıdır. Üretici açıkça izin vermiyorsa kayma yüzeyine gres uygulanması transfer filmi oluşumunu ve sürtünme davranışını olumsuz etkileyebilir.

Doğru ürün seçimi yapılırken yalnızca rulman ölçüsü değil; yük kapasitesi, p-v çalışma sınırı, salınım açısı, sıcaklık, ortam şartları ve üreticinin bakım talimatları birlikte değerlendirilmelidir.

Seri kodları ve son eklerin anlamları üreticiye göre değişebileceğinden rulmanın PTFE astarlı olup olmadığı mutlaka ilgili markanın güncel teknik kataloğundan doğrulanmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

PTFE astar ne işe yarar?

PTFE astar, dana gözü rulmanın iç ve dış bileziği arasında düşük sürtünmeli ve kendinden yağlayıcı bir kayma yüzeyi oluşturur.

PTFE astarlı dana gözü rulman yağlanır mı?

Genellikle yeniden yağlanmaz. Üretici açıkça izin vermiyorsa PTFE kayma yüzeyine gres uygulanmamalıdır.

PTFE astarlı rulman neden bakım gerektirmez?

PTFE tabakası kendinden yağlayıcı özellik gösterdiği için kayma yüzeyleri arasında düzenli gres filmi oluşturulmasına ihtiyaç duyulmaz.

PTFE astar aşınır mı?

Evet. PTFE astar çalışma sırasında aşınabilir. Aşınma hızı yük, hareket sıklığı, kayma hızı, sıcaklık ve kirlenme şartlarına bağlıdır.

PTFE astarlı rulmanın boşluk yapması normal midir?

İlk çalışma döneminde sınırlı alışma aşınması oluşabilir. Boşluğun hızla veya sürekli artması aşırı yük, kirlenme, sıcaklık, hizasızlık ya da astar hasarı gösterebilir.

PTFE astarlı rulman darbeli yüklerde kullanılır mı?

Ürün tipine göre kullanılabilir ancak darbe kapasitesi mutlaka üretici kataloğundan kontrol edilmelidir. Çok ağır darbeli uygulamalarda çelik-çelik yüzey daha uygun olabilir.

PTFE astarlı ve çelik-çelik rulman arasındaki fark nedir?

PTFE astarlı rulman genellikle gres kullanılmadan çalışır ve daha düşük sürtünme sağlar. Çelik-çelik rulman çoğunlukla düzenli yağlama gerektirir ve ağır darbeli çalışma şartlarında avantaj sağlayabilir.

PTFE astar neden parçalanır?

Aşırı yük, yüksek sıcaklık, yüksek hareket hızı, yabancı madde girişi, kenar yükü ve yanlış montaj astarın parçalanmasına neden olabilir.

PTFE astar tamir edilir mi?

Standart seri dana gözü rulmanlarda PTFE astar genellikle tamir edilmez. Astar aşındığında veya ayrıldığında rulman komple değiştirilir.

PTFE astarlı rulman kirli ortamda kullanılır mı?

Uygun sızdırmazlık ve koruma sağlanırsa kullanılabilir. Kum ve sert parçacıkların astara ulaşması hızlı aşınmaya neden olabilir.

GE…UK serisi her zaman PTFE astarlı mıdır?

Bazı üreticiler bu kodu bakım gerektirmeyen kayma yüzeyleri için kullanabilir. Ancak kodların anlamları üreticiye göre değişebilir ve katalogdan doğrulanmalıdır.

Bakım gerektirmeyen rulman hiç kontrol edilmez mi?

Hayır. Yeniden yağlama gerektirmese bile boşluk, ses, sıcaklık, korozyon, conta ve bağlantı güvenliği periyodik olarak kontrol edilmelidir.