Rulmanların uzun ömürlü çalışabilmesi için dış ortamdan gelebilecek toz, kir ve nem gibi etkenlere karşı korunması büyük önem taşır. Bu amaçla geliştirilen lastik keçeli rulmanlar, sızdırmazlık performansları sayesinde birçok endüstriyel uygulamada tercih edilir.
Piyasada genellikle 2RS rulman olarak bilinen bu ürünler, üreticiye bağlı olarak farklı elastomer malzemelerden üretilen sızdırmazlık elemanlarına sahiptir.
Bu yazımızda lastik keçeli rulmanların ne olduğunu, nasıl çalıştığını, avantajlarını ve hangi uygulamalarda kullanıldığını detaylı olarak ele alıyoruz.
Lastik keçeli rulman, iç bileşenlerini dış ortamdan korumak amacıyla her iki tarafında elastomer esaslı sızdırmazlık elemanları bulunan kapalı tip rulmandır.
Günlük kullanımda "lastik keçe" olarak adlandırılsa da bu parçalar çoğunlukla;
Nitril kauçuk (NBR)
Hidrojene nitril kauçuk (HNBR)
Flor kauçuk (FKM/Viton®)
Silikon esaslı elastomerler
gibi farklı malzemelerden üretilebilir.
Malzeme seçimi; sıcaklık, kimyasal dayanım ve çalışma koşullarına göre değişiklik gösterir.
Lastik keçeli rulmanlar çoğunlukla 2RS koduyla tanımlanır.
Bu kodun anlamı şöyledir:
2 → Rulmanın iki tarafında da sızdırmazlık elemanı bulunduğunu,
RS → Kauçuk temaslı sızdırmazlık elemanını ifade eder.
Bazı üreticiler farklı kodlar (örneğin RSR, DDU veya LLU) kullanabilir. Kod değişse de temel amaç, rulmanın iç yapısını dış etkenlerden korumaktır.
Lastik keçe, iç bilezik ile dış bilezik arasında temaslı veya düşük temaslı bir sızdırmazlık oluşturur.
Bu yapı sayesinde:
Toz girişini azaltır.
Nem ve su sıçramalarına karşı koruma sağlar.
Gresin rulman içinde kalmasına yardımcı olur.
Yağlayıcının kullanım ömrünü uzatır.
Bu özellikler, bakım aralıklarının uzamasına ve rulmanın daha güvenilir çalışmasına katkı sağlar.
Lastik keçeli rulmanların başlıca avantajları şunlardır:
Toz ve kir girişine karşı yüksek koruma sağlar.
Neme karşı metal kapaklı rulmanlara göre daha iyi performans sunar.
Gres kaybını azaltır.
Bakım ihtiyacını düşürebilir.
Sessiz ve kararlı çalışma sağlayabilir.
Birçok uygulamada uzun servis ömrüne katkıda bulunur.
Sızdırmazlık elemanlarının temaslı yapısı nedeniyle bazı sınırlamalar da vardır.
Bunlar arasında:
Açık rulmanlara göre daha yüksek sürtünme,
Metal kapaklı rulmanlara göre daha düşük maksimum devir,
Yüksek sıcaklıklarda keçe malzemesinin özelliklerini kaybedebilmesi,
Yanlış kimyasal ortamlarda elastomerin zarar görebilmesi
sayılabilir.
Bu nedenle çalışma koşullarına uygun malzeme seçimi önemlidir.
Lastik keçeli rulmanlar birçok farklı sektörde kullanılır.
Başlıca uygulamalar şunlardır:
Elektrik motorları
Tarım makineleri
Su pompaları
Fan sistemleri
Konveyörler
Otomotiv uygulamaları
Bisiklet ve motosiklet sistemleri
Ev tipi makineler
Özellikle tozlu ve nemli ortamlarda açık veya metal kapaklı rulmanlara göre önemli avantaj sağlayabilir.
Her iki rulman tipi de kapalı yapıdadır ancak koruma seviyeleri farklıdır.
| Özellik | Lastik Keçeli (2RS) | Metal Kapaklı (ZZ / 2Z) |
|---|---|---|
| Toz koruması | Yüksek | Orta |
| Nem koruması | Yüksek | Sınırlı |
| Sızdırmazlık | Yüksek | Orta |
| Maksimum devir | Bir miktar daha düşük | Daha yüksek |
| Sürtünme | Bir miktar daha yüksek | Daha düşük |
Uygulamanın hız, ortam ve bakım gereksinimlerine göre uygun tip tercih edilmelidir.
Doğru seçim için aşağıdaki kriterler değerlendirilmelidir:
Çalışma sıcaklığı
Toz ve nem seviyesi
Kimyasal ortam
Devir sayısı
Yük kapasitesi
Kullanılan elastomer malzemesi
Üretici tavsiyeleri
Bu kriterler, rulmanın performansını ve kullanım ömrünü doğrudan etkiler.
Lastik keçeli rulmanlar, elastomer esaslı sızdırmazlık elemanları sayesinde rulmanı toz, kir ve neme karşı koruyan kapalı tip rulmanlardır. Özellikle bakımın zor olduğu veya kirli çalışma ortamlarında güvenilir performans sunarlar. Ancak yüksek devir ve özel sıcaklık koşullarında uygun rulman tipi ve keçe malzemesinin seçilmesi önemlidir.
Makparsan olarak farklı sektörlere yönelik lastik keçeli, metal kapaklı ve açık tip rulman seçenekleri sunuyor, uygulamanıza uygun ürün seçiminde teknik destek sağlıyoruz.
Lastik keçeli rulman, elastomer esaslı sızdırmazlık elemanları sayesinde iç bileşenlerini toz, kir ve neme karşı koruyan kapalı tip rulmandır.
Çoğu durumda evet. 2RS kodu, her iki tarafında kauçuk esaslı sızdırmazlık elemanı bulunan rulmanları ifade eder.
Tam anlamıyla su geçirmez olarak değerlendirilmemelidir. Ancak su sıçramaları, nem ve kirli ortamlara karşı açık veya metal kapaklı rulmanlara göre daha yüksek koruma sağlar.
Kullanılabilir; ancak temaslı sızdırmazlık nedeniyle maksimum devir limiti, açık veya metal kapaklı rulmanlara göre genellikle daha düşüktür. Üretici kataloglarındaki hız limitleri dikkate alınmalıdır.
