GE...ES ve GE...UK serileri, dış ölçüleri ve çalışma prensipleri birbirine benzeyen radyal dana gözü rulmanlardır. Ancak bu iki seri arasındaki en önemli fark, rulmanın sahip olduğu kayma yüzeyi ve bakım ihtiyacıdır.
GE...ES serisi genellikle çelik/çelik kayma yüzeyine sahip, düzenli gresleme gerektiren bakım yapılabilir bir rulmandır. GE...UK serisi ise çelik iç bilezik ile bakım gerektirmeyen özel bir kayma tabakasının birlikte kullanıldığı kendinden yağlamalı bir rulman çeşididir.
Bu nedenle yalnızca rulman ölçülerine bakarak GE...ES yerine GE...UK veya GE...UK yerine GE...ES seçilmesi doğru değildir. Çalışma yükü, hareket türü, yağlama imkânı, sıcaklık, ortam koşulları ve beklenen servis ömrü birlikte değerlendirilmelidir.
Dana gözü rulmanların genel yapısı ve çalışma prensibi hakkında bilgi almak için Dana Gözü Rulman Nedir? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
GE...ES serisi, iç ve dış bilezik arasındaki kayma temasının çelik yüzeyler üzerinden gerçekleştiği, bakım yapılabilir radyal mafsallı rulman serisidir.
Standart GE...ES rulmanlarda genel olarak şu yapı bulunur:
Çelik/çelik temas yüzeyleri yüksek statik ve dinamik yükleri taşıyabilir. Ancak metal yüzeylerin doğrudan temas ederek aşınmasını önlemek için rulmanın uygun gresle düzenli olarak yağlanması gerekir.
GE serisinin genel özelliklerini daha ayrıntılı incelemek için GE Serisi Dana Gözü Rulmanlar yazımıza göz atabilirsiniz.
GE...UK serisi, bakım gerektirmeyen özel bir kayma tabakasına sahip radyal dana gözü rulman serisidir. İç bileziğin sert ve düzgün küresel dış yüzeyi, dış bileziğin iç kısmındaki düşük sürtünmeli kayma tabakası üzerinde hareket eder.
GE...UK rulmanların yapısında genel olarak şu parçalar bulunur:
GE...UK serisindeki kayma tabakasının bileşimi ve ticari adı üreticiye göre değişebilir. Bazı markalarda PTFE esaslı kompozit malzemeler kullanılırken, farklı üreticiler kendilerine özgü bakım gerektirmeyen kayma tabakaları kullanabilir.
Bu rulmanlar normal çalışma koşullarında sonradan gresleme gerektirmez. Rulmana gelişigüzel gres basılması, kayma tabakasının çalışma özelliklerini olumsuz etkileyebileceği için üretici talimatları dikkate alınmalıdır.
Bakım gerektirmeyen rulmanların yapısı hakkında daha fazla bilgi için PTFE Kaplamalı Dana Gözü Rulmanlar içeriğimizi inceleyebilirsiniz.
| Özellik | GE...ES Serisi | GE...UK Serisi |
|---|---|---|
| Rulman tipi | Bakım gerektiren | Bakım gerektirmeyen |
| Kayma yüzeyi | Çelik/çelik | Çelik/kompozit kayma tabakası |
| Yağlama ihtiyacı | Düzenli gresleme gerekir | Normal şartlarda yağlama yapılmaz |
| Yağlama kanalı | Genellikle bulunur | Genellikle bulunmaz veya kullanılmaz |
| Darbeli yükler | Genellikle daha uygundur | Üretici sınırları kontrol edilmelidir |
| Sürtünme | Yağlama durumuna bağlıdır | Genellikle daha düşük ve dengelidir |
| Bakım maliyeti | Daha yüksektir | Daha düşüktür |
| Kuru çalışma | Uygun değildir | Kayma tabakasının çalışma prensibidir |
| Bakım erişimi zor noktalar | Dezavantajlıdır | Avantajlıdır |
Önemli not: Yük kapasitesi, sıcaklık sınırı, kayma hızı ve servis ömrü değerleri rulmanın ölçüsüne ve üreticisine göre değişir. Kesin seçim yapılırken ilgili markanın teknik kataloğu kullanılmalıdır.
GE...ES kodu genel olarak metrik ölçülü, radyal mafsallı ve çelik/çelik kayma yüzeyine sahip bakım yapılabilir rulmanları tanımlar.
Örneğin GE 40 ES kodu şu şekilde yorumlanabilir:
Bazı ürünlerde kodun sonunda bulunan 2RS veya benzeri ekler, rulmanın iki tarafında sızdırmazlık elemanı bulunduğunu gösterebilir.
GE...UK kodu, bazı üreticilerin ürün gruplarında bakım gerektirmeyen özel kayma tabakasına sahip radyal mafsallı rulmanları ifade eder.
Örneğin GE 40 UK kodu genel olarak şu şekilde yorumlanabilir:
UK ifadesi bütün üreticilerde tamamen aynı teknik yapıyı temsil etmeyebilir. Bu nedenle farklı markaların ürünleri arasında kayma tabakası, sıcaklık sınırı, yük kapasitesi ve ölçüler karşılaştırılmalıdır.
GE...ES rulmanların iç ve dış bileziklerinde metal esaslı kayma yüzeyleri bulunur. Yüzeyler yüksek sertliğe sahip olsa da gres filmi olmadan çalıştırıldığında doğrudan metal teması meydana gelebilir.
Yetersiz yağlama aşağıdaki sorunlara yol açabilir:
Yağlama aralığı yalnızca takvim süresine göre belirlenmemelidir. Yük, hareket sıklığı, salınım açısı, sıcaklık, su, toz ve titreşim gibi çalışma koşulları da değerlendirilmelidir.
Doğru gresleme yöntemlerini öğrenmek için Dana Gözü Rulman Yağlaması Nasıl Yapılır? rehberimizi inceleyebilirsiniz.
GE...UK rulmanlarda hareket, sertleştirilmiş iç bilezik yüzeyi ile düşük sürtünmeli kompozit kayma tabakası arasında gerçekleşir. Bu tabaka, normal çalışma koşullarında dışarıdan sürekli gres beslenmesine gerek kalmadan kayma hareketine izin verir.
Bakım gerektirmeyen yapının sağladığı başlıca avantajlar şunlardır:
Bakım gerektirmeyen ifadesi, rulmanın hiç kontrol edilmemesi gerektiği anlamına gelmez. Mafsal boşluğu, bağlantı elemanları, korozyon ve yüzey hasarları periyodik olarak kontrol edilmelidir.
Standart bakım gerektirmeyen GE...UK rulmanlara, üretici tarafından açıkça belirtilmedikçe sonradan gres basılmamalıdır.
Yanlış yağlama şu sorunlara neden olabilir:
Ağır, darbeli ve değişken yüklerin bulunduğu uygulamalarda, uygun şekilde yağlanabilmesi şartıyla GE...ES serisi çoğu zaman daha uygun olabilir. Çelik/çelik kayma yüzeyi ağır çalışma koşullarına karşı güçlü bir yapı sunar.
Bununla birlikte her GE...UK rulmanın yük kapasitesi düşük değildir. Modern bakım gerektirmeyen kayma tabakaları yüksek yükleri taşıyabilir. Ancak izin verilen yüzey basıncı, kayma hızı, sıcaklık ve servis ömrü değerleri katalogdan kontrol edilmelidir.
GE...ES ve GE...UK rulmanların ana ölçüleri bazı modellerde aynı olabilir. Buna rağmen çalışma özellikleri farklı olduğu için doğrudan değişim yapılmamalıdır.
Değişim öncesinde aşağıdaki noktalar karşılaştırılmalıdır:
GE...UK yerine GE...ES kullanılması düşünüldüğünde, makinede düzenli yağlama yapılabilmesi gerekir. Gresörlük, yağlama kanalı veya uygun gres besleme imkânı bulunmuyorsa GE...ES rulman kısa sürede kuru çalışabilir.
Ayrıca gres sızıntısının ürünü veya çevreyi kirletmesinin kabul edilmediği uygulamalarda GE...ES uygun olmayabilir.
Aynı nominal iç çapa sahip GE...ES ve GE...UK ürünlerinin ana ölçüleri bazı serilerde birbirine yakın veya aynı olabilir. Bununla birlikte marka, üretim standardı, keçe yapısı ve ürün varyasyonu nedeniyle farklılık görülebilir.
Örneğin GE 40 ES ile GE 40 UK karşılaştırılırken yalnızca 40 mm iç çapa bakılmamalıdır. Dış çap, genişlik, hareket açısı ve tolerans değerleri de kontrol edilmelidir.
Her iki seri de uygun montaj aparatı veya pres kullanılarak monte edilmelidir. Montaj kuvveti, geçme yapılan bilezik üzerinden uygulanmalı ve rulmanın kayma yüzeyinden geçirilmemelidir.
GE...UK serisinde kompozit kayma tabakasının zarar görmemesi için montaj temizliği özellikle önemlidir. Çapak, metal talaşı veya keskin yüzeyler kayma tabakasını çizebilir.
Detaylı montaj bilgileri için Dana Gözü Rulman Montajı Nasıl Yapılır? rehberimize göz atabilirsiniz.
Arıza belirtilerini daha ayrıntılı incelemek için Dana Gözü Rulman Arızaları ve Aşınma Belirtileri yazımızı okuyabilirsiniz.
| Çalışma Koşulu | Önerilen Seri | Temel Gerekçe |
|---|---|---|
| Ağır ve darbeli yük | Genellikle GE...ES | Çelik/çelik temas ve yeniden yağlama imkânı |
| Düzenli bakım yapılamıyor | GE...UK | Sonradan yağlama gerektirmemesi |
| Bakım erişimi kolay | GE...ES değerlendirilebilir | Periyodik gresleme yapılabilmesi |
| Temiz çalışma gerekli | GE...UK | Gres sızıntısının bulunmaması |
| Yoğun çamur ve kir | Keçeli GE...ES veya özel ürün | Yeniden gresleme ve sızdırmazlık avantajı |
| Düşük sürtünme gerekli | GE...UK | Düşük sürtünmeli kayma tabakası |
Dana gözü rulman seçim kriterlerini Dana Gözü Rulman Nasıl Seçilir? rehberimizde ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.
Bakım gerektiren ve bakım gerektirmeyen mafsallı rulmanların genel karşılaştırması için Bakım Gerektiren ve Bakım Gerektirmeyen Dana Gözü Rulmanlar yazımızdan yararlanabilirsiniz.
Çelik, bronz ve PTFE esaslı kayma yüzeylerinin farklarını görmek için Çelik, Bronz ve PTFE Dana Gözü Rulman Karşılaştırması içeriğimizi de inceleyebilirsiniz.
GE...ES ve GE...UK serileri aynı radyal mafsallı rulman ailesinde yer alsa da bakım ihtiyaçları ve kayma yüzeyleri bakımından önemli ölçüde farklıdır.
GE...ES serisi çelik/çelik temas yüzeyi sayesinde ağır, darbeli ve değişken yüklerde güçlü bir çözüm sunar. Ancak güvenilir çalışabilmesi için düzenli ve doğru yağlama yapılmalıdır.
GE...UK serisi ise bakım gerektirmeyen özel kayma tabakası sayesinde sonradan gresleme yapılmadan çalışabilir. Bu özelliği, bakım erişiminin zor olduğu ve temiz çalışma gerektiren uygulamalarda önemli avantaj sağlar.
Doğru seçim yalnızca ölçüye göre yapılmamalıdır. Yük, darbe, hareket sıklığı, sıcaklık, kirlenme, yağlama imkânı ve üretici katalog değerleri birlikte değerlendirilmelidir.
GE...ES çelik/çelik kayma yüzeyine sahip ve düzenli yağlama gerektiren bir rulmandır. GE...UK ise özel kompozit kayma tabakasına sahip, bakım gerektirmeyen bir rulman serisidir.
Evet. GE...ES serisinin çelik/çelik temas yüzeyi düzenli olarak uygun gresle yağlanmalıdır.
Standart GE...UK rulmanlar bakım gerektirmeyen tiptedir ve normal şartlarda sonradan yağlanmaz. Üreticinin özel bir talimatı bulunmadıkça rulmana gres basılmamalıdır.
Dayanıklılık çalışma koşullarına bağlıdır. Ağır darbeli ve düzenli yağlama yapılabilen uygulamalarda GE...ES öne çıkabilir. Bakım yapılamayan ve temiz çalışma istenen uygulamalarda GE...UK daha uygun olabilir.
Ana ölçüler aynı olsa bile doğrudan değişim yapılmamalıdır. Yük kapasitesi, çalışma sıcaklığı, kayma hızı, hareket açısı ve ortam şartları karşılaştırılmalıdır.
Makinede düzenli gresleme yapılabilecek uygun bir yağlama sistemi bulunmalıdır. Yağlama imkânı yoksa GE...ES rulman hızlı aşınabilir.
UK eki, bazı üreticilerde bakım gerektirmeyen özel kayma tabakasına sahip radyal mafsallı rulmanı ifade eder. Teknik yapı üreticiye göre değişebileceği için katalog kontrolü yapılmalıdır.
ES eki genel olarak çelik/çelik kayma yüzeyine sahip, yağlanabilir ve bakım yapılabilir radyal mafsallı rulman tipini belirtir.
Darbeli ve ağır yüklerin bulunduğu, düzenli gresleme yapılabilen iş makinelerinde GE...ES serisi yaygın olarak tercih edilir. Kesin seçim yük hesabına göre yapılmalıdır.
Yük ve sıcaklık değerleri uygun olduğu sürece bakım gerektirmeyen GE...UK serisi avantajlıdır.
Aynı iç çaptaki bazı modellerin ana ölçüleri aynı veya yakın olabilir. Ancak marka ve seriye göre farklılık görülebileceği için teknik ölçüler karşılaştırılmalıdır.
GE...UK ürünlerde bakım gerektirmeyen kompozit bir kayma tabakası bulunur. Bu tabakanın PTFE içeriği ve yapısı üreticiye göre değişebilir.
Gresleme aralığı yük, salınım sıklığı, sıcaklık, nem, toz ve çalışma süresine göre belirlenmelidir. Bütün uygulamalar için geçerli tek bir yağlama süresi yoktur.
