Yağ Keçesi Kodları Nasıl Okunur?
Yağ Keçesi Kodları Nasıl Okunur?
Yağ keçelerinin üzerinde bulunan kodlar; keçenin ölçüsünü, dudak yapısını, gövde tipini ve bazı durumlarda malzemesini anlamaya yardımcı olur. Ancak yağ keçesi kodlarının tamamı bütün üreticilerde aynı anlama gelmez.
Bu nedenle yağ keçesi kodu okunurken iki ayrı bilgi grubu değerlendirilmelidir:
-
Ölçü bilgisi
-
Tip ve malzeme kodu
Örneğin bir keçenin üzerinde:
TC 35 × 52 × 7 NBR
şeklinde bir ifade görülebilir.
Burada genellikle:
-
35 → iç çap / mil çapı,
-
52 → dış çap / yuva çapı,
-
7 → keçe kalınlığı,
-
NBR → keçe malzemesi,
-
TC → keçe tasarım veya tip kodu
olarak yorumlanabilir.
Ancak özellikle TC, SC, TB, SB, AS, BASL gibi tip kodları üretici veya kullanılan standarda göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle kesin ürün karşılığı üretici kataloğundan doğrulanmalıdır.
Yağ Keçesi Üzerindeki Kodlar Ne Anlama Gelir?
Yağ keçesi üzerinde bulunan işaretlemeler genel olarak şu bilgileri verebilir:
-
Keçe ölçüsü,
-
Keçe tipi,
-
Dudak sayısı,
-
Toz dudağı bulunup bulunmadığı,
-
Dış gövde yapısı,
-
Keçe malzemesi,
-
Üretici kodu,
-
Bazı ürünlerde dönüş yönü veya özel tasarım bilgisi.
Ancak bütün keçelerde bu bilgilerin tamamı yazılı olmayabilir.
Bazı keçelerde yalnızca:
35 52 7
gibi ölçü bulunurken bazı ürünlerde daha ayrıntılı bir kodlama kullanılabilir.
Yağ Keçesi Ölçü Kodu Nasıl Okunur?
Yağ keçelerinde en kolay okunan bölüm ölçüdür.
Genellikle:
İç çap × dış çap × kalınlık
sıralaması kullanılır.
Örneğin:
30 × 47 × 7
şu anlama gelir:
-
30 mm iç çap
-
47 mm dış çap
-
7 mm kalınlık
İç çap nominal olarak keçenin üzerinde çalışacağı mil çapıyla, dış çap ise keçe yuvasının çapıyla ilişkilidir.
35x52x7 Yağ Keçesi Ne Demek?
35 × 52 × 7 mm bir yağ keçesinde:
-
Mil çapı: 35 mm
-
Keçe yuvası: 52 mm
-
Keçe kalınlığı: 7 mm
olarak değerlendirilir.
Ancak aynı 35 × 52 × 7 ölçüsünde:
-
Tek dudaklı,
-
Çift dudaklı,
-
NBR,
-
FKM,
-
Metal dışlı,
-
Kauçuk dışlı
farklı yağ keçeleri bulunabilir.
Bu nedenle ölçü tek başına ürünün tamamını tanımlamaz.
Keçe Kodundaki İlk Sayı Neyi Gösterir?
Yağ keçesi ölçüsündeki ilk sayı genellikle nominal iç çapı ifade eder.
Bu değer çoğunlukla mil çapına karşılık gelir.
Örneğin:
40 × 62 × 8
kodunda 40, 40 mm nominal mil çapını ifade eder.
Keçenin serbest haldeki dudağını kumpasla ölçtüğünüzde tam olarak 40 mm çıkmaması normal olabilir. Çünkü keçe dudağı mile ön yük uygulayacak şekilde tasarlanır.
Keçe Kodundaki İkinci Sayı Neyi Gösterir?
İkinci sayı keçenin dış çapını ifade eder.
Örneğin:
40 × 62 × 8
kodunda 62 mm, keçenin yerleşeceği nominal yuva çapıdır.
Keçe dış çapının yuva içerisinde uygun sıkılıkla oturması gerekir.
Keçe Kodundaki Üçüncü Sayı Neyi Gösterir?
Üçüncü sayı yağ keçesinin kalınlığını veya eksenel genişliğini ifade eder.
Örneğin:
40 × 62 × 8
kodunda keçenin nominal kalınlığı 8 mm'dir.
Kalınlık:
-
Montaj derinliğini,
-
Keçenin yuva içerisindeki konumunu,
-
Dudağın mil üzerindeki çalışma bölgesini
etkileyebilir.
Yağ Keçesi Tip Kodları Nedir?
Ölçünün önünde veya arkasında bulunan harfler genellikle keçe tasarımını ifade eder.
Piyasada örneğin:
-
SC,
-
TC,
-
SB,
-
TB,
-
VC,
-
KC,
-
AS,
-
BAS,
-
BASL
gibi kodlarla karşılaşılabilir.
Bu kodlar genel olarak:
-
Tek veya çift dudak,
-
Yay bulunup bulunmadığı,
-
Dış gövdenin metal veya elastomer yapıda olması,
-
Toz dudağının bulunması
gibi özellikleri ifade edebilir.
Ancak bu kodların anlamı bütün üreticilerde birebir aynı olmayabilir.
Bu nedenle kodu ürün seçiminde kullanırken üreticinin teknik kataloğu esas alınmalıdır.
TC Yağ Keçesi Ne Demek?
TC kodu piyasada çok sık görülen yağ keçesi tiplerinden biridir.
Birçok üreticide TC tipi genel olarak:
-
Ana yaylı sızdırmazlık dudağı,
-
İlave toz dudağı,
-
Elastomer kaplı dış yüzey
gibi özelliklere sahip çift dudaklı bir keçe tasarımını ifade edebilir.
Ancak bu tanım bütün markalarda otomatik olarak aynı kabul edilmemelidir.
Örneğin:
TC 35 × 52 × 7 NBR
ifadesi üretici kodlamasına göre:
-
TC tip keçe,
-
35 mm mil,
-
52 mm yuva,
-
7 mm kalınlık,
-
NBR malzeme
anlamına gelebilir.
SC Yağ Keçesi Ne Demek?
SC kodu birçok üreticide tek ana sızdırmazlık dudağına sahip standart bir yağ keçesi tipi için kullanılabilir.
Genellikle yaylı ana dudak bulunabilir ancak ikinci toz dudağı bulunmayabilir.
Bu nedenle genel karşılaştırmada:
SC → tek dudaklı
TC → çift dudaklı / toz dudaklı
şeklinde bir kullanım görülebilir.
Ancak yine de üretici katalog kodu doğrulanmalıdır.
TC ile SC Keçe Arasındaki Fark Nedir?
Birçok yaygın kodlama sisteminde temel fark ikinci koruyucu dudaktır.
| Özellik | SC Tipi | TC Tipi |
|---|---|---|
| Ana yağ dudağı | Var | Var |
| Yay | Genellikle var | Genellikle var |
| Toz dudağı | Genellikle yok | Genellikle var |
| Yağ sızdırmazlığı | Var | Var |
| Kir koruması | Daha sınırlı | Daha yüksek olabilir |
Tozlu ortamda TC tipi avantaj sağlayabilirken temiz ortamda SC tipi daha düşük sürtünme sağlayabilir.
Ancak kesin seçim üretici ürün yapısına göre yapılmalıdır.
TB ve SB Yağ Keçesi Kodları Ne Anlama Gelir?
Bazı üreticilerde B harfi metal dış gövdeli veya farklı dış gövde tasarımını ifade etmek için kullanılabilir.
Örneğin bazı kodlama sistemlerinde:
-
SB → tek dudaklı metal dışlı,
-
TB → toz dudaklı / çift dudaklı metal dışlı
tasarım anlamına gelebilir.
Ancak bu yorum evrensel değildir.
Bu nedenle özellikle SC, TC, SB, TB gibi kodlarla sipariş verirken üretici kataloğundan karşılığı doğrulanmalıdır.
AS Yağ Keçesi Nedir?
AS kodu bazı Avrupa tipi kodlama sistemlerinde toz dudaklı yağ keçesi tasarımını ifade edebilir.
Ancak üreticiye göre harf kombinasyonları değişebilir.
Bir markadaki AS ile başka bir markadaki AS kodunun tamamen aynı geometrik yapıyı ifade ettiği varsayılmamalıdır.
BAS ve BASL Keçe Kodları Nedir?
BAS ve BASL gibi kodlar özellikle bazı Avrupa üreticilerinde kullanılan tip tanımlarıdır.
Bu kodlar:
-
Ana dudak tasarımı,
-
Toz dudağı,
-
Dış gövde yapısı
gibi özellikleri ifade edebilir.
Ancak ürün değişimi yapılırken yalnızca benzer harf koduna bakmak yerine ölçü ve teknik yapı karşılaştırılmalıdır.
Yağ Keçesi Malzeme Kodları Nasıl Okunur?
Yağ keçelerinde malzemeyi ifade eden farklı kısaltmalar bulunabilir.
Yaygın örnekler:
| Kod | Genel Malzeme |
|---|---|
| NBR | Nitril kauçuk |
| FKM | Florokarbon elastomer |
| VMQ | Silikon kauçuk |
| ACM | Akrilik kauçuk |
| EPDM | Etilen propilen kauçuk |
| PTFE | Politetrafloroetilen |
Malzeme kodları ürünün:
-
Sıcaklık dayanımını,
-
Yağ uyumluluğunu,
-
Kimyasal dayanımını
değerlendirmek için önemlidir.
NBR Kodu Ne Anlama Gelir?
NBR, nitril kauçuk anlamına gelir.
NBR yağ keçeleri birçok:
-
Mineral yağ,
-
Gres,
-
Genel makine yağlama uygulamasında
yaygın olarak kullanılır.
Ekonomik ve genel amaçlı bir malzemedir.
Ancak yüksek sıcaklık ve bazı kimyasallar için uygun olmayabilir.
FKM Kodu Ne Anlama Gelir?
FKM, florokarbon esaslı elastomer grubunu ifade eder.
Piyasada Viton adıyla da sık anılır.
FKM keçeler:
-
Daha yüksek sıcaklık,
-
Bazı yakıtlar,
-
Çeşitli kimyasallar
için NBR'ye göre avantaj sağlayabilir.
Ancak FKM'nin her kimyasal için uygun olduğu düşünülmemelidir.
VMQ Kodu Ne Anlama Gelir?
VMQ, silikon kauçuk grubunu ifade eder.
Silikon malzemeler geniş sıcaklık aralığında esnekliğini koruyabilmeleri nedeniyle bazı özel uygulamalarda tercih edilir.
Ancak aşınma dayanımı ve kullanılan akışkanla uyumluluğu ayrıca kontrol edilmelidir.
ACM Keçe Nedir?
ACM, akrilik kauçuk esaslı malzemeleri ifade eder.
Özellikle belirli sıcaklık ve yağ uygulamalarında kullanılabilir.
Otomotiv ve güç aktarma sistemlerinde bazı özel kullanımları bulunabilir.
Doğru seçim için üretici teknik değerleri dikkate alınmalıdır.
EPDM Yağ Keçesi Kullanılır mı?
EPDM belirli su, buhar ve kimyasal uygulamalarında avantaj sağlayabilen bir elastomerdir.
Ancak birçok petrol esaslı yağ ile uyumlu değildir.
Bu nedenle standart mineral yağ uygulamasında yalnızca sıcaklık değerine bakılarak EPDM seçilmemelidir.
PTFE Kodu Ne Anlama Gelir?
PTFE esaslı keçeler klasik elastomer yağ keçelerinden farklı özelliklere sahip olabilir.
Başlıca avantajları:
-
Geniş kimyasal dayanım,
-
Yüksek sıcaklık,
-
Düşük sürtünme potansiyeli
olarak sıralanabilir.
Ancak PTFE dudaklı keçelerin montajı ve mil yüzeyi gereksinimleri farklı olabilir.
Viton Yazıyorsa FKM ile Aynı mıdır?
Viton, florokarbon elastomerler için yaygın olarak kullanılan bir ticari markadır.
Teknik malzeme sınıfı olarak çoğunlukla FKM ifadesi kullanılır.
Bu nedenle piyasada:
-
Viton keçe,
-
FKM keçe
ifadeleri aynı genel elastomer grubunu tarif etmek için kullanılabilir.
Ancak farklı FKM bileşimlerinin kimyasal ve sıcaklık performansı birebir aynı olmayabilir.
Keçe Kodunda Renk Malzemeyi Gösterir mi?
Her zaman değil.
Piyasada:
-
Siyah NBR,
-
Kahverengi FKM / Viton
gibi yaygın renk kullanımları görülebilir.
Ancak rengine bakarak keçe malzemesini kesin olarak belirlemek doğru değildir.
Üreticiler farklı renklerde elastomer üretebilir.
Malzeme mutlaka:
-
Ürün kodundan,
-
Teknik etiketten,
-
Üretici kataloğundan
doğrulanmalıdır.
Yağ Keçesi Kodunda Dönüş Yönü Bulunur mu?
Bazı özel yağ keçelerinde dudak veya yüzey yapısı belirli mil dönüş yönüne göre tasarlanabilir.
Bu tür ürünlerde:
-
Sağ dönüş,
-
Sol dönüş,
-
Çift yön
gibi bilgiler ürün kodunda veya teknik katalogda belirtilebilir.
Ancak standart birçok yağ keçesi için özel bir dönüş yönü kodu bulunmayabilir.
Özel pompalama etkili keçe tasarımlarında dönüş yönü özellikle önemlidir.
Yağ Keçesinde Sağ ve Sol Yön Ne Demektir?
Bazı keçelerin dudak yüzeyinde yağın içeri doğru taşınmasına yardımcı olan mikro yapılar bulunabilir.
Bu yapı milin belirli dönüş yönüne göre çalışabilir.
Yanlış yönlü keçe kullanılırsa sızdırmazlık performansı düşebilir.
Bu nedenle yönlü keçelerde milin dönüş yönü mutlaka bilinmelidir.
Yağ Keçesi Kodunda Ölçü Yoksa Ne Yapılmalıdır?
Eski keçenin üzerindeki yazılar silinmiş olabilir.
Bu durumda:
-
Mil çapı ölçülmeli,
-
Keçe yuvası çapı ölçülmeli,
-
Keçe kalınlığı ölçülmeli,
-
Dudak yapısı incelenmeli,
-
Malzeme ve çalışma şartları belirlenmelidir.
Yalnızca eski keçeyi yaklaşık ölçmek yerine mil ve yuvadan ölçü almak daha güvenilir olabilir.
Eski Keçe Kodunun Bir Bölümü Silinmişse Nasıl Bulunur?
Örneğin keçede:
TC 35 × ? × 7
gibi bir ifade kalmışsa:
-
Mil çapı doğrulanmalı,
-
Yuva çapı ölçülmeli,
-
Eski keçe dış çapı kontrol edilmelidir.
Böylece eksik ölçü belirlenebilir.
Keçe tip kodu silinmişse mevcut keçe:
-
Tek veya çift dudak,
-
Metal veya kauçuk dış çap,
-
Yaylı veya yaysız
olarak incelenebilir.
Aynı Kodlu Her Yağ Keçesi Aynı mıdır?
Her zaman değil.
Örneğin farklı üreticilerde:
TC 35 × 52 × 7
kodlu ürünler benzer temel geometriye sahip olabilir ancak:
-
Elastomer bileşimi,
-
Dudak geometrisi,
-
Yay malzemesi,
-
Yüzey tasarımı,
-
Üretim toleransları
farklı olabilir.
Bu nedenle kritik uygulamalarda üretici teknik özellikleri karşılaştırılmalıdır.
Aynı Ölçüde Farklı Kodlu Keçeler Birbirinin Yerine Geçer mi?
Bazı durumlarda geçebilir, bazı durumlarda geçmez.
Örneğin:
SC 35 × 52 × 7
ile
TC 35 × 52 × 7
aynı temel ölçülere sahip olabilir ancak birinde ilave toz dudağı bulunabilir.
Bu fark:
-
Sürtünmeyi,
-
Toz korumasını,
-
Montaj alanını
etkileyebilir.
Bu nedenle yalnızca üç ölçünün aynı olması yeterli değildir.
Yağ Keçesi Kodu ile Sipariş Verirken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Siparişte mümkünse şu bilgiler birlikte verilmelidir:
-
İç çap,
-
Dış çap,
-
Kalınlık,
-
Keçe tipi,
-
Dudak sayısı,
-
Malzeme,
-
Marka veya üretici kodu,
-
Çalışma sıcaklığı,
-
Kullanılan yağ,
-
Mil devri,
-
Sistem basıncı.
Örneğin yalnızca:
35 × 52 × 7
yerine:
35 × 52 × 7, çift dudaklı, NBR
şeklinde bilgi vermek yanlış ürün riskini azaltır.
Yağ Keçesi Kodunu Bilmek Neden Önemlidir?
Doğru kod okuma:
-
Yanlış ölçü siparişini önler,
-
Yanlış malzeme kullanımını azaltır,
-
Tek ve çift dudak farkını belirlemeye yardımcı olur,
-
Keçe değişim süresini kısaltır,
-
Tekrarlayan yağ kaçaklarının önlenmesine katkıda bulunur.
Ancak kod okuma, çalışma şartlarının kontrol edilmesinin yerine geçmez.
Eski Keçeyle Aynı Kodu Almak Her Zaman Doğru mudur?
Her zaman değil.
Makinede daha önce yanlış keçe kullanılmış olabilir.
Ayrıca:
-
Yağ tipi değişmiş,
-
Çalışma sıcaklığı artmış,
-
Makine devri yükselmiş,
-
Ortam daha tozlu hale gelmiş
olabilir.
Bu nedenle eski keçe kodu önemli bir referanstır ancak yeni keçe seçiminde mevcut çalışma şartları da değerlendirilmelidir.
Yağ Keçesi Kodları Neden Markaya Göre Değişir?
Yağ keçelerinde farklı:
-
Üretici sistemleri,
-
Endüstriyel standartlar,
-
Bölgesel kodlamalar
kullanılabilir.
Bir üreticinin “TC” dediği yapının başka bir üreticide farklı bir kod karşılığı bulunabilir.
Bu nedenle ürün eşleştirmede:
Tip kodu + ölçü + dudak yapısı + malzeme
birlikte karşılaştırılmalıdır.
Yağ Keçesi Kodu Nasıl Doğrulanır?
En güvenilir yöntem:
-
Keçenin üzerindeki tam kodu okuyun.
-
Ölçüyü mil ve yuvadan doğrulayın.
-
Tek veya çift dudak yapısını kontrol edin.
-
Malzeme kodunu belirleyin.
-
Üretici kataloğunda tip kodunu karşılaştırın.
-
Çalışma şartlarının yeni keçe için uygun olduğundan emin olun.
Bu yöntem yanlış ürün kullanım riskini azaltır.
Örnek Yağ Keçesi Kodları Nasıl Okunur?
Örnek 1
TC 30 × 47 × 7 NBR
Genel olarak:
-
TC → toz dudaklı / çift dudaklı tip kodu,
-
30 → mil çapı,
-
47 → yuva çapı,
-
7 → kalınlık,
-
NBR → nitril kauçuk
olarak yorumlanabilir.
Örnek 2
SC 40 × 62 × 8 FKM
Genel olarak:
-
SC → tek dudaklı tip kodu,
-
40 → mil çapı,
-
62 → yuva çapı,
-
8 → kalınlık,
-
FKM → florokarbon elastomer
şeklinde okunabilir.
Bu örneklerde tip kodu anlamı üretici kataloğuyla doğrulanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Yağ keçesi kodları nasıl okunur?
Genellikle ölçü kısmı iç çap × dış çap × kalınlık şeklinde okunur. Harfler ise keçe tipi ve malzemesi hakkında bilgi verebilir.
TC yağ keçesi ne demek?
Birçok üreticide TC kodu çift dudaklı veya toz dudaklı, yaylı yağ keçesi tasarımı için kullanılır. Kesin anlam üretici kataloğundan doğrulanmalıdır.
SC yağ keçesi ne demek?
SC birçok yaygın kodlama sisteminde tek ana dudaklı yağ keçesi için kullanılır. Üreticiler arasında farklılık olabilir.
TC ile SC keçe arasındaki fark nedir?
Genellikle TC'de ek toz dudağı bulunurken SC tek ana sızdırmazlık dudağına sahiptir.
35x52x7 keçe ne demek?
35 mm iç çap, 52 mm dış çap ve 7 mm keçe kalınlığı anlamına gelir.
NBR keçe kodu ne demek?
NBR, keçenin nitril kauçuk esaslı elastomerden üretildiğini ifade eder.
FKM ile Viton aynı mı?
FKM teknik elastomer grubudur. Viton ise bu grupta yaygın olarak bilinen bir ticari marka adıdır.
Keçenin renginden malzemesi anlaşılır mı?
Kesin olarak hayır. Renk yalnızca ipucu olabilir. Malzeme kod veya teknik dokümandan doğrulanmalıdır.
Aynı ölçüde TC ve SC keçe birbirinin yerine kullanılır mı?
Her zaman değil. Dudak yapıları farklı olabileceği için çalışma ortamı ve montaj şartları değerlendirilmelidir.
Keçe kodu silinmişse ölçü nasıl bulunur?
Mil çapı, yuva çapı ve keçe kalınlığı ölçülerek temel ölçü belirlenebilir. Dudak tipi ve malzeme ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç
Yağ keçesi kodlarını doğru okumak, doğru yedek parçayı seçmenin en önemli adımlarından biridir.
Yağ keçesi üzerindeki:
35 × 52 × 7
gibi sayılar genellikle:
iç çap × dış çap × kalınlık
anlamına gelir.
TC, SC, TB, SB veya benzeri harfler ise keçe tasarımı hakkında bilgi verebilir. NBR, FKM, VMQ ve PTFE gibi kodlar da malzeme sınıfını ifade eder.
Ancak özellikle keçe tip kodları üreticiler arasında değişebildiği için harf kodları evrensel kabul edilmemelidir.
Doğru ürün eşleştirmesinde:
ölçü + dudak tipi + dış gövde + malzeme + üretici teknik bilgisi
birlikte değerlendirilmelidir.
Ayrıca eski keçenin kodu doğru olsa bile yeni ürün seçerken çalışma sıcaklığı, mil devri, basınç, kullanılan yağ ve ortam kirliliği kontrol edilmelidir.
Doğru kod okuma ve doğru keçe seçimi; yanlış ürün kullanımının, tekrarlayan yağ kaçaklarının ve gereksiz makine duruşlarının azaltılmasına yardımcı olur.
