Silindirik makaralı rulmanlar, yükü küresel bilyalar yerine silindirik makaralar aracılığıyla taşıyan ve özellikle yüksek radyal yükler altında üstün performans sunan rulman çeşitleridir. Makaraların yuvarlanma yüzeyinin geniş olması sayesinde aynı ölçüdeki birçok bilyalı rulmana göre daha yüksek yük taşıma kapasitesine sahiptir.
Bu rulmanlar; elektrik motorları, redüktörler, takım tezgâhları, çelik üretim tesisleri ve ağır sanayi makinelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Makaralı rulmanlar hakkında genel bilgi almak için Makaralı Rulman Çeşitleri Nelerdir? başlıklı rehberimizi de inceleyebilirsiniz.
Silindirik makaralı rulmanlarda yük, iç ve dış bilezikler arasında bulunan silindirik makaralar tarafından taşınır.
Bilyalı rulmanlarda noktasal temas bulunurken, silindirik makaralı rulmanlarda çizgisel temas oluşur.
Bu sayede;
Bu özellikler ağır sanayi uygulamalarında önemli avantaj sağlar.
Bir silindirik makaralı rulman temel olarak şu parçalardan oluşur:
Bazı modellerde iç veya dış bilezik üzerindeki flanşlar, eksenel hareketi sınırlandıracak şekilde tasarlanmıştır.
Silindirik makaralı rulmanlar birçok avantaj sunar.
En önemli avantajlarından biri yüksek radyal yük taşıyabilmesidir.
Bu nedenle ağır makinelerde tercih edilir.
Makara tasarımı sayesinde yüksek yük altında bile düşük sürtünme ile çalışabilir.
Doğru yağlama ile oldukça yüksek devirlerde çalışabilir.
Elektrik motorlarında tercih edilmesinin önemli nedenlerinden biri de budur.
Elektrik motorlarında kullanılan rulmanlar hakkında daha fazla bilgi almak için:
👉 Elektrik Motoru Rulmanı Neden Bozulur?
Bazı tiplerde iç bilezik ayrılabildiği için montaj kolaylaşır.
Bu durum bakım sürelerini azaltabilir.
Doğru yağlama ve uygun çalışma koşullarında uzun yıllar güvenilir şekilde çalışabilir.
Silindirik makaralı rulmanlar farklı flanş yapılarına göre sınıflandırılır.
NU tipi rulmanlarda dış bilezikte iki flanş bulunur.
İç bilezikte flanş bulunmaz.
Bu yapı sayesinde mil eksenel yönde serbest hareket edebilir.
Kullanım Alanları
N tipi rulmanlarda ise flanşlar iç bilezik üzerinde yer alır.
Dış bilezik eksenel harekete izin verir.
Genellikle termal genleşmenin olduğu uygulamalarda tercih edilir.
NJ tipi rulmanlar tek yönde eksenel yük taşıyabilir.
Bu nedenle hem radyal hem de belirli miktarda eksenel yük bulunan sistemlerde kullanılır.
NUP tipi rulmanlar her iki yönde sınırlı eksenel yük taşıyabilir.
Milin eksenel olarak konumlandırılması gereken uygulamalarda tercih edilir.
Silindirik makaralı rulmanlar;
olarak da üretilmektedir.
Çift sıralı modeller çok daha yüksek yük taşıma kapasitesine sahiptir.
Özellikle takım tezgâhı millerinde yaygın olarak kullanılır.
Kullanım alanları oldukça geniştir.
Yüksek radyal yük taşıma kapasiteleri sayesinde büyük elektrik motorlarında sık tercih edilir.
Servo ve BLDC motorlarda kullanılan rulmanlar hakkında daha fazla bilgi almak için:
Dişli kutularında oluşan yüksek radyal yükleri güvenle taşırlar.
Sürekli ağır yük altında çalışan hadde sistemlerinde kullanılır.
Uzun süre kesintisiz çalışan üretim hatlarında tercih edilir.
Kırıcılar, konveyörler ve eleme sistemlerinde yaygın olarak kullanılır.
Yüksek hassasiyet ve rijitlik gerektiren millerde kullanılır.
İki rulman tipi farklı amaçlar için geliştirilmiştir.
| Özellik | Silindirik | Konik |
|---|---|---|
| Radyal Yük | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ |
| Eksenel Yük | ⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Yüksek Devir | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ |
| Rijitlik | Çok yüksek | Yüksek |
| Elektrik Motoru | Çok uygun | Nadiren |
Konik modeller hakkında ayrıntılı bilgi için:
👉 Konik Makaralı Rulmanlar Nedir?
Silindirik makaralı rulman seçiminde yalnızca ölçülerin uygun olması yeterli değildir. Çalışma koşulları, yük tipi ve montaj şekli de doğru rulman seçimini doğrudan etkiler.
Öncelikle rulmanın taşıyacağı yük belirlenmelidir.
Yanlış tip seçimi, rulmanın kısa sürede aşınmasına ve sistemde titreşim oluşmasına neden olabilir.
Her silindirik makaralı rulmanın maksimum çalışma devri farklıdır.
Yüksek devirli elektrik motorları ve takım tezgâhlarında kullanılacak rulmanların katalog değerleri mutlaka kontrol edilmelidir.
Yüksek sıcaklıklarda çalışan makinelerde rulmanın boşluk sınıfı büyük önem taşır.
Bazı uygulamalarda C3 boşluklu rulmanlar tercih edilerek ısıl genleşmeden kaynaklanabilecek sıkışmalar önlenebilir.
Bu konuda daha fazla bilgi almak için:
ve
👉 Bilyalı Rulmanlarda Boşluk Sınıfları (CN, C2, C3, C4, C5)
başlıklı içeriklerimizi inceleyebilirsiniz.
Silindirik makaralı rulmanlar;
yağlanabilir.
Çalışma devri ve sıcaklığına göre uygun yağlama yöntemi seçilmelidir.
Motor, redüktör veya takım tezgâhının tasarımına göre iç veya dış bileziğin eksenel hareketine izin veren doğru rulman tipi seçilmelidir.
Doğru yağlama, rulmanın servis ömrünü belirleyen en önemli unsurlardan biridir.
Yağlamanın temel görevleri:
Yanlış gres kullanımı veya yetersiz yağlama, makaralarda aşınma ve yüksek sıcaklık oluşmasına neden olabilir.
Rulman ömrünü uzatmaya yönelik öneriler için:
👉 Rulman Ömrünü Uzatmanın 10 Etkili Yolu
başlıklı blogumuzu inceleyebilirsiniz.
Her mekanik sistemde olduğu gibi silindirik makaralı rulmanlarda da zamanla çeşitli arızalar oluşabilir.
En yaygın arızalar şunlardır:
Bu problemlerin büyük bölümü düzenli bakım ile önlenebilir.
Rulman sıcaklığının neden yükseldiğini öğrenmek için:
başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.
Bakım sırasında aşağıdaki işlemler önerilir.
Bu kontroller rulmanın erken arızalanmasını büyük ölçüde önler.
Bu iki rulman tipi farklı ihtiyaçlara göre geliştirilmiştir.
Silindirik makaralı rulmanlar;
Bilyalı rulmanlar ise;
Bilyalı rulman çeşitleri hakkında ayrıntılı bilgi almak için:
👉 Bilyalı Rulman Çeşitleri Nelerdir?
Silindirik makaralı rulmanlar öncelikle yüksek radyal yükleri taşımak için tasarlanmıştır. NJ ve NUP gibi bazı tipler sınırlı eksenel yükleri de karşılayabilir.
NU tipi rulman eksenel hareketi serbest bırakırken, NJ tipi rulman tek yönde eksenel yük taşıyabilir. Uygulamanın ihtiyaçlarına göre doğru tip seçilmelidir.
Evet. Özellikle büyük elektrik motorlarında ve yüksek radyal yük bulunan uygulamalarda yaygın olarak kullanılır.
Elektrik motorları hakkında daha fazla bilgi için:
👉 Elektrik Motoru Rulmanı Neden Bozulur?
Yetersiz yağlama, aşınma, yanlış montaj, kirlenme veya mil hizasızlığı gibi nedenler rulmanın gürültülü çalışmasına yol açabilir.
Evet. Uygun yağlama ve doğru model seçildiğinde birçok uygulamada yüksek devirlerde güvenle kullanılabilir.
Silindirik makaralı rulmanlar, yüksek radyal yük taşıma kapasitesi, sağlam yapısı ve uzun servis ömrü sayesinde elektrik motorlarından redüktörlere, takım tezgâhlarından çelik üretim tesislerine kadar birçok endüstriyel uygulamada güvenle kullanılmaktadır. Doğru tipin (NU, NJ, N veya NUP) seçilmesi, uygun yağlama yöntemlerinin uygulanması ve düzenli bakım yapılması, rulmanın performansını artırırken bakım maliyetlerini önemli ölçüde azaltır.
