Yeni Keçe Neden Kaçırır?

Yeni bir keçe takıldıktan sonra yağ kaçağının tamamen kesilmesi beklenir. Ancak bazı uygulamalarda yeni keçe takıldığı halde yağ kaçağı devam edebilir veya keçe çok kısa süre içerisinde tekrar sızdırmaya başlayabilir.

Bu durumda sorun her zaman keçenin kalitesinden kaynaklanmaz. Yanlış ölçü seçimi, hatalı montaj, mil yüzeyindeki aşınma, keçe dudağının zarar görmesi, mil salgısı, yüksek sıcaklık, sistem basıncı veya yanlış keçe malzemesi gibi birçok faktör yeni keçenin kaçırmasına neden olabilir.

Bu nedenle yeni takılan keçe sızdırıyorsa tekrar keçe değiştirmeden önce kaçağın gerçek nedeni belirlenmelidir.

Yeni Takılan Keçe Neden Yağ Kaçırır?

Yeni bir keçenin kaçırmasının başlıca nedenleri şunlardır:

• Yanlış ölçüde keçe kullanılması,

• Keçenin ters takılması,

• Keçenin yuvaya eğri monte edilmesi,

• Keçe dudağının montaj sırasında zarar görmesi,

• Keçe yayının yerinden çıkması,

• Mil üzerinde eski keçe kanalının bulunması,

• Mil yüzeyinin çizik veya hasarlı olması,

• Mil salgısının fazla olması,

• Mil ile keçe yuvasının hizasız olması,

• Keçenin kuru çalıştırılması,

• Yanlış keçe malzemesi kullanılması,

• Çalışma sıcaklığının yüksek olması,

• Sistem basıncının keçeye uygun olmaması,

• Havalandırmanın tıkalı olması,

• Yağ seviyesinin fazla olması.

Sorunun kalıcı olarak giderilebilmesi için yalnızca keçenin değil, mil ve çalışma koşullarının da kontrol edilmesi gerekir.

1. Yanlış Ölçüde Keçe Kullanılmış Olabilir

Yeni keçenin kaçırmasının en temel nedenlerinden biri yanlış ölçü seçimidir.

Keçelerde genellikle:

İç çap × dış çap × kalınlık

ölçüleri kullanılır.

Keçenin iç çapı mil çapına, dış çapı ise keçe yuvasına uygun olmalıdır.

İç çap gereğinden büyükse keçe dudağı mile yeterli temas sağlayamayabilir. Çok küçükse aşırı sürtünme ve sıcaklık oluşabilir.

Dış çap uygun değilse keçe yuva içerisinde gerekli sıkılığı sağlayamayabilir ve yağ keçenin dış çevresinden sızabilir.

2. Keçe Ters Takılmış Olabilir

Yağ keçelerinin montaj yönü sızdırmazlık açısından önemlidir.

Standart uygulamalarda ana sızdırmazlık dudağı ve yaylı taraf genellikle tutulmak istenen akışkanın bulunduğu tarafa bakacak şekilde monte edilir.

Keçenin ters takılması sızdırmazlık performansını ciddi şekilde düşürebilir.

Yeni keçe montajdan hemen sonra kaçırıyorsa ilk kontrol edilmesi gereken noktalardan biri montaj yönüdür.

3. Keçe Yuvaya Eğri Takılmış Olabilir

Keçenin yuva içerisine eksene dik şekilde oturması gerekir.

Keçe çekiçle kontrolsüz şekilde veya tek taraftan bastırılarak monte edilirse yuvaya eğri girebilir.

Bu durumda keçe dudağının mil üzerindeki temas basıncı çevre boyunca eşit olmaz.

Ayrıca keçenin dış çapı ile yuva arasında da sızıntı meydana gelebilir.

4. Keçe Dudağı Montaj Sırasında Zarar Görmüş Olabilir

Keçe yeni olsa bile montaj sırasında sızdırmazlık dudağı zarar görebilir.

Mil üzerinde bulunan:

• Keskin kenarlar,

• Kama kanalları,

• Dişler,

• Çapaklar,

• Omuzlar,

• Hasarlı yüzeyler

keçe dudağını kesebilir veya çizebilir.

Dudakta oluşan çok küçük bir hasar bile yağın geçebileceği bir yol oluşturabilir.

Bu nedenle keçe mil üzerine geçirilirken sızdırmazlık dudağı korunmalıdır.

5. Keçe Yayı Yerinden Çıkmış Olabilir

Yaylı keçelerde bulunan çevresel yay, sızdırmazlık dudağının mil üzerindeki temasının korunmasına yardımcı olur.

Montaj sırasında keçeye darbe uygulanması veya keçenin zorlanması yayın yerinden çıkmasına neden olabilir.

Yay yerinden çıktığında keçe yeni olmasına rağmen mile yeterli temas sağlayamayabilir ve yağ kaçırabilir.

Keçe montajında aşırı darbe uygulanmamasının nedenlerinden biri de budur.

6. Milde Eski Keçe Kanalı Olabilir

Yeni keçe kaçaklarının en sık gözden kaçan nedenlerinden biri mil üzerindeki eski keçe çalışma kanalıdır.

Eski keçe binlerce saat aynı bölgede çalıştığında mil üzerinde halka şeklinde bir aşınma oluşturabilir.

Yeni keçe aynı konuma takıldığında yeni sızdırmazlık dudağı da bu kanalın üzerine oturur.

Sonuç olarak:

Eski keçe çıkarılır → yeni keçe takılır → yeni keçe eski aşınma kanalında çalışır → yağ kaçağı devam eder.

Bu nedenle her keçe değişiminde mil üzerindeki keçe izi kontrol edilmelidir.

7. Mil Yüzeyi Çizilmiş veya Hasar Görmüş Olabilir

Keçenin sızdırmazlık sağlaması için mil yüzeyinin uygun durumda olması gerekir.

Mil üzerinde çizik, pas, korozyon, darbe izi veya çapak varsa keçe dudağının düzgün temas etmesi mümkün olmayabilir.

Özellikle yağın geçiş yönünde bulunan belirgin çizikler sızıntıya neden olabilir.

Yeni keçe takılmadan önce mil yüzeyinin temizlenmesi ve dikkatlice incelenmesi gerekir.

8. Mil Salgısı Fazla Olabilir

Mil dönerken merkezden kaçık hareket ediyorsa buna mil salgısı denir.

Keçe dudağı belirli seviyedeki mil hareketlerini takip edebilir. Ancak salgı fazla olduğunda keçe dudağı bazı noktalarda mile yeterince temas edemeyebilir.

Bunun sonucunda yeni keçe sağlam olmasına rağmen yağ kaçağı meydana gelebilir.

Özellikle keçenin belirli bir bölümünde düzensiz aşınma görülüyorsa mil salgısı kontrol edilmelidir.

9. Mil ile Keçe Yuvası Hizalı Olmayabilir

Mil ekseni ile keçe yuvasının ekseni aynı doğrultuda değilse keçe dudağının çevresel temas basıncı eşit olmaz.

Bir tarafta keçe mile fazla basarken karşı tarafta temas azalabilir.

Bu durum hem yeni keçenin sızdırmasına hem de kısa sürede düzensiz şekilde aşınmasına neden olabilir.

10. Keçe Kuru Monte Edilmiş Olabilir

Keçe dudağının ilk çalıştırma sırasında tamamen kuru olması yüksek sürtünmeye neden olabilir.

Mil dönmeye başladığında temas bölgesinde kısa sürede yüksek sıcaklık oluşabilir ve yeni keçe dudağı zarar görebilir.

Uygulamaya ve keçe üreticisinin talimatlarına uygun şekilde keçe dudağının montaj sırasında uygun yağlayıcıyla yağlanması ilk çalışma aşınmasını azaltmaya yardımcı olabilir.

11. Yanlış Keçe Malzemesi Kullanılmış Olabilir

Her elastomer her yağ, kimyasal ve sıcaklık koşuluna uygun değildir.

Örneğin yaygın olarak kullanılan NBR keçeler birçok mineral yağ uygulamasında iyi performans gösterirken daha yüksek sıcaklık veya farklı kimyasal ortamlar için başka malzemeler gerekebilir.

Çalışma şartlarına göre:

• NBR,

• FKM / Viton,

• Silikon,

• PTFE esaslı çözümler

değerlendirilebilir.

Yanlış malzeme seçildiğinde yeni keçe kısa sürede şişebilir, sertleşebilir, çatlayabilir veya elastikiyetini kaybedebilir.

12. Sistem Basıncı Çok Yüksek Olabilir

Standart yağ keçeleri sınırsız basınç altında çalışamaz.

Keçenin tasarlandığı çalışma şartlarının üzerinde basınç oluşursa sızdırmazlık dudağının çalışma geometrisi bozulabilir.

Böyle bir durumda sürekli yeni keçe takılması problemi çözmez.

Öncelikle sistem basıncının neden yükseldiği belirlenmelidir.

13. Havalandırma Tıkanmış Olabilir

Bu durum özellikle redüktörlerde sık karşılaşılan ve gözden kaçabilen nedenlerden biridir.

Redüktör çalıştıkça yağ ve içerideki hava ısınır. Kapalı gövde içerisindeki basıncın uygun şekilde dengelenmesi gerekir.

Havalandırma tapası veya nefeslik tıkanmışsa gövde içerisindeki basınç yükselerek yağı keçelerden dışarı doğru zorlayabilir.

Bu durumda:

Keçe değiştirilir → makine çalışır → gövde ısınır → basınç yükselir → yeni keçe tekrar kaçırır.

Bu nedenle özellikle tekrarlayan redüktör keçe kaçaklarında havalandırma kontrol edilmelidir.

14. Yağ Seviyesi Fazla Olabilir

Gereğinden fazla yağ doldurulması özellikle redüktör ve dişli kutularında sızıntıyı artırabilir.

Dönen parçalar fazla yağı yoğun şekilde çalkalayabilir ve keçe bölgesindeki çalışma koşullarını ağırlaştırabilir.

Bu nedenle yağ seviyesi makine veya redüktör üreticisinin belirlediği seviyede tutulmalıdır.

15. Çalışma Sıcaklığı Çok Yüksek Olabilir

Yeni keçe makine soğukken kaçırmayıp çalışma sıcaklığı yükseldiğinde sızdırmaya başlayabilir.

Bunun birkaç nedeni olabilir.

Sıcaklık yükseldiğinde:

• Yağın viskozitesi düşebilir,

• Sistem iç basıncı artabilir,

• Keçe malzemesi yumuşayabilir veya uzun vadede sertleşebilir,

• Mil ve gövdede termal genleşme meydana gelebilir.

Bu nedenle yalnızca keçenin sıcaklık dayanımına değil, sistemin gerçek çalışma sıcaklığına da bakılmalıdır.

Yeni Keçe Hemen Kaçırıyorsa Ne Kontrol Edilmelidir?

Keçe montajdan hemen sonra kaçırmaya başladıysa öncelikle montaj kaynaklı sorunlardan şüphelenilebilir.

Şu kontroller yapılmalıdır:

1. Keçe ölçüsü doğru mu?

2. Keçe doğru yönde mi takıldı?

3. Keçe yuvaya dik oturdu mu?

4. Keçe dudağı montaj sırasında kesildi mi?

5. Keçe yayı yerinde mi?

6. Mil yüzeyi hasarlı mı?

7. Milde eski keçe kanalı var mı?

8. Keçe dış çapından mı yoksa dudak bölgesinden mi kaçırıyor?

Özellikle montajdan hemen sonra başlayan sızıntılarda bu kontroller sorunun kaynağını bulmayı kolaylaştırabilir.

Yeni Keçe Bir Süre Sonra Kaçırıyorsa Ne Kontrol Edilmelidir?

Keçe ilk takıldığında düzgün çalışıyor ancak birkaç saat, gün veya hafta sonra kaçırmaya başlıyorsa çalışma koşulları da araştırılmalıdır.

Özellikle:

• Mil salgısı,

• Yüksek sıcaklık,

• Yetersiz yağlama,

• Sistem basıncı,

• Tıkalı havalandırma,

• Fazla yağ seviyesi,

• Yanlış keçe malzemesi,

• Mil yüzeyindeki aşınma

kontrol edilmelidir.

Kaçağın ne zaman başladığı, arızanın nedenini belirlemek için önemli bir ipucu olabilir.

Yeni Keçe Dış Çapından Neden Kaçırır?

Yağın her zaman keçe dudağından gelmesi gerekmez.

Sızıntı keçenin dış çapı ile yuva arasından da meydana gelebilir.

Bunun nedenleri arasında:

• Yanlış dış çap,

• Hasarlı keçe yuvası,

• Çizilmiş yuva yüzeyi,

• Keçenin eğri takılması,

• Yetersiz yuva sıkılığı,

• Montaj sırasında dış yüzeyin zarar görmesi

bulunabilir.

Bu nedenle kaçak tespit edilirken yağın mil-keçe arasından mı yoksa keçe-gövde arasından mı geldiği belirlenmelidir.

Yeni Keçe Kaçırıyorsa Tekrar Değiştirilmeli mi?

Keçe dudağı montaj sırasında zarar gördüyse veya keçe fiziksel olarak bozulduysa yeniden değiştirilmesi gerekebilir.

Ancak önce kaçağın nedeni bulunmalıdır.

Örneğin milde derin bir aşınma kanalı bulunuyorsa ikinci bir yeni keçe takmak da sorunu çözmeyebilir.

Aynı şekilde sistemde yüksek basınç veya aşırı mil salgısı varsa yeni keçe tekrar zarar görebilir.

Bu nedenle doğru yaklaşım:

Kaçağı tespit et → kök nedeni bul → problemi gider → gerekiyorsa keçeyi değiştir

şeklinde olmalıdır.

Milde Keçe Kanalı Varsa Ne Yapılabilir?

Aşınmanın seviyesine ve uygulamanın yapısına bağlı olarak:

• Keçenin çalışma konumu değiştirilebilir,

• Mil yüzeyi onarılabilir,

• Mil tamir bileziği kullanılabilir,

• Mil değiştirilebilir.

Uygun montaj alanı varsa yeni keçenin birkaç milimetre farklı konumlandırılmasıyla dudağın aşınmamış bir mil yüzeyinde çalışması mümkün olabilir.

Ancak bu yöntem her uygulama için uygun değildir.

Yeni Keçenin Tekrar Kaçırmaması İçin Nelere Dikkat Edilmelidir?

Keçe değişimi sırasında:

• Eski keçenin neden bozulduğu araştırılmalı,

• Doğru keçe ölçüsü kullanılmalı,

• Doğru keçe malzemesi seçilmeli,

• Mil yüzeyi kontrol edilmeli,

• Eski keçe kanalı kontrol edilmeli,

• Keçe dudağı montaj sırasında korunmalı,

• Keçe doğru yönde takılmalı,

• Keçe yuvaya dik bastırılmalı,

• Uygunsa keçe dudağı ilk çalışma için yağlanmalı,

• Mil salgısı kontrol edilmeli,

• Sistem basıncı kontrol edilmeli,

• Havalandırma sistemi kontrol edilmeli,

• Yağ seviyesi doğru ayarlanmalı,

• Çalışma sıcaklığı dikkate alınmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Yeni keçe neden hemen yağ kaçırır?

Yanlış ölçü, ters montaj, eğri montaj, keçe dudağının zarar görmesi, yayın yerinden çıkması veya mil yüzeyindeki hasar yeni keçenin hemen yağ kaçırmasına neden olabilir.

Keçeyi değiştirdim ama hâlâ yağ kaçırıyor, neden?

Sorun eski keçeden değil; mildeki aşınma kanalı, mil salgısı, yüksek sistem basıncı, tıkalı havalandırma, yanlış yağ seviyesi veya başka bir mekanik problemden kaynaklanıyor olabilir.

Yeni keçe neden birkaç gün sonra kaçırır?

Yüksek sıcaklık, mil salgısı, yanlış keçe malzemesi, yetersiz yağlama, aşırı basınç veya mil yüzeyindeki problem keçenin kısa sürede zarar görmesine neden olabilir.

Milde eski keçe izi varsa yeni keçe kaçırır mı?

Hafif bir çalışma izi her zaman sızıntı oluşturmaz. Ancak mil üzerinde belirgin bir aşınma kanalı oluşmuşsa yeni keçe dudağının düzgün temas etmesini engelleyebilir.

Yeni keçe ters takılırsa kaçırır mı?

Evet. Keçenin çalışma yönünün yanlış olması sızdırmazlık performansını bozabilir.

Yeni keçe kuru takılırsa ne olur?

Uygulamaya bağlı olarak keçe dudağının kuru çalışması ilk çalıştırmada yüksek sürtünme ve sıcaklık oluşturarak dudağın zarar görmesine neden olabilir.

Redüktöre yeni keçe taktım, neden yine kaçırıyor?

Mil aşınması, tıkalı havalandırma, fazla yağ seviyesi, yüksek gövde basıncı, mil salgısı veya yüksek çalışma sıcaklığı kontrol edilmelidir.

Keçe dışından yağ gelmesi ne anlama gelir?

Sızıntı keçe dudağından değil dış çap ile yuva arasından geliyor olabilir. Keçe ölçüsü, yuva yüzeyi ve montaj düzgünlüğü kontrol edilmelidir.

Sonuç

Yeni keçe takıldığı halde yağ kaçağının devam etmesi, keçenin mutlaka hatalı olduğu anlamına gelmez. Çoğu durumda sızıntının arkasında yanlış montaj, uygun olmayan ölçü, hasarlı mil yüzeyi veya sistemin çalışma koşulları bulunabilir.

Özellikle milde eski keçe kanalı, mil salgısı, tıkalı havalandırma, yüksek basınç ve yanlış montaj yeni keçenin kısa sürede tekrar kaçırmasına neden olabilecek önemli faktörlerdir.

Bu nedenle keçe değişiminde yalnızca eski parçayı çıkarıp yenisini takmak yerine, eski keçenin neden arızalandığı da araştırılmalıdır.

Doğru yaklaşım, arızanın kök nedenini ortadan kaldırmak ve ardından uygun keçeyi doğru şekilde monte etmektir. Böylece yeni keçenin kısa sürede tekrar sızdırmasının önüne geçilebilir.