Rulmanların içerisinde, iç bilezik ile dış bilezik arasında belirli bir boşluk bulunur. Bu boşluk "iç boşluk" (internal clearance) olarak adlandırılır. C3 rulman ise standart (CN veya Normal) rulmanlara göre daha fazla iç boşluğa sahip rulman tipidir.
Kısacası:
Örneğin;
6205 C3 kodlu bir rulmanda:
Makine çalışırken rulmanlar ısınır. Isınan rulmanın iç bileziği ve mili genleşir. Eğer rulmanın iç boşluğu yeterli değilse rulman sıkışabilir, sürtünme artar ve erken arızalanabilir. C3 boşluk, bu genleşmeyi karşılamak için tasarlanmıştır.
C3 rulmanların tercih edilme sebepleri:
C3 rulmanların en yaygın kullanım alanlarından biri elektrik motorlarıdır. Motor çalışırken rotor ve mil ısınarak genleşir. Bu nedenle birçok motor üreticisi standart olarak C3 boşluklu rulman kullanır.
Fanlar, pompalar, kompresörler ve CNC milleri gibi yüksek devirde çalışan sistemlerde rulman içerisinde oluşan ısı miktarı artar. C3 boşluk bu sıcaklık artışını tolere eder.
Rulman mil üzerine sıkı geçme ile monte edildiğinde iç boşluğun bir kısmı kaybolur. Bu nedenle montaj sonrasında yeterli çalışma boşluğunu koruyabilmek için C3 rulman tercih edilir.
Titreşimli elekler, kırıcılar ve bazı endüstriyel ekipmanlarda oluşan titreşimler rulman üzerinde ekstra yük oluşturur. C3 boşluk bu şartlarda daha güvenli çalışma sağlar.
Hayır.
Sanayide sık yapılan hatalardan biri "C3 daha kaliteli rulmandır" düşüncesidir. C3, kalite sınıfı değil, iç boşluk sınıfıdır.
Yanlış yerde kullanılan C3 rulman;
Bu nedenle üreticinin tavsiye ettiği boşluk sınıfı kullanılmalıdır.
| Özellik | Normal (CN) | C3 |
|---|---|---|
| İç boşluk | Standart | Daha fazla |
| Yüksek sıcaklık dayanımı | Orta | Yüksek |
| Yüksek devir performansı | İyi | Daha iyi |
| Elektrik motorları | Kullanılabilir | Genellikle tercih edilir |
| Hassas uygulamalar | Daha uygun | Her zaman uygun değildir |
| Sıkı geçme montajlar | Her zaman uygun olmayabilir | Daha uygundur |
C3 rulman seçmeden önce aşağıdaki kriterler değerlendirilmelidir:
Özellikle elektrik motoru, pompa ve fan uygulamalarında C3 rulman kullanımı oldukça yaygındır. Ancak her uygulama için otomatik olarak C3 seçmek doğru değildir.
C3 rulmanlar, standart rulmanlara göre daha fazla iç boşluğa sahip olup yüksek sıcaklık, yüksek devir ve sıkı geçme montaj koşullarında önemli avantajlar sağlar. Elektrik motorları, pompalar, fanlar ve endüstriyel makinelerde yaygın olarak kullanılır. Ancak C3 ifadesi bir kalite göstergesi değil, sadece iç boşluk sınıfıdır. Bu nedenle rulman seçiminde çalışma koşulları dikkate alınmalı ve doğru boşluk sınıfı tercih edilmelidir.
