Rulmanlar normal çalışma koşullarında düşük seviyede ve düzenli bir çalışma sesi çıkarır. Ancak ses seviyesinin artması, uğultu, sürtünme, tıkırtı veya metalik sesler duyulması çoğu zaman bir sorunun habercisi olabilir. Bu sesler her zaman rulmanın arızalandığı anlamına gelmese de ihmal edilmemeli ve nedeni araştırılmalıdır.
Erken teşhis sayesinde hem rulman hem de bağlı olduğu makine daha büyük hasarlar oluşmadan korunabilir.
Evet.
Her rulman çalışırken belirli bir ses üretir. Bu ses;
gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir.
Ancak zamanla ses seviyesinde belirgin bir artış olması veya alışılmadık seslerin ortaya çıkması, bakım ihtiyacına ya da farklı bir arızaya işaret edebilir.
En yaygın nedenlerden biri yetersiz yağlamadır.
Gres veya yağ miktarı azaldığında metal yüzeyler arasındaki sürtünme artabilir ve şu belirtiler görülebilir:
Doğru yağlayıcı ve uygun bakım aralıkları bu riski azaltmaya yardımcı olur.
Her gres her uygulama için uygun değildir.
Yanlış viskoziteye veya uygun olmayan katkı paketine sahip gres kullanılması;
neden olabilir.
Uzun süre çalışan rulmanlarda yuvarlanma yolları ve yuvarlanma elemanları zamanla aşınabilir.
Bu durumda:
oluşabilir.
Toz, metal parçacıkları, kum veya diğer yabancı maddelerin rulman içine girmesi ses oluşumunun önemli nedenlerinden biridir.
Kirlenme;
yol açabilir.
Montaj sırasında yapılan hatalar da ses oluşmasına neden olabilir.
Örneğin:
rulmanın sessiz çalışmasını olumsuz etkileyebilir.
Rulmanın tasarım sınırlarının üzerinde yük taşıması;
Mil ile yatak arasında oluşan hizalama bozuklukları rulmana ek yük bindirebilir.
Bu durum hem titreşimi hem de çalışma sesini artırabilir.
Nemli veya uygun şekilde korunmayan ortamlarda oluşan pas ve korozyon, rulman yüzeylerinde hasara yol açabilir.
Hasarlı yüzeyler çalışma sırasında düzensiz seslerin oluşmasına neden olabilir.
Sesin karakteri, sorunun kaynağı hakkında ipuçları verebilir.
| Ses Türü | Olası Neden |
|---|---|
| Sürekli uğultu | Aşınma veya yetersiz yağlama |
| İnce sürtünme sesi | Yağlama problemi veya kirlenme |
| Tıkırtı | Yabancı parçacık veya hasarlı yuvarlanma elemanı |
| Metalik vuruntu | İleri seviyede hasar veya gevşek montaj |
| Düzenli ritmik ses | Yüzey hasarı veya deformasyon |
Bu belirtiler tek başına kesin teşhis için yeterli değildir. Sesin kaynağı farklı makine bileşenlerinden de geliyor olabilir.
Aşağıdaki belirtiler birlikte değerlendirildiğinde arızanın tespit edilmesi kolaylaşabilir:
Sesin azaltılması için öncelikle nedenin doğru belirlenmesi gerekir.
Genel olarak şu adımlar uygulanabilir:
Periyodik bakım sayesinde;
Bu uygulamalar hem rulmanın hem de makinenin kullanım ömrünü olumlu yönde etkileyebilir.
Rulmanların ses yapmasının birçok farklı nedeni olabilir. Yetersiz yağlama, yanlış gres seçimi, aşınma, kirlenme, yanlış montaj, aşırı yük ve hizalama problemleri en sık karşılaşılan sebepler arasında yer alır. Olağan dışı sesler fark edildiğinde yalnızca sesi gidermeye çalışmak yerine, sorunun kaynağı araştırılmalı ve gerekli bakım işlemleri uygulanmalıdır. Doğru teşhis ve düzenli bakım, rulman ömrünü uzatırken beklenmeyen arızaların önlenmesine de katkı sağlar.
Hayır. Her rulman çalışırken belirli bir ses çıkarır. Ancak ses seviyesinde belirgin artış veya alışılmadık sesler oluşursa kontrol edilmesi önerilir.
Evet. Yetersiz yağlama sürtünmeyi artırabilir ve uğultu veya sürtünme sesi oluşmasına neden olabilir.
Sorunun kaynağı belirlenmeden uzun süre kullanılmaya devam edilmesi daha büyük hasarlara yol açabilir. Bu nedenle ekipmanın kontrol edilmesi tavsiye edilir.
